Vrijdag 03/12/2021

'Met onze tranen zullen we 'Charlie Hebdo' schrijven'

De aanslag in Parijs heeft de tegenstellingen tussen links en rechts voor even doen vergeten. Dat zie je in de politiek, dat zie je in de media. 'Het verdwijnen van Charlie Hebdo is onbestaanbaar.'

Het redactiekantoor van de krant Libération aan de rue Béranger in Parijs is veranderd in een vesting. Politiemannen in kogelvrij vest staan, automatisch wapen in de aanslag. Vanaf morgen huist achter diezelfde gevel de redactie van Charlie Hebdo, of wat daar van over is.

"We hebben daar eigenlijk geen moment bij nagedacht", vertelt Alexandra Schwartzbrod, adjunct-hoofdredacteur van Libération, die de werkruimte beschikbaar stelt. "Het spreekt vanzelf dat je op zo'n moment solidair bent."

De aanslag op Charlie Hebdo heeft de tegenstellingen tussen links en rechts voor even doen vergeten. Dat zie je in de politiek, die van Parti Socialiste tot Front National de aanslag veroordeelt en - vooralsnog - geen gewin uit de situatie probeert te halen. Datzelfde geldt voor de media. Le Monde, Radio France, France Télévisions, Paris Match, Europe 1 - alle grote Franse media staan klaar om materiaal of hulptroepen ter beschikking te stellen. Ook de regering wil bijspringen, mocht dat nodig zijn. "Het verdwijnen van Charlie Hebdo is onbestaanbaar", verklaart minister van Justitie Christiane Taubira.

Een steunfonds van een half miljoen euro is gevormd. Distributeur Presstalis heeft al beloofd de volgende Charlie Hebdo tegen kostprijs te verspreiden. De ambities zijn groot. In plaats van de gebruikelijke 60.000 exemplaren moeten er dit keer een miljoen Charlies worden gedrukt.

Patrick Pelloux heeft zich, ondanks zichzelf, als aanjager van de volgende edities opgeworpen. Pelloux, arts van huis uit maar ook auteur van een vaste rubriek in Charlie Hebdo, moest woensdagochtend voor overleg naar een naburige brandweerpost; hij liep daardoor de fatale redactievergadering mis. Op de Franse radio gaf hij een hartverscheurend ooggetuigeverslag.

"Met onze tranen zullen we Charlie Hebdo schrijven", zei hij. "Het zijn niet de ellendelingen die hier mogen winnen." Bevestiging putte hij uit de woorden van hoofdredacteur Charb: de krant moet altijd verschijnen, wat er ook gebeurt. "Als ik daar niet voor zorg, zou Charb me uitkafferen."

Een van de bekendste medewerkers die niet werd doodgeschoten, is de van oorsprong Nederlandse tekenaar Bernard Holtrop, Fransen kennen hem onder de naam Willem. Hij is ook de trait d'union tussen Libération en Charlie Hebdo - Willem tekent in beide bladen. Schwartzbrod laat zijn getekende reactie zien, paginagroot in haar krant: een kleine man met potlood in de hand die tegenover een grote zwarte kolos staat en 'Charlie akbar' roept. Daarnaast het interview met Willem: "Ik ga nooit naar redactievergaderingen, dat heeft me het leven gered."

Een paar straten verder, in de rue des Vinaigriers aan de andere kant van de Place de la République, brandt in de etalage van Philippe le Libraire een kaarsje onder een foto van Willem, Cabu en Wolinski - de laatste twee werden woensdagochtend vermoord. Stripwinkelier Philippe Faugère had het drietal drie weken geleden in zijn winkel, om te signeren. "Een avond lang zijn ze gebleven, zonder enige vorm van beveiliging. De moordenaars hadden zo langs kunnen komen."

"Zulke zachtaardige, fantastische mensen zijn het, levend en dood", zegt Faugère. "Cabu een jongen in het lichaam van een grijsaard, Wolinski die met iedereen grappen maakt. Mensen die geloofden in een ideaal."

Toen hij woensdag van de details van de moordpartij hoorde, heeft Faugère zijn winkel gesloten. "Ik kon het niet verwerken." Maar vandaag is hij weer open, de ramen behangen met omslagen van Charlie Hebdo's, bij de toonbank stapels boeken van tekenaars uit de stal van het blad. "De winkel ga ik altijd zo laten. Mijn beroep is definitief veranderd. Voor mijn generatie, van net na de babyboom, blijft dit voor altijd de belangrijkste gebeurtenis in ons leven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234