Vrijdag 16/04/2021

Politiek

Meteen afgeschoten voorstel Hendrik Bogaert (CD&V) illustreert impasse rond transitmigranten

Theo Francken (N-VA) bedankte deze Hendrik Bogaert (CD&V) voor zijn steun, maar wees er wel op dat het allemaal niet zo simpel is. Beeld BELGA
Theo Francken (N-VA) bedankte deze Hendrik Bogaert (CD&V) voor zijn steun, maar wees er wel op dat het allemaal niet zo simpel is.Beeld BELGA

"Vergroot nog dit jaar de capaciteit in de gesloten centra voor illegalen om meer transitmigranten te kunnen opsluiten." Het was een ideetje van CD&V'er Hendrik Bogaert dat lauwtjes werd onthaald. Zijn er alternatieven?

We verhogen het aantal plaatsen in gesloten centra en sturen iedereen die geen asiel wil aanvragen naar die centra. En om dat aantal te verhogen, wil hij bevoegd staatssecretaris Theo Francken (N-VA) zijn politieke steun toezeggen. Dat is in een notendop wat Hendrik Bogaert afgelopen weekend voorstelde.

Bogaert deed zijn liefdesverklaring aan Francken, omdat hij naar eigen zeggen gefrustreerd is over de aanpak van de transitmigranten. Onder die term worden doorgaans migranten aangeduid die ons land als tussenstop zien op weg naar het Verenigd Koninkrijk.

Elke nacht wordt een kat-en-muisspelletje gespeeld tussen migranten en politiediensten. Sommige korpsen gaven al aan de strijd te staken, omdat het toch geen zin heeft. De mensen die ze oppakken worden meestal de dag nadien weer vrijgelaten, met een bevel om het grondgebied te verlaten. Afgelopen weekend verloor nog een 19-jarige Vietnamese transitmigrant het leven toen hij werd aangereden op weg naar een parking.

Capaciteit verhogen

Nu zijn er 633 plaatsen in de gesloten centra. Binnen de federale regering is afgesproken om dat aantal tegen eind dit jaar op te trekken naar 700, om tegen 2021 uit te komen op 1.150. Moet sneller, vindt Bogaert. Hij wil tegen eind dit jaar al naar 1.000 plaatsen.

Francken zelf bedankte Bogaert op Twitter voor de steun en bood hem ook een lunch aan. Maar hij wees er wel fijntjes op dat het nu ook zo simpel niet is. Ook bij Bogaerts partij, CD&V, en coalitiepartner Open Vld reageerden ze eerder lauwtjes. Daar wezen ze op de afspraken die zijn gemaakt binnen de regering. "Sneller gaan is financieel niet haalbaar", meent ook Sabien Lahaye-Battheu (Open Vld). "Bovendien zou je er met zo'n versnelde verhoging van het aantal plaatsen nog niet geraken."

Dat blijkt ook uit de cijfers van de politiediensten. Die hebben dit jaar al meer dan 6.400 transitmigranten opgepakt. Daar zitten zeker 'dubbels' bij, mensen die meerdere keren zijn opgepakt, maar het staat vast dat hun aantal te groot is om allemaal vast te zetten in gesloten centra.

Volgens professor migratierecht Ellen Desmet (UGent) is iedereen opsluiten in gesloten centra ook niet realistisch. Opsluiten in zo'n centrum kan enkel met het oog op repatriëring. Een groot deel van de transitmigranten is eenvoudigweg niet repatrieerbaar. Omdat ze niet kunnen worden geïdentificeerd, of omdat het land van herkomst hen niet terug wil nemen. Professor Desmet: "Dat zijn mensen die niet kunnen blijven, maar ook niet terug kunnen. En ze kunnen dus ook niet worden opgesloten in een gesloten centrum."

Hoe groot die groep precies is, weet niemand. Ze leven hier in een juridisch vacuüm, stelt professor Desmet. "Duitsland bijvoorbeeld heeft voor die groep een soort tussenstatuut, waarbij ze worden gedoogd en bepaalde rechten krijgen. Bij ons moeten die mensen maar hun plan trekken."

Onoplosbaar?

Opsluiten in gesloten centra is dus onrealistisch. En ook de andere maatregelen die de regering al nam, zoals verhoogde waakzaamheid op de parkings, behaalden tot nu toe niet de verhoopte resultaten. In West-Vlaanderen zagen ze de afgelopen weken het aantal mensen dat probeert in vrachtwagens te kruipen weer stijgen.

Moeten we er ons dan bij neerleggen dat het probleem gewoon niet oplosbaar is? Neen, stelt professor Desmet. "Er is vooral een veel omvattender aanpak nodig. Nu ligt de nadruk op het repressieve en het controlerende. Maar die aanpak is niet duurzaam. Die transitmigranten zijn vaak bang om hier asiel aan te vragen, waardoor ze maar blijven proberen om naar het VK te geraken. We moeten dat proberen te keren door hen duidelijke en correcte info te geven."

Dat is ook wat het Burgerplatform voor Steun aan Vluchtelingen, dat elke nacht vijfhonderd transitmigranten opvangt in het Brusselse Maximiliaanpark, probeert te doen. "Eenmaal ze rustig zijn, geven we hen duidelijke informatie", legt Marie Lesy uit. "Velen komen naar hier met het mantra 'UK is good' en weten niet eens dat er andere mogelijkheden zijn. Het valt ons op dat heel wat mensen niet goed weten wat ze aan het doen zijn."

Wat het Burgerplatform doet, zou eigenlijk de overheid moeten doen, meent ook professor Desmet. Maar staatssecretaris Francken liet eerder al weten dat geen haar op zijn hoofd daaraan denkt. Volgens hem zou zoiets voor een aanzuigeffect zorgen. Nochtans blijkt uit cijfers van het Burgerplatform dat sinds het begin van hun acties het aantal transitmigranten in het park niet is gestegen.

Ook deze ochtend blijft Francken erbij dat de voorgestelde aanpak van meer informeren niet zou werken. "Al meer dan een jaar delen we meermaals per week informatiefolders uit en doen we inforondes", zo klinkt het op Twitter. "Zelfs nieuwe folder gemaakt. Weinig tot geen resultaat."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234