Dinsdag 07/12/2021

Mexico krijgt misschien niet de president die het wil

Zaak tegen populaire politicus L�pez Obrador 'bewijst gewoon hoezeer de politieke klasse op de wil van het volk neerkijkt'

Brussel / Mexico-stad

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Favoriet Andrés Manuel López Obrador, 'Amlo' zoals de pers zijn naam afkort, ziet zijn kansen slinken om aan de Mexicaanse presidentsverkiezingen volgend jaar te mogen deelnemen. López Obrador, de populaire burgemeester van Mexico-stad en het boegbeeld van de linkse Partij van de Democratische Revolutie (PRD), raakte in een corruptieschandaal verzeild, dat echter om politieke redenen opgeklopt lijkt te worden.

Het parlement heeft donderdag zijn onschendbaarheid opgeheven. Als de kandidaat voor de rechter gesleept en schuldig bevonden wordt, mag hij zijn presidentiële ambities opbergen. Honderdvijftigduizend sympathisanten kwamen donderdag voor hun idool op straat.

López Obradors PRD was zondag in spoedberaad bijeen. De partij wil, nog duidelijker dan eerder, onderstrepen dat de beschuldigingen aan het adres van de PRD-kandidaat alles te maken hebben met de vrees van Mexico's heersende elite dat een linkse kandidaat het presidentschap zou binnenhalen. De PRD-top, die van een "aanval op de democratie" spreekt, zegt nu met een groots "burgerlijk pacifistisch verzetsplan" uit te willen pakken.

Volgens López Obrador en zijn medestanders gaat achter de opheffing van zijn onschendbaarheid (de desafuero) een groot complot schuil, bedisseld door president Vicente Fox en diens echtgenote Marta Sahagún, beiden van de rechts-conservatieve Partij voor Nationale Actie (Pan). Het echtpaar Fox krijgt daarbij de steun van ex-president Carlos Salinas de Gortari, lid van de vroegere, autoritaire machtspartij Pri. De oude Pri en de nieuwere Pan, de partij die vijf jaar geleden Mexico's democratische overgang zowat belichaamde, liggen zelf met elkaar overhoop, maar als ze samen de progressieven een hak kunnen zetten, valt er best samen te werken. Pri zowel als Pan zien in Amlo een bedreiging, omdat ze vrezen dat de burgemeester een links-radicale koers zal varen.

Of de opheffing van Amlo's onschendbaarheid nu een manoeuvre in het donker is of niet, het blijft een feit dat de uiterst populaire kandidaat minstens de verdenking op zich heeft geladen dat hij een delict heeft begaan. Welk delict? Hij zou een gerechtelijk besluit niet hebben nageleefd dat hem verbood een stuk grond te gebruiken voor de aanleg van een weg naar een ziekenhuis dat anders amper te bereiken viel.

In de beter functionerende rechtsstaten van deze wereld zou het niet-naleven van een vonnis met recht en rede tot de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid en een gevangenisstraf kunnen leiden. In Mexico, dat weliswaar inspanningen zegt te leveren om de gortige praktijken van vroeger een halt toe te roepen, staat de zaak-Amlo voor een juridisch niemendalletje.

In een republiek waar politieke verantwoordelijken altijd royale straffeloosheid hebben genoten voor schandalen en de schuldigen voor pakweg de beurskrach van 1994 (de tequilazo) nog altijd vrij rondlopen, komen deze beschuldigingen op zijn zachtst gezegd geforceerd over.

"Het bewijst gewoon hoezeer de politieke klasse op de wil van het volk neerkijkt", zei Amlo daar deze week zelf nog over. "Maar onze doelstelling blijft de transformatie van Mexico. De sociale kloof moet dicht, en een rechtvaardigere en waardigere samenleving moet kunnen."

"Als López Obrador met dit soort ongeloofwaardige argumenten in staat van beschuldiging wordt gesteld", zegt de Mexicaanse politoloog Juan Antonio Crespo Mendoza van Cide, onderzoekscentum voor economie en politiek, aan De Morgen, "zal links het gevoel krijgen dat de presidentsverkiezingen haar ontstolen worden. Dan zal de presidentiële stembusgang volgend jaar bij voorbaat ongeloofwaardig zijn. Ook zal er in de aanloop naar de verkiezingen een linkse mobilisering komen, die eigenlijk al begonnen is."

Een politieke crisis heeft in Mexico traditioneel gevolgen voor de economie. "In die zin dreigt de situatie zoals ze nu evolueert, heel erg te gaan lijken op de aanloop naar de niet te overziene economische crisis van 1994", vreest Crespo.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234