Maandag 25/05/2020

'Met Kurt Schork verdwijnt het geweten van de oorlogsverslaggevers'

De Amerikaanse oorlogscorrespondent Kurt Schork (53) van het persagentschap Reuters en de Spaanse cameraman-producer Miguel Gil Moreno (32) van het persbureau Associated Press zijn woensdag in Sierra Leone door de rebellen doodgeschoten. Reuters-cameraman Mark Chisholm en fotograaf Yannis Behrakis raakten licht gewond. VS-topdiplomaat Richard Holbrooke, bezieler van het Dayton-akkoord voor Bosnië, noemde de dood van Schork een enorm verlies voor de journalistiek.

Freetown

Reuters

De journalisten bevonden zich in de buurt van Rogberi Junction, een strategisch kruispunt 87 kilometer ten oosten van de hoofdstad Freetown, toen ze in een hinderlaag vielen, vertelt overlevende Yannis Behrakis. "De soldaten in Rogberi zeiden dat de frontlijn verplaatst was naar Lunsar, achttien kilometer verder naar het oosten. De commandant zei dat het oké was om daar naartoe te gaan en gaf ons een militair escorte mee. Zes kilometer verder konden we de zware luchtafweer horen die verderop werd gebruikt. We reden door het dorp Matekete, dat volledig verlaten was, op een paar soldaten na, die verklaarden dat het veilig was verder te gaan.

"Net buiten het dorp zag ik dan plots tien gewapende mannen in T-shirts opspringen van achter een ophoging links van de weg. Ze begonnen ons te beschieten met automatische geweren. Het eerste wat ik zag was dat Kurt in het hoofd werd geraakt. Ik rende de jungle in. Ik zag dat Mark ook uit de wagen was geraakt. Er werd heel wat geschoten en ik zag hoe achterop Miguels auto werd geraakt. De jungle was heel dicht en ik gooide me na vijftig meter op de grond. Er werd van overal geschoten. Ik smeerde modder en bladeren in mijn gezicht en op mijn kledij opdat ik niet gezien zou worden. Op een bepaald ogenblik kwamen de rebellen langs op vijf meter, maar ze zagen me niet. Ik wachtte drie uur lang. Toen ben ik teruggewandeld tot Rogberi. Mark was er al, met onze dode vrienden en de dode soldaten."

Toen het nieuws over de dodelijke schietpartij bekend raakte, was de verslagenheid groot. "Dit waren professionele verslaggevers van een bloedig conflict dat al te veel levens heeft gekost", reageerde VN-secretaris-generaal Kofi Annan. "Ze deden wat andere journalisten doen: risico's nemen zodat de rest van de wereld geïnformeerd kan blijven. Hun boodschap uit Sierra Leone is dat het moorden niet is gestopt."

Doorgewinterd oorlogscorrespondent Schork werkte de afgelopen tien jaar voor Reuters. Schork, een gewezen politieman in New York, werd befaamd met reportages over de Koerdische opstand in het noorden van Irak bij het begin van de Golfoorlog. Tijdens de Balkanoorlogen onderscheidde hij zich met beklijvende reportages, waaronder een ooggetuigeverslag over het neerschieten van een jong echtpaar dat het belegerde Sarajevo wou ontvluchten. De jongen was Serviër, het meisje was moslim. Ze stierven op de Brug der Broederschap en hun lichamen bleven dagen liggen. Hun dood werd een eigentijds 'Romeo en Julia'-verhaal, en wordt nu herinnerd als een historische evocatie van de verdeeldheid van Bosnië.

VS-topdiplomaat Richard Holbrooke, bezieler van het Dayton-akkoord voor Bosnië, noemde de dood van Schork een enorm verlies voor de journalistiek. "Hij had het bijna altijd juist. Hij was niet bevooroordeeld. Hij geloofde dat journalisten een macht voor het goede in de wereld konden zijn, terwijl hij de waarheid schreef zoals hij ze zag." Brits parlementslid en voormalig BBC-oorlogsverslaggever Martin Bell, die met Schork samenwerkte in Sarajevo, omschreef hem als "het geweten van het persgild in Sarajevo".

Miguel Gil Moreno werkte sinds 1995 voor AP en maakte onder meer reportages in Sarajevo, Kosovo en Tsjetsjenië. "De dood wacht altijd op hen die hem in de ogen kijken", schreef zijn collega Ramón Lobo in El País. "Mijn enige troost is te denken dat ze stierven tijdens een job waar ze van hielden, en die zo verkeerd wordt begrepen, omdat ze een waarheid vertellen die weinig mensen willen."

Zaterdag in De Focus: een uitgebreid portret van Kurt Schork.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234