Zaterdag 23/10/2021

Mexicaanse kandidaat wil van geen wijken weten

Ook nu de zeven rechters van het Mexicaanse kiestribunaal een partiële hertelling van de stemmen toestaan, gaat de links e presidentskandidaat López Obrador door met zijn protest. De spanning in het land neemt toe.

Door lode delputte

BRUSSEL l Andrés Manuel López Obrador blijft tot verzet oproepen. Hij is er zeker van dat hij, en niet de conservatieve kandidaat Calderón, de presidentsverkiezingen van 2 juli gewonnen heeft.

López Obradors volharding heeft alles te maken met de uitslag zelf: net als in Italië in de lente, in Duitsland eerder dit jaar en in de VS in de aanloop naar de eerste beëdiging van George W. Bush, was die een dubbeltje op zijn kant.

De door Mexico's Federaal Kiesinstituut (IFE) tot winnaar uitgeroepen Felipe Calderón, van de rechtse Nationale Actiepartij (PAN), haalde slechts 0,58 procent van de stemmen meer (234.934 op een totaal van 41 miljoen uitgebrachte stemmen) dan zijn rivaal López Obrador ('Amlo') van de linkse Partij van de Democratische Revolutie (PRD).

Ook haalde Calderón met 36 procent van de stemmen een bepaald lage score, zeker vergeleken met die van zijn partijgenoot en uittredend president Fox (43 pct.) of diens voorganger Zedillo (50 pct.).

Het met-de-hakken-over-de-slootgevoel, in Mexico niet corrigeerbaar door een tweede en beslissende ronde, werd nog aangezwengeld door de relatieve verrassing die Calderóns verkiezing werd: twee jaar lang hadden peilingen vrijwel onafgebroken niet hem maar Amlo de overwinning voorspeld.

Maar het wantrouwen van López Obrador heeft ook diepere wortels. Amlo's PRD, in de jaren tachtig ontstaan uit linkse ontgoochelden van de almachtige Partij van de Institutionele Revolutie (PRI), zou in 1988 de presidentsverkiezingen gewonnen hebben als PRI-kandidaat Carlos Salinas de overwinning toen niet gestolen had van PRD-held Cuauhtémoc Cárdenas.

De verontwaardiging die toen ontstond, lag volgens analisten mee ten grondslag aan de democratische overgang die in de jaren negentig plaatsvond en in 2000 uitmondde in de eerste echt vrije presidentsverkiezingen van het land.

De aanhangers van López Obrador, intussen al bijgetreden door andersglobalisten en zapatisten die zijn linkse gehalte aanvankelijk te slap vonden, maken zich sterk dat de huidige verzetsgolf Mexico de democratie zal verstevigen. Anderen vrezen juist voor een verzwakking, wijzen erop dat een democratische overgang een werk van lange adem is, en noemen Amlo een slechte verliezer.

Toch zijn de verkiezingen van 2 juli volgens waarnemers van de Organisatie voor Amerikaanse Staten (OAS) en de EU vlot en zonder noemenswaardige onregelmatigheden verlopen. Hoewel binnen het IFE de PRD ondervertegenwoordigd is en kritiek niet helemaal van de lucht is, geldt het orgaan op de keper beschouwd als transparant.

Ook het Kiestribunaal, dat nu een hertelling van 9 procent van de stemmen beveelt, gaat voor een respectabele instelling door. Door zich niet bij de uitspraak van het hof neer te leggen en een totale hertelling te eisen, zet Amlo de legitimiteit van de institutionele democratie op de helling, aldus critici.

Rivaal Calderón, die niet zeker is dat de hertelling in zijn voordeel zal uitvallen maar zijn gezag wel versterkt zal zien indien dat het geval is, gaat wel akkoord.

Ook binnen Amlo's eigen kamp is lang niet iedereen het eens met diens strategie. Sommigen vinden dat hij de handdoek maar beter in de ring kan gooien en een sterke oppositie kan voeren, in plaats van zich vast te rijden in een opzet dat als een boomerang in zijn gezicht terug dreigt te keren.

Uit peilingen blijkt immers dat de meerderheid van de Mexicanen niet opgezet is met Amlo's tentenblokkades op de centrale assen van Mexico-stad. Een plaatselijke handelskamer becijferde het dagelijks verlies voor de bedrijven en hotels op de Paseo de la Reforma op 23 miljoen dollar.

protesteren tegen

verkiezingsuitslag ondanks partiële

hertelling van stemmen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234