Dinsdag 03/08/2021

Met vijftigduizend brainstormen voor een betere wereld

Porto Alegre trekt onverwacht veel mensen

Andersglobalisten aller landen verenigen zich morgen in Porto Alegre om na te denken over een 'andere wereld'. Een andere wereld dan die van het Wereld Economisch Forum - Davos voor de vrienden -, dat op hetzelfde moment in New York de leiders van de grootste multinationals samenbrengt.

Brussel

John Vandaele

Van succes gesproken. Het Wereldsociaal Forum (WSF) in de Zuid-Braziliaanse stad Porto Alegre is als een raket naar het firmament van de wereldpolitiek geschoten. Nu al, bij wat nog maar de tweede editie is, staan politici zoals onze premier Verhofstadt te dringen om er aanwezig te kunnen zijn. De eerste editie, vorig jaar, trok meer dan 15.000 deelnemers. Dit jaar zijn het er al meer dan 50.000 - 11.11.11 spreekt van 85.000 inschrijvingen. "Zo'n groei hadden we echt niet verwacht", erkent François Houtart, professor emeritus aan de UCL en secretaris van het Wereldforum voor Alternatieven, een van de vijftig netwerken die het WSF mee organiseren. "In 2000 waren we met 50 mensen om in Zürich het 'andere Davos' vorm te geven. Vorig jaar hadden we 4.500 mensen verwacht in Porto Alegre; het werden er haast 20.000. We zullen wel zien waar we deze keer eindigen". Houtart gelooft dat dit sneeuwbaleffect meer is dan een mode. Er steekt een bewustzijn achter, al kun je dat natuurlijk nooit controleren.

Belgische sociale organisaties vaardigen dit jaar 53 Belgen af naar Porto Alegre. De ngo's nemen er daarvan 46 voor hun rekening - 11.11.11 spant de kroon met vijftien Belgische deelnemers (met daarbovenop nog 10 van zijn partners uit Afrika en Azië) maar ook Broederlijk Delen, Oxfam en Mensenbroeders zijn sterk aanwezig. ACV en ABVV sturen respectievelijk vijf en twee vertegenwoordigers, en niet van de minste.

Porto Alegre is een kleurrijk en divers gebeuren: Europese vakbondsmensen, Amerikaanse intellectuelen, Indiase boeren, inheemse volkeren uit het Amazonewoud, klassieke ngo's of jonge telgen zoals Attac... allen komen ze zeggen hoe een betere wereld er voor hen moet uitzien. Toch zijn bepaalde groepen of regio's ondervertegenwoordigd, vindt Houtart: "Deze keer zal Noord-Amerika sterker aanwezig zijn dan vorig jaar, maar Afrika en Azië blijven ondervertegenwoordigd."

De eerste reden is dat de reis naar Porto Alegre te veel kost. Ngo's en stichtingen uit het Noorden probeerden dat euvel te verhelpen door reiskosten van Afrikanen en Aziaten te financieren maar het probleem is volgens Houtart nog niet helemaal opgelost. Een tweede reden is dat de beweging van andersglobalisten niet overal even sterk is. Houtart: "De beweging kent een groot mediatiek succes, maar we zijn nog altijd geen echte tegenmacht. In Afrika, de Arabische wereld en bepaalde delen van Azië blijven het zeer kleine minderheden die daarmee bezig zijn. Al zien we nu wel beweging komen in Thailand en India."

Houtart vindt verder dat de sociale basisbewegingen zoals vakbonden of boerenbewegingen te weinig aanwezig zijn, terwijl de klassieke ngo's wat oververtegenwoordigd zijn. "Dat is ook vooral een financiële kwestie. Ik zie dat de vakbonden hun collega's uit het Zuiden bij beginnen te staan. Hetzelfde moet gebeuren voor de boerenbewegingen."

De opzet is dat het WSF alternatieven voor de huidige 'neoliberale' wereldordening ontwikkelt. Houtart: "We zoeken niet naar één alternatief model. Het is onmogelijk akkoord te raken over één model. We praten over alternatieven in de arbeid, de noord-zuidverhoudingen, de financiële wereld, de wereldhandel, de opvoeding, de communicatie. Er wordt fundamenteel nagedacht over wat het socialisme nog zou kunnen betekenen. Uiteindelijk moeten de oplossingen komen van de ervaringen en de gedachten van iedereen."

In de enorme verscheidenheid van visies zijn twee grote richtingen te onderkennen. De neo-Keysianen willen de wereldmarkt reguleren - een Tobintaks op de geldmarkten, strijd tegen fiscale paradijzen, ecologische en sociale afspraken... - zoals de nationale markten na 1945 gereguleerd werden. Houtart: "Daarnaast zijn er wat ik noem de postkapitalisten, die zoeken naar een fundamenteel alternatief voor het kapitalisme. Al weten ze dat dat niet voor morgen zal zijn. Soms zijn er spanningen tussen die twee, maar er is een wil om samen te werken. Trouwens, op korte termijn is regulering het enige dat haalbaar is."

De vraag is uiteraard hoe tienduizenden deelnemers samen kunnen werken en denken. Houtart erkent dat dat moeilijk is. "Er zijn honderden seminaries en werkwinkels. Al dat werk wordt genoteerd en gesynthetiseerd. We zorgen er echt voor dat we niks verliezen van wat er wordt ingebracht." De onvoorwaardelijke steun van de stad Porto Alegre is onontbeerlijk voor de organisatie van het WSF. De hele stad wordt immers gemobiliseerd: veel scholen stellen lokalen ter beschikking, en in een deel van de stad zijn er gratis bussen. Zoiets kan alleen omdat het stadsbestuur politiek op dezelfde lijn zit. Als het WSF eraan denkt volgend jaar zijn tenten op te slaan in India, zal dat gebeuren in een deelstaat die achter de tegenbeweging staat: de deelstaten Kerala of West-Bengalen, die beide geleid worden door 'communistische' regeringen, gaan over de tong.

Zie ook opiniemakers: Waarin de antiglobalisten (voorlopig) tekortscieten, door Dirk Barrez. Pagina 31

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234