Dinsdag 28/09/2021

Meubeljuwelen en non-parfums

Ines Kaag en D�sir�e Heiss,

het jonge rebelse

ontwerpersduo Bless

'Verwarring in de kleerkast',

zo omschreef een Duitse journalist het werk

van Ines Kaag en Désirée Heiss, twee jonge

ontwerpsters die samen het duo Bless vormen. Ze beperken zich ook niet tot de kleerkast, maar stichten graag overal verwarring. Vorige week stelden ze in de Parijse cultwinkel Colette een non-parfum voor, straks zijn ze te gast bij

Designbrussels met hun meubeljuwelen.

Door Agnes Goyvaerts

Modieuze allures heeft ze niet, Ines Kaag (°1970). Kort, warrig pluishaar, geen make-up, wijde katoenen broek en een onopvallend grijs (weliswaar kasjmieren) truitje uit de eigen Bless-collectie. Het kantoor heeft ook al geen aanzien. Het ligt achteraan op een grote binnenkoer, een voorschoot groot, twee tafels met een computer op, paperassen, één bediende. Dit is Berlijn, Mitte, de taxi heeft ons gedeponeerd aan de Rosa Luxemburgstrasse. Veel plaats om te zitten is er niet, dus stelt Ines voor te verkassen naar de winkel. Ze trekt een gebreide kraag over haar hoofd, trekt een windjack aan en neemt ons mee, vijf minuten lopen, naar de enige vaste Bless-winkel. De enige vaste, want Bless heeft wel mobiele winkels. Die zien er telkens anders uit, al naargelang de locatie en de gelegenheid. En net als de kledingcollecties worden ze genummerd. Bless Shop 4 verscheen bijvoorbeeld in 2000 in Fanclub, Amsterdam, en Bless-shop 11 in 2001 in de Kunsthalle Basel. Binnenkort zal er een Bless Shop opduiken in de Brusselse Dansaertstraat, ter gelegenheid van Designbrussels, het avant-garde-evenement dat zijn wagonnetje aan de locomotief van de woonbeurs Cocoon koppelde. Berlijn staat er in de kijker, vanwege zijn energie en zijn vele jonge initiatieven. Eregast op de beurs is Jerszy Seymour, die grote vormen maakt van opstijvend schuim.

Bless is een duo dat vooral bekend is in de modewereld, maar zich daar tegelijk tegen afzet. "Wij maken alles waar we zin in hebben." Momenteel zijn dat bijvoorbeeld versierde computersnoeren, verlengdraden en vermomde bluetooths.

Ines Kaag woont in Berlijn, Désirée Heiss in Parijs. Ines is Duitse, geboren in het zuiden van het land, Désirée is Oostenrijkse. Ze leerden elkaar kennen bij een wedstrijd in Parijs, na hun afstuderen aan de modescholen van respectievelijk Hannover en Wenen. Ze merkten dat ze dezelfde gezonde afkeer hadden van het vaste stramien van collecties, modeshows en kleren van één seizoen. Omdat twee meer weten en kunnen dan één, vormden ze in 1997 Bless, een merk dat aanvankelijk vooral bekend raakte met accessoires. Een beetje een mysterieus merk ook, want Ines noch Désirée willen gefotografeerd worden. "Wij vinden het niet ter zake doende hoe we eruitzien", zegt Ines. "Ik heb trouwens een grondige hekel aan foto's. Het geeft me het gevoel dat iemand met een stukje van mij gaat lopen en er dan jaren mee kan doen wat hij wil. Bovendien, kijk, ik heb een pukkel vandaag, stel dat je een portret zou willen maken, dan zou ik nu al heel lastig zijn." Ze vinden het ook bijzonder comfortabel, zegt ze, dat ze op die manier anoniem naar tentoonstellingen en openingen kunnen gaan. "Soms komen de bezoekers ons vragen of wij weten hoe de meisjes van Bless eruitzien, en dan houden we ons altijd van de domme. 'Neen, dat weten wij niet.'"

Maar praten willen ze wel, en omdat de winkel en het kantoor zich in Berlijn bevinden, komen we terecht bij Ines. Een echte taakverdeling hebben ze niet, alles ontstaat in samenwerking. Of het geen nadelen heeft om als duo in twee verschillende landen te wonen? "Neen", zegt Ines, "met e-mail bestaat die afstand niet. In Parijs heb je het voordeel dat je er alle mogelijke basismaterialen vindt, en in Berlijn is het dan weer makkelijker hulp te krijgen om dingen te maken." Terwijl ze op de stoep een sigaretje rookt, mag ik rondneuzen in de winkel. Die heeft iets van een rariteitenkabinet. Op de hoek van een plank ligt nonchalant een zwart T-shirt gegooid. Het blijkt van hout en er zit een dekseltje op. Het blijkt een wel zeer decoratief doosje, van Afrikaans ebbenhout. Een haarborstel heeft in plaats van stijve haren een lange, blonde bles. Een kattenstaart bevat een bluetooth. De kabels van de computer zitten gevat in kleurige armbanden en een scheidingswand bestaat uit wendbare reepjes spiegel, waarmee je spiegelpaleiseffecten verkrijgt. Een paar schoenzolen aan een lange reep gaas intrigeert me. Zijn het kousen? Moet je het gaas om je benen wikkelen? "Neen", zegt Ines, die is binnengekomen, "dit is nog een stuk van de zomercollectie." Ze wil het wel demonstreren. Ze trekt haar schoenen uit, steekt haar tenen een voor een door de lusjes op de zool en trekt het gaas omhoog over haar schouders en hoofd. Een naam heeft het niet, maar het is een kledingstuk dat vastzit aan de zolen. Als ze haar armen openhoudt, krijg je een soort vleermuiseffect. En ja, je kunt er echt mee wandelen, laat ze zien.

Ze loopt naar de tweede ruimte en haalt een stapel boeken van een tafeltje op wielen. Deksel eraf, en zie: in het tafeltje is een stofzuiger gebouwd. Door een gat kun je het snoer naar buiten trekken, door een ander komt de slang om te zuigen. En zo gaat het maar door. Een prentkaart om op de spiegel te plakken met ingebouwde make-up, foto's van kamerplanten - onder meer sanseveria's - die langs de randen met gouddraad zijn geborduurd. Sneakers voor Adidas van reepjes plaid. Met plastic draad gebreide laarsjes voor Eram. Een parfum met blanco etiket voor Colette in Parijs. Dat is het recentste project, het wordt de avond van ons bezoek in Parijs gepresenteerd, samen met dat van twee andere cultontwerpers, Hussein Chalayan en As Four. Zo dadelijk stapt de ontwerpster in het vliegtuig om erbij te zijn.

Ze laat ons ruiken. Mmm fris, gember, citroen... Het neemt niet weg dat ze er wat een kater aan heeft overgehouden. "Wij vinden dat parfums veel te vaak de eigen lichaamsgeur maskeren", zegt Ines, "dus toen Colette ons voorstelde een limited edition-parfum te maken, wilden wij in ieder geval iets wat niet te nadrukkelijk zou zijn en vooral niet lang blijft hangen." Het avontuur liep niet zoals gehoopt, het werd bijna een nachtmerrie, vertelt ze. "Wij wilden veel verder gaan dan een geur in een flesje stoppen. We dachten veel verder, bijvoorbeeld een faxmachine die in plaats van te bellen een geur zou afgeven als er een bericht binnenkomt. Of iets om geuren te registreren, zoals je doet met geluid, bijvoorbeeld de geur van je geliefde. Of een geur die evolueert, zoals het daglicht. Maar zoals het wel vaker het geval is als je gaat samenwerken met grotere structuren, begint het allemaal erg veelbelovend, maar uiteindelijk moet je zoveel compromissen sluiten en is het alleen de grote die uitpakt met jouw creativiteit, die je niet eens ten volle hebt kunnen uitspelen. Onze bedoeling was niet het koste wat het kost een Bless-parfum op de markt brengen, niet de zoveelste naam in een al overvolle markt. We streefden naar een product dat helemaal 'wij' zou zijn, het effect van een kinderdekentje, geen decoratieve geur." Voor wie het interesseert: van de eau de toilette (beschrijving: 'wees lief, wees proper, wees naturel, wees ons, wees subtiel, wees intiem, wees anders') met noten van cardamom, tijm, geranium, gember en shortbread zijn 300 exemplaren gemaakt, enkel te koop bij Colette. Op is op.

De naam Bless dook in de modewereld voor het eerst op bij een defilé van de Belg Martin Margiela. Bij zijn defilé met de collectie 1997-98 droegen zijn mannequins pruiken van konijnenbont, getekend Bless. Ines: "Dat was ons eerste product. Wij waren gewoon twee vriendinnen die iets maakten wat ze tof vonden. Wij wilden niet meestappen in het modesysteem, maar hoe raak je dan bekend als kleintjes? De kwestie was dat aan de wereld te tonen." Ze plaatsten advertenties in i-D, Self Service en Purple, drie bladen die in de inner circle van de mode op de voet worden gevolgd. Daar zag Margiela de pruiken, hij contacteerde hen en de boot was vertrokken.

Bont. Terwijl ik de kattenstaart streel die bestemd is om gegevens van een harde schijf op te slaan, vraag ik haar of ze er geen bezwaren tegen heeft. "Neen", zegt ze, "integendeel, ik ben zelfs militant pro-bont. Mijn vader was bontwerker, in de jaren tachtig beleefde de industrie een hoogtepunt. Dan kwamen al die anti-bontacties en als kind ervaarde ik dat als een zware bedreiging voor het ambacht van mijn vader. Wij geloofden die almaar herhaalde beelden niet, wij zagen ook de andere kant, de eskimo's die hun bron van inkomsten verloren, de bontwerkers bij ons die de deuren moesten sluiten. Terwijl bont een natuurlijk en heel duurzaam materiaal is. Wie zegt dat al die chemische stoffen die voor vervangmaterialen worden gebruikt op termijn niet schadelijker zullen zijn?" Haar vader is nu met pensioen, maar Ines heeft er een naaimachine voor bont aan overgehouden en een liefde voor het materiaal. Toch is het maar zeer bescheiden aanwezig in de winkel en in de kledingcollectie. Daar goochelt Bless veel meer met combinaties van verschillende materialen: fijn breiwerk met waterdicht katoen voor een winterjas, voile met molton voor een sweater met kap. "Er zitten altijd sportieve elementen in onze collectie, en functie vinden wij zeer belangrijk."

Het verhaal van de kabels en de snoeren begon bij Swarovski. De zeer actieve producent van bergkristal vroeg hen een ontwerp te maken van een interieurobject. "Een zetel met opgeplakte glitters vonden we banaal", vertelt Ines, "en omdat vandaag iedereen met allerlei technologie in huis zit, maakten we een feestelijke bekleding voor een electriciteitskabel." Hij ligt in de etalage, wit met glinsterende Swarovski-steentjes. Toen ging het verder: kleurige ringen, rubberen armbandjes. "Commercieel is dit niet", zegt Ines, "het is handwerk en kan moeilijk op grote schaal worden geproduceerd. Je moet heel erg opletten met de verbindingen en de schakelaars. Dus gaat daar veel tijd in zitten om te maken."

Maar het is een idee dat ongetwijfeld zal opgepikt worden. In plaats van al die lelijke kabels weg te steken: versier ze! n

INFO

Bless Shop: Muhlackstrasse 38, 10119 Berlijn.

Designbrussels, 19-27 november, Brussels Expo, Paleis 6. De mobiele Bless Shop maakt deel uit van het parcours in de binnenstad en is te zien bij Stijl, Antoine Dansaertstraat. In de juwelenzaak van Christa Reniers zijn de elektrische snoeren te zien.

Designbrussels omvat drie

tentoonstellingen in Paleis 6 en

een parcours rond de Dansaertstraat.

In Brussels Expo zijn te zien:

'Transitions' ('Light on the Move'),

een containershow van lichtspecialist Philips, die aan zeven internationaal vermaarde architectenbureaus de opdracht gaf een container om te bouwen tot een lichtdoos.

Voor '(The Shape of) Things to Come' werd aan een internationaal netwerk van ontwerpers, critici en correspondenten gevraagd hun favoriete designobject of idee van het voorbije jaar in te sturen en te illustreren.

In 'BtoB, from Berlin to Brussels,

and Back' is werk van jonge Berlijnse ontwerpers te zien. Gelijklopend creëert het Berlijnse Museum der Dinge een tentoonstelling waarin de thematiek van de groeiende containerisering van design centraal staat.

Designbrussels is gekoppeld aan

de woonbeurs Cocoon (zie p. 20). Cocoon is gewijd aan het klassiekere wonen en is opgedeeld in stijlzones, met als thema's: Classic, Modern, Nature & Exotic en Home Technics. Het thema Eleganza wordt geïllustreerd door vijf persoonlijkheden die elk een interieur inrichten .

19-27 november, Brussels Expo, 11-19 uur.

Toegangsprijs 9 euro, geeft ook toegang

tot Designbrussels.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234