Woensdag 27/10/2021

Mexicaanse president geeft drugstsaar de bons

‘De historische beslissing om de macht van de georganiseerde misdaad met alle middelen in te perken, is fundamenteel om onze toekomst als natie veilig te stellen,’ zei Medina bij zijn ontslag.

Moet Calderóns beslissing om ’s lands hoogste drugsmagistraat aan de dijk te zetten als een bekentenis van onmacht en/of ontevredenheid worden gelezen? Waarnemers valt het op dat het ontslag er komt na een week die qua bloedigheid kon tellen - de zoveelste. Vorige vrijdag nog werden in een rehabilitatiecentrum in Ciudad Juárez, het brandpunt van de drugsoorlog, zeventien drugsverslaafden doodgeschoten. Er gaat geen dag voorbij of ergens valt een slachtpartij te betreuren. Meer zelfs, gemiddeld maait de strijd tussen de kartels en tussen de kartels en de staat iedere dag twintig levens weg. In heel Mexico zijn 45.000 tot de tanden gewapende soldaten ingezet om de drugsgroepen te lijf te gaan. Sinds Calderón hen de oorlog verklaarde, eind 2006, vielen er al 13.000 doden. Verhalen over folteringen en verminkingen zijn schering en inslag. Mexico mag dan een gewelddadig verleden hebben, zo hard als vandaag is het sinds de Mexicaanse revolutie van 1910 niet meer gegaan. Om maar te zeggen dat de resultaten van een strijd waarvoor ook de VS 1,4 miljard dollar hulp hebben uitgetrokken (training en screeningapparatuur voor het Mexicaanse leger, in het kader van het zogenaamde Plan Mérida), onder de verwachtingen gebleven zijn. In ieder geval heeft het idee veld gewonnen dat de conservatieve regering-Calderón haar hand behoorlijk overspeeld heeft. Maar die stelling weigerde Medina Mora begrijpelijkerwijs te onderschrijven. Ook op de dag van zijn ontslag, maandag, onderstreepte de procureur-generaal dat “de strategie tot herstel van de openbare veiligheid en de wijziging van de tot dan toe gevolgde aanpak (een zinspeling op het als laks beschouwde antidrugsbeleid van de eerdere regeringen, ld) correct gebleken is.” Volgens Medina, die de “gevaarlijkste en moeilijkste functie van Mexico” bekleedde, “is de historische beslissing om de georganiseerde misdaad met alle overheidsmiddelen in te perken, fundamenteel om onze toekomst als natie veilig te stellen. De geschiedenis zal de correctheid en waarde van die beleidsoptie erkennen”. Medina meent ook dat de hoge dodentol juist het bewijs levert dat de kartels de hete adem van de staat in de nek voelen. Die perceptie overheerste ook lang in de publieke opinie, waar ze vandaag plaatsmaakt voor twijfel over de slagkracht van de overheid. Vooral de kartels van Sinaloa en de Golf breken Los Pinos, zoals het Mexicaanse presidentiële paleis heet, zuur op. Niet alleen is ’s lands most wanted drugsbaron Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán (Sinaloa) ondanks onverdroten inspanningen nog altijd niet in de boeien geklonken (hij zou zich ergens in de westelijke Sierra Madre ophouden), ook blijkt dat de staatse instellingen - of het nu de gemeente- of deelstaatpolitie dan wel de gerechtelijke instanties betreft - doorwoekerd blijven door de tentakels van de drugsgroepen.

Spanning aan de top

Dat Calderóns strategie het voorwerp uitmaakt van fikse spanningen aan de top, mag ook blijken uit het feit dat de militaire aanvoerder van de drugsoorlog, politiechef Genaro García Luna, wél op post blijft. Insiders speculeerden er al enige tijd over dat Calderón hetzij die laatste hetzij Medina Mora de laan zou uitsturen, nu beiden politiek noch persoonlijk nog door één deur geraakten. Het werd uiteindelijk Medina Mora, zonder dat de president zelf een specifieke reden opgaf.Overigens heeft Calderón, die in de helft van zijn ambtstermijn zit, ook de minister van Landbouw en de topman van het staatsoliebedrijf Pemex de laan uitgestuurd. Hoewel het staatshoofd nog altijd populair is, heeft zijn Nationale Actiepartij (PAN) een forse dreun gekregen bij de parlements- en deelstaatverkiezingen in juli. Zo verwierf Mexico’s klassieke machtsformatie, de Institutionele Partij van de Revolutie (PRI), veel meer macht en moest Calderón naar nieuwe bondgenoten op zoek.Medina wordt opgevolgd door Arturo Chávez y Chávez, die onder meer al procureur-generaal in de door geweld verteerde deelstaat Chihuahua was. Chávez kwam daar ooit in opspraak omdat hij vrouwen aangeraden had “geen minirokken meer te dragen”, zodat ze ook niet langer vermoord zouden worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234