Dinsdag 11/05/2021

met Yves Desmet

Burgemeester Bart Somers wordt telkens heidens woest als ik in één van mijn teksten onze stad nog eens denigrerend als 'het slaapdorp M.' omschrijf.

En eigenlijk heeft hij overschot van gelijk, want Mechelen is uitgegroeid tot een prachtig centrumstadje, ideaal voor een daguitstap of een weekeindje.

edere stadsgids zal het u met de gepaste trots vertellen: Mechelen telt meer beschermde monumenten dan Brugge. Dat heeft te maken met haar rijke historische verleden, dat een hoogtepunt kende eind 15de, begin 16de eeuw, toen achtereenvolgens Margaretha van York en Margaretha van Oostenrijk er hof hielden en keizer Karel er zijn opvoeding genoot. Zo'n hof trekt geld, notabelen en veel schone herenhuizen, waarvan er vandaag nog een pak in het centrum te bezichtigen vallen. Daar stikt het trouwens ook van de refuges, stedelijke tweede verblijven van alle mogelijke kloosterorden, die een pied-à-terre in de buurt van het aartsbisschoppelijk paleis wilden.

Mechelaars danken hun bijnaam aan de toren. Toen in de nacht van 27 op 28 januari 1687 een beschonken kroegloper uit een herberg op de Grote Markt kwam, dacht hij dat de toren in brand stond en brulde de halve stad bij elkaar. Toen men aan het bluswerk wilde beginnen, week het wolkendek en bleek de rode gloed in de toren het weerschijnsel van de maan te zijn.

Wandel naar de Grote Markt, een weids plein - toen het pas was aangelegd, klaagden Mechelaars over 'de woestijn', maar Mechelaars klagen graag - en kijk even in het rond. Vlak bij het oude Schepenhuis staat het standbeeld van Margaretha van Oostenrijk, liefkozend 'onze Margriet' genoemd. Toen men het beeld voor de aanleg van de ondergrondse parking 100 meter moest verplaatsen, ontketende dat haast een volksopstand. Wandel links van het stadhuis de Befferstraat in. Het stadhuis lijkt oud, maar is pas na de Eerste Wereldoorlog voltooid, zij het volgens de originele gotische bouwplannen. Iets verderop, aan de rechterkant, vindt u bij chocolatier Gauthier het beste ijshoorntje van Mechelen. Geniet ervan en wandel verder naar de Veemarkt. Naast de mooiste barokkerk van de stad, de Sint-Pieter-en-Paulkerk, staat de huidige stadsschouwburg, het voormalige paleis van Margaretha van York. Schuin daartegenover ligt het paleis van Margaretha van Oostenrijk, vandaag is dit de rechtbank van eerste aanleg. Loop daar zeker even de binnentuin in, die u vanaf de straatkant niet kan zien. Het is één van de mooiste verborgen pareltjes van de stad.

Wandel terug naar de Veemarkt en ga ditmaal rechtsaf naar de Biest, volg de scherpe bocht en u botst aan het einde van de straat op 't Schipke, de oudste en waarschijnlijk meest vermaarde beiaardschool ter wereld. Studenten uit de hele wereld leren hier het grootste instrument bespelen. Vlak daarnaast ligt het Hof van Busleyden, een authentiek 16de-eeuws renaissancepaleisje, één van de eerste ten noorden van de Alpen. Het behoorde toe aan een lid van de Grote Raad die ook persoonlijk raadgever was van keizer Karel. Thomas More en Erasmus kwamen hier op bezoek.

Even verderop in de Sint-Jansstraat ligt de gelijknamige kerk. Het centrum van Mechelen bulkt van de historische kerken, maar dit is mijn absolute favoriet. Redelijk klein, sober zelfs en weinig indrukwekkend van buiten, maar binnenin is dit een barokke schatkamer met een heuse Rubens-triptiek en twee recent ontdekte en gerestaureerde middeleeuwse fresco's.

Tijd om even de innerlijke mens te versterken. Wandel de Sint-Jansstraat uit, ga links en volg de Goswin de Stassartstraat. Even verderop kan u een briefje met persoonlijke wensen in de brievenbus van monseigneur Léonard gooien. We bevinden ons nu op de Wollemarkt, waar een rijtje Italianen en brasseries de terrasjes hebben klaargezet. Vijftig meter verder, pal achter de Sint-Romboutskathedraal, ligt ook nog een pittoresk binnenpleintje met één van mijn favoriete lunchadressen: 't Nieuw Werk. Maar ook op de Grote Markt bulkt het van de restaurantjes. En als u het wat breder wil laten hangen, kan u daar terecht bij D'Hoogh, een éénsterrenzaak die er eind dit jaar mee ophoudt.

Nu we het toch over eten hebben. Mechelen heeft een klassiek winkelcentrum, gespreid over de centrale driehoek IJzerenleen, de Onze-Lieve-Vrouwestraat en de Bruul. Shoppers kunnen hier hun hart ophalen, maar vergeet niet om ter hoogte van het atheneum aan de Bruul, een voormalige commanderij van de orde van de hospitaalridders, even de Kruidtuin binnen te lopen, een allerschattigst stadsparkje.

Het centrum is bovengemiddeld begiftigd met echt goede voedingszaken. Op de IJzerenleen vindt u ze allemaal op een rijtje. Banketbakker Vanderbeek, waar de zevende generatie nu aan het roer staat en Vitamientje, waar toeristen zelfs halt houden om de schat aan primeurfruit en -groenten vast te leggen op de gevoelige plaat. En poelier Maturin voor alles van Mechelse koekoek tot duiven uit Bresse, en kaashandel Harry Schockaert, ook al een familietraditie.

Voedsel voor de inwendige mens vind je er niet, maar wel leuk voor de levensgenieter: het Huis Windels, opgericht in 1875 en daarmee de oudste tabakswinkel van het land. Naast iedere denkbare Cubaanse sigaar heeft de jongste generatie nu ook een onwaarschijnlijke collectie singlemalt-whisky's en rumsoorten in huis gehaald. Op het einde van de IJzerenleen begint rechts de Vismarkt, waar mijn persoonlijke favoriet onder de viswinkels luistert naar de naam Servis. Als u daarbuiten volgens mijn bescheiden mening nog één winkel echt moet bezoeken, dan wel De Zondvloed in de Onze-Lieve-Vrouwestraat, de mooiste, beste en gezelligste boekhandel van Vlaanderen en omliggende streken. Zoek een plekje voor uw boodschappen en keer terug naar de Sint-Romboutskathedraal.

Tijd om opnieuw te wandelen. Sla schuin rechts voor de ingang van de kathedraal de Minderbroedersgang in. Links daarvan ligt het cultureel centrum en daarin zit De Garage, een toonplek voor moderne kunst. Rechts bevinden zich De Cellekens. Het 19de-eeuwse godshuis was verloederd tot stadskanker en werd door kunstenares Mariette Teugels en haar man liefdevol gerestaureerd. Meer dan terecht werd het stadsvernieuwingsproject Europees bekroond. De Cellekens zijn meestal niet toegankelijk, maar de kunstenares vindt het niet erg als u even in haar stadstuin binnengluurt. Even verderop komt u op de Melaan, waar een paar hele mooie herenhuizen staan, en waar de stad ook begonnen is met het openmaken van de oude vlietjes van Mechelen om zo opnieuw water in de stad te brengen.

U steekt de Melaan over en loopt de Arme Clarenstraat uit tot aan de Nieuwe Beggaardenstraat. De wijk die nu voor u ligt is het Groot Begijnhof. Toen ik als journalist in de jaren 1980 begon was dit hét symbool voor de leegstand, verkrotting en verloedering van de stad. Vandaag is dit het mooiste woongebied van het centrum, dankzij de inspanningen van al die jonge gezinnen die er goedkoop kwamen wonen en zorgvuldig de voormalige conventen en begijnenwoningen hebben opgekalefaterd. In deze wijk ligt ook brouwerij Het Anker, de enige overgebleven werkende brouwerij van de stad, bekend om zijn Gouden Carolus. In het café kunt u alle soorten proeven.

Voor de zwartste bladzijde uit de Mechelse geschiedenis moeten we een paar honderd meter verder zijn. Via de Sint-Katelijnestraat gaan we naar de Dossinkazerne in de Nokerstraat. Van hieruit werden meer dan 24.000 Joden en honderden zigeuners naar de Duitse concentratiekampen gedeporteerd. Slechts een goede duizend ervan zouden de Tweede Wereldoorlog overleven. In het gebouw - onbegrijpelijk genoeg in de jaren 1980 omgebouwd tot een woonsite - vindt u het Joods Museum van Deportatie en Verzet. Recht daartegenover zal midden volgend jaar het Holocaustmuseum, een ontwerp van architect Bob Van Reeth, openen.

We keren terug naar de Nieuwe Beggaardenstraat en gaan richting 't Veer, aan de Dijle. Via Dobbelhuizen en de Tichelrij komt u bij het pittoreske Kraanbrugje. Aan de overkant liggen de drie mooiste gevels van Mechelen: de huizen 'Sint-Jozef', 'Het Paradijske' en 'De Duiveltjes' zijn waarschijnlijk de meest gefotografeerde van de stad. Verderop de Haverwerf ligt de Lamotsite, een mooi voorbeeld van hoe moderne architectuur hand in hand kan gaan met industriële geschiedenis. Hier speelt zich ook het laatste maatschappelijke dispuut van de stad af: de nieuwe, redelijk modernistische voetgangersbrug vinden velen een 'La-mottige brug' omdat ze te dominant zou zijn voor deze plek. Anderen ergeren zich dan weer steendood aan het nieuwste standbeeld van de stad, een kitscherige ode aan Ludwig van Beethoven, die hier enkele maanden van zijn jeugd bij zijn grootouders doorbracht. Bepaal zelf tot welk kamp u behoort. Als u er voor halfzes bent, kan u nog net de laatste boottocht van de dag over de Dijle meepikken. U kan er ook nog verder wandelen langs het Dijlepad, dat u op drijvende vlotters weer helemaal tot aan de Kruidtuin brengt.

Mocht u er maar niet genoeg van krijgen of veel sneller stappen dan het uitgestippelde schema aangeeft, kan u overwegen om - het is wel anderhalve kilometer ver - nog even het Vrijbroekpark te bezoeken. Een heel mooi park buiten de stadsring, met één van de beroemdste rozentuinen van het land en meer dan elfhonderd soorten. Van de twee cafetaria's onthouden we het Tennischalet, dat de beste mosselen van de stad serveert.

Is dat net iets te veel van het goede, blijf dan gewoon pintelieren op de Vismarkt, zeker in de zomer hét uitgaanscentrum van de stad, met veel terrasjes en iedere week wel enkele optredens. De beste bruine kroegen zijn De Gouden Vis en Den Akker, de cocktails smaken uitstekend op de terrassen van Hotel Vé of Bar Popular, en in 't Ankertje zijn alle Mechelse bieren te krijgen. Je kan er lekker Marokkaans eten bij Ronda, Belgisch bij De Cirque, Fanterlok en Madeleine en bij Atlas is er wereldkeuken. Even verder op de Korenmarkt zijn er nog de sterrenzaak Folliez en de brasseries Puro en Martinique. De Vismarkt en omgeving lenen zich perfect om er een dagje Mechelen mee af te sluiten. n

Mechelen draagt al enkele jaren trots de titel 'Kinderstad'. Bovenstaande stadsontdekking laat zich dus probleemloos vervangen door een programma op kindermaat. Het Speelgoedmuseum aan Nekkerspoel is een goed begin, met speeltjes van alle tijden en uit alle landen. In Technopolis ontdekken kinderen de wereld van techniek en wetenschap door alles zelf uit te proberen. Voor de allerkleinsten is er in deelgemeente Muizen dierenpark Planckendael. Nogal wat mensen vinden het trouwens nog leuker dan de Zoo van Antwerpen. Recreatiedomein De Nekker tot slot, niet ver van Nekkerspoel, brengt kinderen met 65 hectare groen, een zwemvijver, stranden en speeltuinen, ongetwijfeld in vervoering.

n De pas

aangelegde

skywalk

op de Sint-

Romboutstoren.

n Op de

Lamotsite gaat moderne

architectuur hand in hand met het

industriële

verleden.

n Terrasjes op de Wollemarkt.

n Op de Veemarkt staat de mooiste barokkerk van

de stad, de

Sint-Pieter-

en-Paulkerk.

n Het stadhuis werd pas na de Eerste Wereldoorlog voltooid, maar wel volgens de originele gotische bouwplannen.

TopAdressen

• De 97 meter hoge Sint-

Romboutstoren met beiaard.

• De binnentuin van hetpaleis van Margaretha van Oostenrijk is één van de mooiste verborgen pareltjes van de stad.

• De Sint-Janskerk is redelijk klein en weinig indrukwekkend van

buiten, maar binnenin is het een barokke schatkamer met een heuse Rubens-triptiek.

• Favoriet lunchadres:'t Nieuw Werk.

• Niet te missen winkel: De

Zondvloed, de mooiste, beste en

gezelligste boekhandel van

Vlaanderen en omliggende streken.

Yves Desmet is geboren en

getogen Mechelaar. Hij werd

geboren in het gehucht

Stuivenberg, en verhuisde zeven maal: steeds dichter naar het

centrum toe, waar hij nu op een steenworp van de Sint-Romboutskathedraal woont. Zijn favoriete plek in de stad is de Vismarkt.

Na 538 trappen wacht boven op de

Sint-Romboutstoren

een spectaculair uitzicht

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234