Vrijdag 05/03/2021

Mevrouw Aznar, gezicht van het oude Spanje

Net wanneer premier Aznar afscheid neemt, verschijnt zijn vrouw op het toneel. Zondag wordt Ana Botella mogelijk de nieuwe Madrileense schepen voor Sociale Zaken. Het bewijs, zegt links, van de toenemende verrechtsing binnen de Partido Popular. Homorechtenverenigingen maken zich grote zorgen.

Madrid

Van onze correspondent

Rudy Pieters

'Hipocriet', stond op een bord. "Wat kom je hier godverdomme doen?", riep iemand. Ana Botella (49), mevrouw Aznar, zal zich haar electoraal uitstapje naar de Madrileense wijk Chueca nog lang heugen. Het groepje manifestanten dat de PP-kandidate voor het Informatiecentrum voor Homoseksuelen stond op te wachten, schold haar de huid vol. Botella onderhield zich nauwelijks twintig minuten met de verantwoordelijken van het centrum en ging er dan met een vliegende vaart weer vandoor.

Het was niet het enige incident in Botella's verkiezingscampagne. Overal waar ze opduikt, lijkt ze als een rode lap op een stier te werken. Links Spanje ziet in de streng kijkende, zedig geklede, klassieke gekapte moeder van drie de verpersoonlijking van de toenemende verrechtsing binnen de Partido Popular.

De homorechtenverenigingen gaan het felst tegen haar tekeer. Zodra in januari bekend raakte dat ze de nieuwe Madrileense schepen van Sociale Zaken wilde worden - omdat de PP de vorige keer de helft van de stemmen in Madrid haalde, is de kans dat ze het wordt zeer groot - brak de storm los. De invloedrijke Nationale Federatie van Lesbiennes, Gays en Transseksuelen, riep voor het eerst in haar geschiedenis op zeker niet voor de PP te stemmen.

Steevast valt daarbij de naam Opus Dei, het machtige netwerk van radicale katholieken die niet bepaald om hun homovriendelijkheid bekend staan. Door Botella naar voren te schuiven, net op het moment dat haar man het nationale politieke toneel verlaat (bij de parlementsverkiezingen volgend jaar is hij geen kandidaat meer), wil het Opus zijn greep op de PP behouden, klinkt het.

Ana Botella is familie van gynaecoloog José Botella, eminent Opus Dei-lid ten tijde van Franco. Zijzelf stuurde twee van haar kinderen naar een Opus Dei-school. Schoonzoon Alejandro Agag heeft eveneens een Opus-diploma. De grootvader van José María Aznar kon het dan weer goed vinden met Opus Dei-stichter Josemaría Escrivá de Balaguer. De premier zegt zelf geen banden te hebben met Opus Dei maar de voorbije zeven jaar heeft hij steeds Opus-ministers in zijn kabinet gehad, vaak op sleutelposten. Zo is huidig defensieminister Frederico Trillo een surnumerair (getrouwd lid), justitieminister José María Michavila is in zijn jeugd lid geweest. Ana Palacio, minister van Buitenlandse Zaken, leidde vorig jaar de Spaanse delegatie die in Rome de heiligverklaring van Escrivá bijwoonde.

"Ana Botella staat bekend als een zeer conservatieve, zeer religieuze, zeer rechtse vrouw", zegt Paco Peña, directeur van de Madrileense homorechtenvereniging Fundación Triángulo. "Voor ons is dat geen goed nieuws. Er is een tijd geweest dat de PP het imago wilde wekken een centrumpartij te zijn, maar de laatste jaren is de partij sterk geradicaliseerd. Je ziet hetzelfde met de relatie tot de vakbonden. Jarenlang heeft de PP het goed gedaan met de vakbonden, maar de laatste tijd zijn er voortdurend confrontaties, zoals de algemene staking van vorig jaar, een conflict dat eigenlijk vermijdbaar was. Hetzelfde zie je nu ook op andere vlakken. Je merkt steeds grotere religieuze invloeden op de macht. Vroeger was het een beetje schandelijk conservatief te zijn, de mensen kwamen er niet echt voor uit dat ze voor de PP stemden, of dat ze zeer religieus waren. Nu niet meer. Nu beginnen ze dat openlijk te tonen."

Voor Paco Peña staat Botella's kandidatuur haaks op de steeds grotere zichtbaarheid van homoseksuelen in Spanje. Vooral de laatste drie jaar zijn opvallende figuren uit de kast gekomen: een luitenant-kolonel van het leger, een op rust gesteld kolonel die nog op de generale staf heeft gewerkt, een pastoor die God dankte dat hij homo was en een agent van de Guardia Civil die toestemming vroeg, en kreeg, om met zijn vriend in de kazerne te wonen. Allemaal leden van instituten die nauwelijks meer dan een kwarteeuw geleden het Spanje van Franco schraagden, het Spanje van de mannen met snorren en donkere brillen.

Sinds 2000 tracht ex-priester, ex-Opus Dei-lid en PP-militant Carlos Alberto Biendicho alle conservatieve homo's te verenigen in het Plataforma Popular Gay. Volgens Biendicho zijn ze ondertussen met achthonderd, onder wie meer dan twintig PP-mandatarissen. In elk geval blijft de meer liberale strekking binnen de Partido Popular niet ongevoelig voor de maatschappelijke veranderingen. Nationaal is er nog geen wet die homoparen gelijke rechten toekent, maar ondertussen zijn er wel al een paar PP-bolwerken met een regionale homowet. Valencia beet in 2001 de spits af. Ook al ging de tekst de holebi's niet ver genoeg, naar conservatieve normen was het een trendbreuk: de Valenciaanse bisschoppen hadden de PP'ers nog zo opgeroepen tegen te stemmen, niet één gaf daaraan gehoor.

Alberto Ruiz-Gallardón volgde het Valenciaanse voorbeeld in zijn Madrileense regioregering. Gallardón voert nu de Madrileense gemeenteraadslijst aan. Het is op die lijst dat Ana Botella gedropt werd. De derde plaats kreeg ze. Voor Gallardón een duwtje in de rug, zeggen de enen. Een vergiftigd geschenk, zeggen de anderen.

Morgen: Trinidad Jiménez, het vrouwelijke gezicht van de Spaanse socialisten

'Je merkt steeds grotere religieuze invloeden op de macht'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234