Dinsdag 30/11/2021

Mexico in de greep van virtuele ontvoeringen

Anonieme bellers persen geld af met smoes over gekidnapt familielid

In Mexico-stad worden elke dag tweehonderd mensen opgebeld met de melding dat een dierbare ontvoerd is en dat ze met geld over de brug moeten komen. Doorgaans blijkt er met kind, echtgenoot, zus of broer echter niets aan de hand. Het neemt niet weg dat de virtuele kidnappingen een heuse plaag zijn.

DOOR LODE DELPUTTE

MEXICO-STAD l Dat het fenomeen zo om zich heen grijpt, spreekt voor het aantal echte ontvoeringen in Mexico: het land is wereldwijd koploper.

"Blijf kalm. Vertel de beller niet waar u woont. Probeer de identiteit te checken van de huilende persoon op de achtergrond. Hou de beller aan de lijn en probeer zoveel mogelijk inlichtingen van hem los te krijgen. Waarschuw de politie."

Met tips als deze hopen de Mexicaanse autoriteiten paal en perk te stellen aan de secuestro virtual, de plaag van virtuele kidnappingen die het land in de ban heeft en waarvan de bestrijding eind vorig jaar een prioriteit werd, nadat tientallen Mexicaanse parlementsleden ongeveer terzelfder tijd afperstelefoontjes hadden gekregen. Eén parlementslid, afgevaardigde Mirna Rincón van president Calderóns rechtse Nationale Actiepartij (PAN), viel zelfs flauw in het halfrond toen ze aan de andere kant van de lijn de huilende stem van haar minderjarige zoon meende te horen.

Steeds opnieuw worden dezelfde trucs uit de doos gehaald. De telefoon rinkelt, iemand roept hysterisch 'mama' of 'papa', gevolgd door een dreigende stem die uur en plaats bekendmaakt waar binnen de kortste keren een bepaalde som geld moet worden achtergelaten. Soms wordt de indruk van echtheid versterkt door ogenschijnlijke inside-informatie in de trant van 'we weten waar u woont' of 'we hebben u uw kind gisteren naar school zien brengen'.

Het punt is dat de statistische kans dat zoon- of dochterlief inderdaad gekidnapt werd, bijzonder gering is. Meestal zit het kroost keurig op de schoolbanken en is er niets aan de hand. Al kan de bewuste vader of moeder ook dat niet altijd natrekken. Het is voorgevallen dat virtuele kidnappers wel degelijk goed op de hoogte waren en de 'virtueel ontvoerde' eerst zelf opgebeld hadden. In naam van de telefoonmaatschappij zei de anonieme stem dan dat de bewuste gsm de komende vier, vijf uur afgezet moest worden "wegens reparaties aan de lijn. Onze excuses voor het ongemak."

Voldoende Mexicanen zijn de jongste jaren in de val getrapt opdat de virtuele ontvoerders miljoenen dollars binnenrijven. In Mexico-stad alleen al worden dagelijks 200 burgers slachtoffer van de praktijk. Tussen december vorig jaar - toen het fenomeen na de gebeurtenissen in het parlement ruimere aandacht kreeg - en maart dit jaar ontving politiechef Joel Ortega van het Federaal District liefst 30.000 klachten. In het hele land houden naar schatting 700 bendes zich met virtuele ontvoering bezig. Overigens werd ook Ortega zelf al telefonisch afgeperst. Eén op de drie telefoontjes zou de criminelen geld of sieraden opleveren.

Het prangendste probleem in de ontmaskering van de daders is de onmogelijkheid van identificering. De bellers gebruiken steevast gsm's met belkaart en zijn dus niet geregistreerd. Ook zou er niet zelden vanuit de gevangenis geopereerd worden, al mogen gsm's daar officieel niet binnen. Toch zijn sommige bellers bepaald onhandig - en bellen ze vanaf vaste lijnen. De autoriteiten wisten zo al 3.415 nummers te lokaliseren. Als het op aanhoudingen aankomt, blijft de buit evenwel mager. In Mexico-stad zijn recentelijk hooguit acht individuen in de kraag gevat, sommigen niet ouder dan 19.

Dat de psychose van de virtuele ontvoeringen het land zo in de ban kan hebben, is uiteraard het gevolg van de angst die échte ontvoeringen veroorzaken. Eerder dit jaar kwam de Hamburgse krant Handelsblatt van internationale verzekeraars en veiligheidsfirma's te weten dat in geen land ter wereld zoveel gekidnapt wordt als in Mexico, dat op dit vlak Nigeria, Colombia en Pakistan achter zich laat.

Een corrupt politieapparaat, een klimaat van straffeloosheid, de aanwezigheid van drugsbendes en de gretigheid waarmee de elite haar rijkdom tentoonspreidt zijn een vruchtbare voedingsbodem voor het fenomeen, aldus waarnemers. Vooral de hoofdstad en de steden op de grens met de VS, Tijuana, Ciudad Juárez of Nuevo Laredo, krijgen ermee te maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234