Vrijdag 18/10/2019

Michael De Cock

In progressieve kringen is het tegenwoordig bon ton om smalend te doen over Nederland als het over cultuur gaat. Daar heeft de politieke situatie veel mee te maken. In een handomdraai van gidsland naar prutsland. En ja, er is veel veranderd. Ooit speelden Vlaamse theatergezelschappen uitgebreide speelreeksen in Nederland, vandaag raakt nauwelijks nog een gezelschap de grens over. Ooit moest iedere zichzelf respecterende Vlaamse auteur een Nederlandse uitgever hebben, nu zit je beter in Vlaanderen, zo luidt het. Toch zijn er heel wat dingen waar we in Vlaanderen best nog wat kunnen leren van Nederland. Zeker als het over kindercultuur gaat.

Zo heeft Nederland een boeiende traditie in het verfilmen van jeugdliteratuur. Ook de laatste jaren regent het interessante boekverfilmingen. De uitdrukking dat 'het boek altijd beter is dan de film' is onzinnig. Vaak levert een goed boek immers ook een goeie film of televisieserie op. Maak in uw hoofd een lijstje met de tien beste Vlaamse films van de laatste jaren, de helft ervan is vast op literatuur gebaseerd.

In Nederland verfilmt men al jaren kinderboeken. Er zijn uiteraard de bekende Annie M.G. Schmidt-verfilmingen: Abeltje, Ibbeltje, Minoes, Pluk van de Petteflet en Otje... Het is het begin van een lange traditie. Van Guus Kuijer moet u Madelief of Polleke, met Veerle Dobbelaere in een mooie bijrol, maar eens in huis halen. Of Iep van Joke van Leeuwen. Van de in Vlaanderen iets minder bekende jeugdauteur Jacques Vriens werd een paar jaar terug de jeugdserie Tien torens diep gemaakt, over drie kinderen die ervan dromen om in de mijnen te gaan werken. Ik zat er met open mond naar te kijken. Van setdressing en kostuum - het verhaal speelt in de jaren vijftig - tot de acteurs en de regie, allemaal geweldig goed gedaan. In Vlaanderen zou men er niet eens aan beginnen.

Van dezelfde Vriens werd recentelijk nog Akkie, coole kinderen huilen niet verfilmd. Een verhaal over een meisje dat leukemie heeft. En volgende maand komt Mijn avonturen door V. Swchwrm op het witte doek, naar het boek van Toon Tellegen, dat eerder al voor theater werd bewerkt door Guy Cassiers. Nog? Zeer de moeite is Patatje Oorlog, verfilming van het gelauwerde, wondermooie Een kleine kans van Marjolijn Hoff, over een meisje dat met een bang hart haar vader als dokter naar oorlogsgebieden ziet vertrekken. Het is maar een greep uit een schijnbaar eindeloze reeks.

Gaan alle mensen die de film zagen ook het boek lezen? Of een ander van dezelfde auteur? Leiden deze verfilmde boeken tot meer lezers? Alleszins niet tot minder, dat is zeker. En overigens is de vraag zinloos. Het zijn vooral verhalen die smeekten om verfilmd worden.

In Vlaanderen moeten we het met minder stellen. Er waren er natuurlijk de Blinker-verfilmingen. Bo naar het boek van Dirk Bracke is een mooie film, en het gedurfde Noordzee, Texas, naar Nooit gaat dit over van André Sollie. Ook de VRT heeft een lange traditie van jeugdseries gekend. Er zijn de legendarische series uit de jaren zeventig en tachtig. Later kwamen Kulderzipken, Buiten de zone en W817. Geen literaire, maar wel kwaliteitsvolle fictie met goeie acteurs. Vandaag is er Zingaburia, zeker niet de beste Hugo Matthysen, en De Elfenheuvel, een overbodige telenovelle. Bij Studio 100, hofleverancier van de VRT, is de bodem intussen helemaal uit de doos gevallen. Rox en Galaxy Park zijn ongeziene dieptepunten. In deze krant antwoordde Sarah 'Kaatje' Van Geel, op de vraag of ze zich bij Studio 100 niet moest schamen, dat iedereen zijn eigen keuzes maar moest maken. Van Geel was te beleefd. En of ze zich moeten schamen! Weet u waarom? Omdat ze bij Studio 100 beter kunnen. Omdat Gert Verhulst en co wél goeie smaak hebben, als ze willen. Maar series als Rox (een gênant aftreksel van Knight Rider) en Galaxy Park (ik vraag me nog altijd af waar dat over gaat) willen niets. En al zeker niet goeie fictie maken of een verhaal vertellen. Ze worden respectloos en cynisch gemaakt met slechts één doel: de grote machine en de merchandising van Studio 100 draaiende houden. Hebben we daar een openbaar net voor?

De VRT wil graag een derde net voor kinderen en jeugd. Hoera! Maar dan hopelijk niet om dat soort troep uit te zenden. De beste jeugdfictie maakt de VRT sinds mensenheugenis in eigen rangen. De oplossing kan dus niet erg moeilijk zijn. Genoeg jeugdauteurs weten wat goeie fictie én wat een goed scenario is. Er zijn stapels fantastische kinderboeken geschreven. Op zijn minst de moeite om ze eens in de hand te nemen, daar op de VRT. Gidsland Nederland wijst de weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234