Maandag 25/01/2021

'Met 'Mieke Maaikes obscene jeugd' ging mijn wereld open'

"Mijn pa had een ongelofelijke interesse en voorliefde voor Nederland. Dat betekende heel concreet dat mijn zus en ik voortdurend op onze taal werden gewezen. Spreken op de letter. Taal was enorm belangrijk in huis. Mijn pa vond ook zelf woorden uit. Sandwiches? Dat bestond niet. Dat waren puntbroodjes. Tot grote ergernis van de bakker. Mijn ma was kleuterleidster en er waren dan ook massa's kinderboeken in huis. Waaruit ze heel vaak voorlas. De liefde voor lezen, de liefde voor boeken heb ik onmiskenbaar van haar 'geërfd'. Alles van Annie M.G. Schmidt hadden we. Ik was zot van de tekeningen van Fiep Westendorp. Otje! Ja, dat boek hing helemaal met plakband aan elkaar. Hoe Otje - samen met haar pa - van alles uitstak! Voortdurend zat ze onder de modder... Ik ben dan ook Annie M.G. Schmidts gedichten beginnen lezen. Nog niet zo lang geleden heb ik haar biografie verorberd. Wat een straffe madam! Bijzonder cynisch ook. In Nederland kreeg ze vaak op haar donder om haar plastische taalgebruik. En dat is nu net waar ik zelf van hou: hoe plastischer, hoe liever! (lacht)

"Door Annie M.G. Schmidt kwam ik in de bib terecht, waar ik de ene boete na de andere opliep. Uren heb ik daar gezeten. Hele dagen lezen en 's avonds in bed met veel te weinig licht nog verder lezen. Wie weet heb ik zo wel mijn ogen verknoeid? Thea Beckman, Jan Terlouw, Astrid Lindgren... alles jaagde ik erdoor. Buiten categorie vond ik De tuinen van Dorr van Paul Biegel. Is me altijd bijgebleven. Een heerlijk spannend sprookje dat wat wegheeft van de Griekse mythologie. Een beetje Lord of the Rings-achtig. De scène waarin Prinses Mijnewel niet mag omkijken of tuinier Jouweniet veranderd zou worden in een zuil kan ik me nu nog voor de geest halen. Dat boek heb ik ver-slon-den. Via Biegel kwam ik bij Roald Dahl uit: De GVR, Heksen... en per ongeluk - want dat zat bij de volwassenen - ook bij Oom Oswald met de Spaanse vlieg... ja, daar hoeft ook geen tekening bij. (lacht)"

"Ik ben pas veel boeken beginnen kopen vanaf het moment dat ik ben beginnen werken. Van mijn peter heb ik enorm veel boeken geërfd. Mijn peter - de vader van mijn vader - is ook verschrikkelijk belangrijk geweest voor mijn 'boekontwikkeling'. Georges - maar hij liet zich liever Joris noemen - Van Acker had een eigen tijdschrift en schreef zelf aforismen en gedichten. Toen mijn peter bijna blind werd mocht ik zijn teksten voordragen toen hij iets nieuws uitbracht. Ik heb met hem ook urenlang over taal, teksten en seks gepraat. Ja, mijn peter praatte openlijk over alles. Toen ik veertien was gaf hij me Mieke Maaikes obscene jeugd cadeau. Van zijn vriend Louis Paul Boon. Euh... mijn wereld is toen opengegaan! (lacht) Lekker vunzig. Het werd mijn 'vuile-vingersboekje'. Of hoe literatuur toch beter is dan de 'boekskes'! (lacht) Ik ken nog altijd volledige scènes uit mijn hoofd! (lacht) Een deel van mijn peters bib is bij mij terechtgekomen, inclusief oude pornoblaadjes met veelharige wulpse dames."

"Ik heb enorm lang voordracht gedaan. Geen Annie M.G. Schmidtgedicht of ik heb het gebracht. Toen vond ik die gedichten grappig, nu vind ik ze braaf. Maar op de duur las ik alleen nog maar gedichten. Werkelijk zot van gedichten was ik: Judith Herzberg, Cees Buddingh' en natuurlijk Herman De Coninck. Ik heb het zelfs zo ver laten komen dat hij het onderwerp van mijn thesis werd in de Germaanse. Net toen ik mijn onderwerp had ingediend stierf hij in Lissabon. Zo jammer dat ik hem nooit heb kunnen interviewen. Herman De Coninck heeft me ook geholpen in mijn eigen teksten. Ik schreef teksten voor mijn groepje Eden, maar dat was toch eerst wel 'emotioneel gebraak'! (lacht) Ik hou van Hermans humor. Neem nu het gedicht 'Sprookje': 'Er was eens een man die rechtvaardig was.' Heerlijk. Of 'Nog een geluk dat': 'Zoals met de gek uit het grapje die zich voortdurend met een hamer op het hoofd sloeg, en naar de reden gevraagd, zei: 'Omdat het zo prettig is, als ik ermee ophou'... dat heb ik al weleens naar een ex gestuurd. (lacht) En de bescheidenheid in zijn teksten weet ik ook te appreciëren.

"En dan word je wat ouder en romantischer en kom je terecht bij Dagboek van een dichter van Leonard Nolens. Ook bij hem heb ik voor enkele liefdesbrieven leentjebuur gespeeld. 'Ben ik verliefd op een projectie van mezelf?', bijvoorbeeld. Nolens gaat heel ver in het denken. Het is donker wat hij schrijft, maar het is mooi. En het doet pijn."

"Tijdens mijn studies Germaanse talen ben ik het plezier in romans kwijtgespeeld. We moesten gewoon veel te veel lezen en bespreken. Om niet te zeggen dat ik er een degout aan heb overgehouden. Het leesplezier kwam terug dankzij De Morgen Uitgelezen Live. Ik werd zes jaar geleden gevraagd om iets te komen vertellen over Suikerspin van Erik Vlaminck. En het leesplezier was er weer. Suikerspin is een prachtig en krachtig verhaal waarin inhoud en taal perfect op elkaar zijn afgestemd. Lekker vuil, cynisch, vunzig, sappig... en spannend op de koop toe. De personages komen echt tot leven - bijna fotografisch - en het verhaal houdt je vast tot op het eind. Echt bah! Bijna pijnlijk om te lezen. Dat had ik ook met Tirza van Arnon Grunberg. De loser als hoofdpersonage. Vader Hofmeester daar voel je afkeer voor, maar ook medelijden mee. Hij weet niet hoe hij met zichzelf moet omgaan. Dat verhaal krijgt uiteindelijk een gruwelijk staartje. Eigenlijk zie je dat in veel humoristische series ook. Pijn en lach gecombineerd. Denk maar aan In de Gloria, Het Eiland, The Office. Daar val ik wel voor."

"Tirza is een vader-dochterverhaal. Calamiteitenleer voor gevorderden ook. Is het toeval dat ik het daarover heb? Wie weet, maar misschien zit dat vader-dochteridee toch in mijn hoofd. Ik heb mij pa twee jaar geleden verloren. Ik mis hem enorm, maar de boosheid is weg... Marisha Pessl, amper 21 schreef met Calamiteitenleer voor gevorderden een fantastisch boek. Beetje Donna Tartts The Secret History achterna. Alle hoofdstukken zijn titels van boeken die je eigenlijk gelezen moet hebben. Dat boek zit vol verwijzingen en het is allemaal zo knap en grappig verwoord... een ronduit schitterende leestrip. Met heel rake omschrijvingen. Neem nu het hoofdpersonage, de 16-jarige Blue Van Meer. Ze heeft een knappe vader. Hij is universiteitsprof en rond hem zwermen steevast enkele 35 à 40-jarige vrouwen. Hij is echt een magneet, maar hij wil er niets van weten. Zij noemt die vrouwen 'meikevers'; heerlijk vind ik dat. De dingen juist verwoorden, daarvan kan ik echt genieten. Als ik dingen lees die ik leuk vind, onderstreep ik ze. Ja, ik schrijf in boeken.

"Hoedje af voor Marisha Pessl. Dat doe ik ook voor Paulien Cornelissen. Op haar ben ik echt jaloers. Taal is zeg maar echt mijn ding is fantastisch. Neem nu dit: 'Smurfen is voor de werkwoorden wat dinges is voor de zelfstandige naamwoorden en dingetje voor de mensen wiens naam je vergeten bent.' Cabaret over taal, daar droom ik ook van. Zoals ze 'irritaal', zoals 'een beetje', 'eigenlijk' en 'ik heb zoiets van', fileert! Ze stelde McDonald's trouwens voor een wereldburger op de markt te brengen. 'Je bent wat je eet'... heerlijk, niet?"

"Madame Bovary heb ik moeten lezen, maar het is me toch bijgebleven. Ze droomt veel en dat doe ik ook, maar eigenlijk is Madame Bovary een trut. Ze bedriegt haar man die haar zo graag ziet. Tegelijk is ze dan weer de chick die constant het avontuur opzoekt. Heel dubbel. Dan denk ik, zo veel is er in al die jaren nu ook weer niet veranderd. Het doet je vragen stellen over relaties en de houdbaarheid ervan. En of we daar wel voor gemaakt zijn. Daar hebben we het dan op café met de vriendinnen over. En ook over Eten, bidden, beminnen van Elisabeth Gilbert. Over een vrouw die haar huwelijk opgeeft en op zoek gaat. Slechte film, knap boek. Het eerste deel - wat ik het leukste vind - gaat over Italië. Gilbert schrijft heel grappig. Neem nu hoe ze het Italiaans beschrijft: 'elk woord was een zingende mus, een goocheltruc, een heuse truffel'. Za-lig! Genieten van knappe zinnen. Of deze: 'De beste manier om over iemand te raken is onder iemand te gaan liggen.'

"Een van mijn over-mannen-en-vrouwen-filosoferende vriendinnen - of 'oorlogmaatjes' - is Renate Breuer. Ze schreef de eerste Vlaamse chicklit, Sletten en prinsessen en nu heb ik ook heel hard genoten van haar tweede boek, 13. Knap vind ik dat 13 én spannend én grappig is. Ik ben trots op haar en zou het zelf ook zó graag willen kunnen: goed schrijven.

"Het compleet tegenovergestelde van genieten van schone zinnen en heerlijke beschrijvingen vind je in Vochtige streken van Charlotte Roche. Oké, toegegeven, ik zit nog altijd in de anale fase. Lachen met scheten! Of als iemand in het midden van een gesprek zegt: 'ik moet kakken' dan kom ik dus niet meer bij. Maar dit boek is echt - zelfs voor mij - toch wel buiten categorie. Voor de eerste keer heb ik een boek moeten wegleggen. Zo vies! Volledig gedegouteerd was ik! Het is een aanklacht tegen de hygiëne die vandaag de dag aan vrouwen wordt opgelegd. Passeren de revue: zelfgerolde tampons, met je muis over vuile wc-brillen schuren, openspringende aambeien... Echt heel vies. (lacht)"

Roos Van Ackers vakantielectuur

Luidop gniffelen met de avonturen van een Amerikaans journalist in Puerto Rico. Geschreven begin jaren '60, maar pas eind jaren '90 uitgegeven. Drank en vrouwen. Veel drank en vrouwen.

Het meest geliefde tijdverdrijf voor atheïsten? Proberen te bewijzen dat God niet bestaat. Alain de Botton onderzoekt in zijn specifieke stijl of we als atheïsten toch niet iets kunnen leren van religies. Alle dogma's overboord.

Dagelijks dompelen Fatima, Stella en Nienke zich onder in een zee van mannen in de hoop daarin ergens hun Ware Jacob te vinden... Letterlijk alles proberen ze. Uitstekende dialogen en heerlijk tekenwerk. Al menig jaar een van de beste Nederlandstalige krantenstrips.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234