Donderdag 18/07/2019

Met mars door Londen starten tienduizenden uit civiele samenleving week van protest tegen G20-top

'Het casinokapitalisme moet ophouden'

Bijna 35.000 mensen hebben zaterdag in Londen vreedzaam betoogd voor meer jobs, rechtvaardigheid en een agenda voor klimaatverandering. Het was de eerste van talrijke acties in de Britse hoofdstad die druk zetten op de staats- en regeringsleiders van de twintig rijkste industrielanden (G20). Die buigen zich donderdag over recepten om de globale economische crisis te bezweren.

door maarten rabaey

londen l Ook enkele honderden Belgische betogers schaarden zich achter de slogan van vakbonden en civiele samenleving: Put People First. De radicalere organisatie G20 Meltdown liep zich in de achterhoede warm voor direct action.

Langs de oevers van de Thames neemt de Riverside Brass Band de tienduizenden mensen op sleeptouw die de maartse regen- en hagelbuien trotseren. De betogers worden aangevoerd door de vakbonden, op wiens dieprode fluwelen vlaggen in gouddraad decennia sociale strijd staan geborduurd, zoals die van de 80.000 leden tellende National Union of Rail, Maritime and Transport Workers (RMT). Op hun noeste gezichten staat woede te lezen, zoals bij Peter Woods (38). "We verlangen van de G20 echte actie, geen soundbytes", zegt de Undergroundarbeider. "Die politici vertegenwoordigen niet meer de mensen maar private belangen."

Woods spreekt uit jaren werkervaring in de Londense metro. "Vandaag worden bij ons 3.000 jobs bedreigd omdat Metronet, een door Gordon Brown geprivatiseerd onderdeel van het Londense transportnetwerk, failliet ging. Ze gingen bankroet omdat ze hun geld belegden in twijfelachtige constructies van de Royal Bank of Scotland, die de overheid 'redde' met een gouden handdruk van 700.000 pond per jaar brugpensioen voor CEO Peter Goodwin. Het is een schande."

Voor vakbondsleden zoals Woods is de ongecontroleerde liberalisering van de wereldhandel de kop van jut. "De daaruit voortvloeiende uitvlagging van de industrie en de privatisering van openbare diensten droegen in grote mate bij tot onze huidige crisis", zegt hij.

"De economie van ons land steunt vandaag volledig op de dienstensector. Daardoor zijn we te kwetsbaar geworden wanneer het niet goed gaat. We hebben ook een producerende industrie nodig en stevige openbare diensten. Ik vind het erg belangrijk dat de overheid de nutsdiensten blijft controleren, zoals elektriciteit, gas, water, de post en het transport."

Voor Marianne Van Wingerden (58) van de Britse vakbondskoepel Unison, die de openbare diensten vertegenwoordigt, kan hun toekomst alleen groen zijn. "De regeringen moeten zelf investeren en hoe kan dat beter dan in de groene technologie? Zo kunnen ze banen scheppen en de klimaatverandering tegengaan. Nu drijft het kapitalisme de verwoesting van de planeet aan, het zou net omgekeerd moeten zijn."

Veel leden van haar vakvereniging kunnen volgens haar nu al de eindjes niet meer aan elkaar vastknopen. "Ze hebben laag betaalde jobs bij de gemeentebesturen of in de gezondheidszorg. Het zijn die mensen die nu het eerst werkloos zijn geworden en het meest lijden. Het aantal werklozen in Groot-Brittannië is voor de eerste keer in 15 jaar boven de 2 miljoen gestegen."

Sommige betogers komen dan ook persoonlijk getuigen over hun werkloosheidsval. "Ik woon in Hackney, een van de armste buurten in Londen", zegt Amy Tan (24). "Bij ons is de werkloosheid massaal. Er zijn veertig mensen per beschikbare job. Intussen wordt de sociale zekerheid steeds verder teruggeschroefd."

Wanneer de manifestatie langs Downing Street stapt, laat niemand van het Labourkabinet zich zien. De Whitechapel Anarchist Group, die hun gezichten verbergen onder capuchons, provoceren. Hun slogan: 'Put Bankers, Bosses, Politicians First Against the Wall'. Nog dreigender is een groepje tieners met bivakmutsen die een spandoek ontrolt met de vraag 'Can we overthrow the government? Yes, we can.' Hun revolutie blijft bij hoge woorden. De begeleidende bobby's lachen minzaam.

Toch zijn de politiediensten verontrust over de plannen van de radicalere activisten woensdag en donderdag. Vooral de symbolische belegering van de Bank of England woensdag, in het hart van de City, door de actiegroep G20 Meltdown baart zorgen. Die activisten zullen worden geleid door de Four Horsemen of the Apocalyps, die vandaag al prominent aanwezig zijn in de betoging. "We beelden de Government of Death uit: het rode paard staat voor oorlog, het groene voor klimaatchaos, het zwarte voor de landrovers en ik beeld de geldmisdrijven uit", zegt Camilla Power, die onder de zilveren pop schuilgaat. "We zullen langs vier kanten naar de bank oprukken", zegt ze. "Wij trekken de legitimiteit van onze instellingen in vraag. Ministers en bankiers moeten plaatsmaken voor anderen. 1 april wordt onze Financial Fools Day. Dan zullen we poppen van bankiers in brand steken."

Power deelt daarop 'gratis geld' uit, met de Queen als nar aan de ene zijde en een actiepamflet aan de andere. "Dit moet echt gebeuren", zegt ze, "de bankiers moeten hun bonussen teruggeven aan de mensen die het nodig hebben, aan de studenten, bejaarden en werklozen. De banken gokken ermee ten koste van de gemeenschap."

Hardste klappen in het zuiden

Voor de échte casinowerknemers die mee opstappen in de betoging hoeft radicale actie niet voor een ommekeer te zorgen. 'Vergok je rechten niet', luidt hun slogan. Ze eisen strengere regels. "Regering en bankiers beseffen heel goed dat de vakbonden hen hier deze keer niet mee laten wegkomen", zegt Thomas Lane (45) uit Basingstoke. "Er zijn voorbeelden genoeg waar de banksector dankzij strengere overheidsregels wel werkt, zoals Canada. Hier drukken banken gewoon geld bij en gaan er zelf op zitten, terwijl ze het in de mensen moeten investeren."

Als croupier relativeert Lane de waarde van geld dat dagelijks wordt vergokt. "Het is papier, niets meer. Het is een illusie. Echte rijkdom is wat mensen zelf genereren, levenskwaliteit. Beursmakelaren werken vandaag zoals de bezoekers van onze casino's. Ze nemen een gokje. Wij spelen blackjack, zij shortsell. Wij spelen roulette, zij futures. Het verschil is: wij zijn een amusementsindustrie met strenge regels. Als wij vermoeden dat er crimineel geld omgaat of mensen gokverslavingen hebben, dan moeten we dat aangeven. De G20 moet de financiële sector gelijkaardige regels opleggen. Het casinokapitalisme moet ophouden."

In de betoging liepen ook talrijke organisaties mee die aandacht vragen voor de echte crisisslachtoffers: de armen uit de ontwikkelingslanden. "We zijn verontwaardigd dat de problemen van het zuiden te weinig aan bod komen op de G20-top. Net daar vallen de hardste klappen", zegt Bogdan Vandenberghe van de Vlaamse ngo-koepel 11.11.11., die zich met een buslading bij enkele honderden Belgische betogers van vakbondsdelegaties van ABVV, ACV en ACLVB voegde. "De financiële stromen naar derdewereldlanden kunnen door deze crisis halveren, door een afname van leningen, directe investeringen en remittances - geld dat door de migranten naar huis wordt gestuurd. Bij ons bestaat een sociaal vangnet, daar niet. De Wereldbank berekende dat er voor elk procent groeivertraging 20 miljoen nieuwe armen bijkomen. Dit jaar zitten we al aan 2 procent. Reken maar na. Een oplossing voor de globale crisis zonder armoedebestrijding is dus geen oplossing. De G20 is ook niet representatief. Hun samenwerking is al beter dan de G8, maar het blijft een kleine club van rijkste landen. Wij pleiten voor een sociaaleconomische veiligheidsraad in de schoot van de VN, die kan spreken namens de hele bevolking."

Croupier Thomas Lane:

Beursmakelaren doen zoals onze casinobezoekers. Wij spelen blackjack, zij shortsell

n Veel rode vlaggen in Londen. 'Politici vertegenwoordigen niet meer de mensen maar private belangen', klonk het bij de vakbond.

n De bobby's waren massaal present. Ondanks spandoeken als 'Can we overthrow the government? Yes, we can' bleef het rustig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden