Donderdag 25/02/2021

Mexico verdeeld over gesjacher met olie

De Mexicaanse president wil staatsoliebedrijf Pemex openstellen voor buitenlandse investeerders. Het bedrijf is een belangrijk symbool van de nationale soevereiniteit en het plan stuit op hevige weerstand onder de bevolking en de linkse oppositie.

De hervorming van de energiesector moet zowel Pemex als staatselektriciteitsbedrijf CFE opengooien voor buitenlands kapitaal. De precieze details van het voorstel zijn nog niet bekend maar president Enrique Peña Nieto verzekert dat de controle van de olie in handen van de staat blijft. "Pemex wordt niet verkocht, noch geprivatiseerd", benadrukte hij maandag in de televisietoespraak waarin hij zijn plannen bekendmaakte. "Deze hervorming zal het bedrijf versterken en moderniseren."

Peña Nieto is ervan overtuigd dat de hervorming positief zal uitpakken voor alle Mexicanen. Hij belooft honderdduizenden banen, hogere lonen en lagere elektriciteit- en gasrekeningen. "Ook kunstmest wordt goedkoper waardoor de productie op het platteland stijgt en er meer voedsel komt", aldus de charismatische president, die sinds zijn aantreden in december vorig jaar blijkt geeft van grote hervormingsdrift.

Maar de door hem voorgestelde grondwetswijziging ligt uitermate gevoelig. In 1938 gooide toenmalig president Lázaro Cárdenas Shell en andere buitenlandse oliebedrijven het land uit, richtte staatsbedrijf Pemex op en liet in de grondwet vastleggen dat alle mineralen en grondstoffen de staat toebehoren. Cárdenas is een nationale held en de nationalisering van Pemex is voor de Mexicanen een belangrijke triomf van de revolutie. Uit een recente peiling blijkt dat twee derde van de bevolking tegen iedere vorm van buitenlandse inmenging in het staatsoliebedrijf is.

Opbrengsten

Ook de linkse oppositiepartijen zijn tegen de plannen. Zij wantrouwen de president en vrezen dat de olie uiteindelijk toch in buitenlandse handen belandt. "Als ze beloven dat de olie in handen van de staat blijft, waarom willen ze de grondwet dan veranderen?", aldus Jesús Zambrano, partijleider van de linkse PRD. Zijn partij erkent dat Pemex gemoderniseerd moet worden maar wil dit doen door de corruptie binnen de vakbond en directie aan te pakken.

"Als dit voorstel wordt goedgekeurd, zullen buitenlandse bedrijven er vandoor gaan met de olieopbrengsten, in plaats van dat het besteed wordt aan onderwijs en gezondheidszorg", aldus partijsecretaris van de PRD Alejandro Sánchez.

Pemex vormt sinds de nationalisering de ruggengraat van de staatskas. Het bedrijf is goed voor 36 procent van de jaarlijkse belastinginkomsten in Mexico, en levert gemiddeld 8 procent van het bnp. Pemex betaalt 65 procent belasting en de PRD wil dat percentage verlagen zodat geld vrijkomt om te investeren in nieuwe technologieën. De partij komt later deze week met een tegenvoorstel.

De rechtse oppositiepartij PAN vindt de voorgenomen hervorming van Peña Nieto juist niet ver genoeg gaan. Zij pleiten voor een werkelijke privatisering en verwachten dat de plannen van de president weinig aantrekkelijk zijn voor investeerders. Maar omdat de grondwetswijziging de deur opent voor verdergaande privatisering in de toekomst, zal de PAN naar verwachting toch instemmen met het voorstel. Samen hebben de partijen de benodigde meerderheid.

De tegenstanders laten het er niet bij zitten en proberen de bevolking te mobiliseren om de hervorming te dwarsbomen. De linkse alliantie organiseert een volksraadpleging en roept alle Mexicanen op om op 8 en 14 september de straat op te gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234