Zondag 13/06/2021

Reportage

Methode-Bonte oogst lof in VS

null Beeld © Olivier Douliery / Polaris
Beeld © Olivier Douliery / Polaris

Veel lof voor Vilvoorde in het Witte Huis: bij een rondetafel over extremisme noemde vicepresident Biden de manier waarop de stad radicalisering aanpakt "hoogst innovatief". En toch: "We weten eigenlijk niet of we het wel goed doen."

Als een echte Amerikaan begint Hans Bonte aan de dag, met in de ene hand een latte van Starbucks in een grote kartonnen beker en in de ander zijn iPhone. De burgemeester van Vilvoorde zit er relaxed bij. Enkel het strakke grijze pak met dito das en een kleurrijke pin met een logo van zijn stad op de revers geprikt, verraden dat hij vandaag met belangrijke mensen rond de tafel zit. Zenuwen noch krampen heeft hij voor zijn presentatie op het Witte Huis. "Alles zit in mijn hoofd."

Wat moet een burgemeester van een middelgrote Vlaamse stad van 42.000 inwoners in het gezelschap van kleppers als de Amerikaanse vicepresident Joe Biden en burgemeesters van miljoenensteden als Los Angeles, Boston en Minneapolis? "We hopen hier vrienden en partners te vinden in onze zoektocht naar een antwoord op radicalisering", zegt de vertegenwoordiger van Minneapolis voor de vipingang van het Witte Huis, terwijl hij de sneeuw die in Washington overvloedig is gevallen van zijn krijtstreeppak schudt. "We stellen hier een pilootproject voor om radicalisering aan te pakken."

Stigmatiserend

Uit Minneapolis zijn tussen 2007 en 2008 een twintigtal inwoners van Somalische origine naar Mogadishu afgereisd om er te vechten met de islamistische terreurgroep Al Shabaab. Zeker vier jongens pleegden er zelfmoordaanslagen. Al jaren werken het federale departement van Justitie en Homeland Security, de Amerikaanse binnenlandse veiligheidsdienst, samen aan een aanpak. Rollenspellen en cursussen lichaamstaal zijn ontwikkeld om politie, hulpverleners en jeugdwerkers aan te leren welke signalen kunnen duiden op gedragsverandering en mogelijk extremistische ideeën.

Maar de aanpak van Justitie stuit op kritiek. Het Council on Islamic-American Relations (CAIR), de grootste verdediger van de belangen van moslims in de VS, noemen de methode stigmatiserend en inefficiënt.

De gebundelde krachten en grote middelen in de VS staan in schril contrast met de aalmoes die Bonte tot nog toe ontving om de 28 Syriëstrijders in zijn kleine gemeente op te sporen, op te volgen en potentiële vertrekkers tegen te houden. De Belgische overheid heeft tot nog toe enkel toelagen van 40.000 euro vrijgemaakt voor het aanstellen van een radicaliseringsambtenaar.

Bonte staat bekend om zijn vranke taal en forse kritiek aan zowat alle Belgische overheden, die hij lange tijd een totaal gebrek aan besef van de ernst van de zaak aanwreef. Dinsdag zei hij nog in deze krant dat het OCAD haar verantwoordelijkheid voor het screenen van teruggekeerde strijders niet nakomt.

Ook in Washington is Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam en naast Bonte de enige Europese gast op deze conferentie. Aboutaleb haalde de wereldpers met zijn uitspraak dat Syriëstrijders "nooit meer hoeven terug te keren". Hij herhaalde die woorden voor de aanvang van de top. "Als je niet met ons samen wilt leven, dan moet je je afvragen of een andere plek in de wereld niet veel beter voor je is."

Juiste aanpak?

Hard of zacht? Zalven of slaan? Het fenomeen van gewelddadig extremisme van eigen bodem kwam in Europa zo hard en onverwacht dat niemand goed weet wat de juiste aanpak is. In Vilvoorde is door een strakke samenwerking van politie, stadsbestuur, politici van Marokkaanse origine, CLB en jeugdwerk al enkele maanden niemand meer vertrokken. Vicepresident Biden noemde die aanpak 'hoogst innovatief' en 'zeer direct'. De Europese burgemeesters, zei Biden, die verschillende keren benadrukte hoe belangrijk inclusie is, "hebben bewezen dat innovatief beleid werkt. Zij zijn echte koplopers."

Mooie woorden, "maar eigenlijk weten we niet of we het goed doen", zegt Bonte, die na maanden intensief werken op het voorkomen van nieuwe vertrekkers vandaag vooral met vragen zit over deradicalisering. "Daarom ben ik ook hier: om te leren van mensen die hier al veel langer mee bezig zijn. Om te kijken of er ook wetenschappelijk getoetste methodes bestaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234