Donderdag 21/01/2021

PortretGael García Bernal

Mexicaanse steracteur Gael García Bernal: grijzende posterboy met een geweten

Still uit 'Ema', met hoofdrolspelers Mariana Di Girólamo en Gael García Bernal.Beeld rv

Zijn frisse babyface is hij nog lang niet kwijt, maar in Ema begint de tijd toch eindelijk een beetje vat te krijgen op Gael García Bernal (41). En met elk grijs haar dat erbij komt, wordt de voormalige posterboy van de Latijns-Amerikaanse cinema nog wat meer politiek geëngageerd.

Mei 2019, in een hete strandtent in Cannes. Het is even schrikken wanneer Gael García Bernal naast ons neerploft. Op zijn hoofd is een leger grijze haren stilaan de strijd aan het winnen tegen zijn ooit zo ravenzwarte lokken. Het is een vreemd contrast met Bernals puntgave babyface, die immuun lijkt te zijn voor rimpels.

Misschien valt het ons zo op omdat de 41-jarige Mexicaan zich vooral als prille twintiger op ons netvlies brandde. Zijn grote doorbraak kwam er aan het begin van de 21ste eeuw, met de explosieve dubbelslag Amores perros en Y tu mamá también. In 2004 bevestigde de jonge Bernal in Pedro Almodóvars misbruikdrama La mala educación, en de succesvolle Che Guevara-biopic The Motorcycle Diaries. Zo deed hij het onmogelijke: een onvervalste wereldster worden, zonder ook maar één Engelstalige hit op zijn actief.

“Die grijze haren storen me niet hoor”, zegt Bernal luchtig. “Integendeel: ik vind het leuk om ouder te worden. Met de leeftijd wordt alles beter. Bepaalde zaken leer je accepteren, en op andere vlakken word je net idealistischer. Ik ben nu op een punt in mijn leven gekomen waarop ik alleen nog energie steek in dingen die er écht toe doen.” Zelf regisseren bijvoorbeeld: we ontmoeten Bernal naar aanleiding van zijn film Chicuarotes, waarvoor hij zelf achter de camera kroop.

Dooreengeschud gezin

Ook de films van de Chileense regisseur Pablo Larraín doen er voor Bernal duidelijk echt toe: Ema, een broeierig muzikaal drama dat sinds deze week online te bekijken valt, is al hun derde samenwerking, na No en Neruda. Bernal speelt een choreograaf die samen met zijn vriendin, danseres Ema, een kind adopteert, maar de jongen na een levensgevaarlijk incident weer afstaat. “Een bijzonder interessant experiment”, noemde Bernal de film na de wereldpremière op het Filmfestival van Venetië. “Alle vaste waarden worden erin dooreengeschud: familie, seksualiteit, vrijheid...”

Van dooreengeschudde gezinnen weet Bernal zelf ook iets: zijn ouders scheidden toen hij nog een peuter was. “Mijn moeder stond er alleen voor”, vertelt hij ons. “Zij heeft me grootgebracht. We hadden geen rooie cent. Maar er was altijd liefde.” Dat Bernals ouders allebei acteurs zijn, verklaart waarom hij nog voor hij kon stappen al zijn debuut op de planken maakte. Ook Bernals tienerjaren stonden in het teken van acteren: nauwelijks 13 was hij toen hij in de Mexicaanse telenovela El abuelo y yo zijn eerste tv-kus beleefde.

Ondanks zijn vroege start koesterde de jonge Bernal aanvankelijk weinig ambitie om beroepsacteur te worden. Hij begon filosofie te studeren in Mexico-stad. “Maar ik spijbelde vaak om naar de cinematheek te gaan”, glimlacht hij. “Die lag vlak bij mijn universiteit. Ik ging er gewoon ’s morgens naartoe en liet me verrassen door wat er die dag op het programma stond. Zo heb ik grote regisseurs als Wim Wenders en Theo Angelopoulos ontdekt. Dat waren toen totaal onbekende namen voor mij.” (lacht)

In diezelfde periode maakte Bernal ook de opkomst van een paar uitzonderlijke Mexicaanse filmmakers mee: “Het was heel spannend om in de jaren 90 plots talenten als Alfonso Cuarón en Guillermo Del Toro te zien opstaan”, vertelt hij. “Toen ik hun films zag, had ik eindelijk het gevoel dat ik op het grote scherm mensen zag die op mij leken.”

New wave

Het was diezelfde Mexicaanse new wave waarop Bernal uiteindelijk ook zelf richting sterrendom zou surfen: Cuarón (die later hoge toppen zou scheren met o.a. Gravity) castte hem in het sensuele Y tu mamá también, Alejandro González Iñárritu (The Revenant) bood hem de hoofdrol aan in het bikkelharde Amores perros. Beide films werden een wereldwijd succes, en plots was Bernal de glimmende posterboy van de nieuwe Latijns-Amerikaanse cinema.

“Het was geweldig om deel uit te maken van die beweging. We werkten in alle vrijheid, we deden waar we zin in hadden, niemand verwachtte iets van ons.” Toen volgde plots de klik: “Terwijl ik de wereld rondreisde met Amores perros en Y tu mamá también, heb ik aanvaard dat ik dan toch acteur wilde worden”, lacht Bernal.

Toch liet de acteur zich nooit volledig opslorpen door het filmwereldje, en bleef hij altijd aandacht hebben voor de sociale realiteit in Mexico en daarbuiten. Zijn filmografie bulkt van arme drommels en revolutionairen. “Als tiener wilde ik antropoloog, socioloog, politicus, journalist, en liefst van al nog pediater worden. Al die verschillende interesses kan ik nu combineren in mijn werk als acteur en regisseur.”

Bernal schuwt de politiek niet in zijn werk, maar ook niet wanneer hij het woord neemt op een wereldevenement als de Oscars. Toen hij daar drie jaar geleden een beeldje mocht uitreiken, maakte hij van de gelegenheid gebruik om Donald Trump de mantel uit te vegen. Waar die niet aflatende interesse voor politiek en sociaal onrecht vandaan komt? “Ik ben opgegroeid op een door en door gepolitiseerd continent, in zeer woelige politieke tijden – in Mexico, maar ook in de rest van de wereld, met de val van de Berlijnse muur en zo. Dat beschouw ik als een enorm geluk. Het heeft mijn blik op de wereld bepaald.”

‘Ema’ is nu te bekijken op Lumière – Cinema bij je thuis, Dalton – Zed vanuit je zetel, Universciné en Proximus pickx.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234