Maandag 21/06/2021

Met inspecteur Rebus naar Edinburgh

Edinburgh is de woonplaats van detective inspector John Rebus, de spilfiguur van achttien hardboiled politieromans die hun schrijver, Ian Rankin, wereldberoemd hebben gemaakt. Het valt niet mee om in Edinburgh een locatie te vinden waar Rankin geen moord heeft laten gebeuren.

MURDER CITY

Edinburgh is meer dan een decor in de Rebusboeken. Rankin, die in de mijnwerkerstreek van Fife geboren is maar meer dan de helft van zijn leven in Edinburgh heeft gewoond (en dat nog altijd doet) gebruikt Edinburgh als een levend personage dat in elke roman heel nadrukkelijk aanwezig is. De stad leent zich daar trouwens uitstekend toe, want met de smalle middeleeuwse straatjes van de Old Town, gedomineerd door het donkere, sombere kasteel op de rots, de wat vergane negentiende-eeuwse glorie van de New Town en de vele gotische of neogotische monumenten heeft ze een sterke sfeer.

Dit is niet voor niets de stad van Robert Louis Stevensons dokter Jekyll en mister Hyde (een verhaal waar Rankin in meer dan een boek naar verwijst), de geboorteplaats van Arthur Conan Doyle, de stad van Walter Scott en Irving Welsh, Muriel Spark, Alexander McCall Smith en J.K. Rowling. Een plek die aanspoort om te schrijven.

Het valt niet mee om in Edinburgh een locatie te vinden waar Rankin geen moord heeft laten gebeuren of die geen rol speelt in een van de onderzoeken van inspecteur John Rebus. Edinburgh Castle, de National Galleries, het Scottish National Museum, Arthur’s Seat, de hoogste heuvel van het barre Hollyrood Park, de drukke winkel- en uitgaansbuurt rond Princess Street, het wanstaltige nieuwe parlementsgebouw, alle komen ze aan bod.

Rankins boeken verwijzen ook graag naar de duistere geschiedenis van Edinburgh, de geheime gangen van de Old Town, de heksenprocessen in de 16de eeuw en naar beroemde criminelen als Dean Brodie (een notabele van de stad die een dubbel leven leidde en ’s nachts op rooftocht trok - de inspiratiebron voor Jekyll en Hyde) of Burke en Hare, die in de 19de eeuw samen zestien mensen vermoordden en de lijken voor tien pond per stuk verkochten aan anatomieprofessor Robert Knox.

Het echte Edinburgh is ondanks zijn zware architectuur een aangename stad, maar de bittere, cynische Rebus ziet dat anders. “Hij woonde in de mooiste, meest beschaafde stad van Noord-Europa, maar elke dag moest hij met haar schaduwzijde omgaan.” (Blindeman)

In het duister staat Rebus op een kille, winderige dag op North Bridge, de brug die uitkijkt op het monument van Walter Scott, het kasteel, de Ramsay Gardens. Jean, de vrouw die bij hem is, bewondert het panorama: “Wat een prachtige stad”, zei ze. Rebus probeerde het met haar eens te zijn. Hij zag ze haast niet meer. Voor hem was Edinburgh een gemoedstoestand geworden, een mix van misdadige gedachten en lage instincten. Hij hield van haar omvang, haar compactheid. Hij hield van haar kroegen. Maar haar uiterlijke vertoon maakte al lang geen indruk meer op hem. Jean trok haar jas om zich heen. “Overal waar je kijkt, zie je een verhaal, een stukje geschiedenis.” Ze keek naar hem. Hij knikte, maar dacht aan alle zelfmoorden die hij afgehandeld had, de mensen die van North Bridge waren gesprongen, misschien omdat zij niet de stad zagen die Jean kon zien. “Dit uitzicht verveelt me nooit”, zei ze. Hij knikte weer, zonder het te menen. Voor hem was het helemaal geen uitzicht. Het was een plaats delict.

TRUE CRIME

Is het een goed idee om een levensverzekering af te sluiten of uw testament te schrijven voor u naar Edinburgh vertrekt? Dat valt best mee. Met een bevolking van ongeveer 470.000 zielen is de Schotse hoofdstad niet echt een megalopolis. Of zoals Rankin zegt: “Edinburgh is een dorp dat zich een stad waant.” De misdaadcijfers zijn navenant, met in de voorbije tien jaar een gemiddelde van ongeveer tien gevallen van moord en doodslag per jaar.

VOLG(ENS) HET BOEKJE

Als u met eigen ogen de plaatsen wilt zien waar DI John Rebus woont, werkt en drinkt, moet u bij Colin Brown zijn, de man achter Rebus Tours. Brown organiseert al sinds tien jaar elke zaterdag verscheidene wandelingen van ongeveer twee uur, met de zegen van Ian Rankin. De wandeling ‘Hidden Edinburgh’ vertrekt in een van de stamkroegen van John Rebus, de Royal Oak, en bezoekt een reeks historische monumenten die een rol spelen in de boeken. Colin zorgt voor het commentaar en leest voor uit Rankins opus - dat allemaal voor 10 pond per persoon. Info op www.rebustours.com.

Een gratis alternatief vindt u op de rijk gestoffeerde website van Rankin zelf (www.ianrankin.net). In de rubriek ‘Extras’ presenteert de auteur een interactieve kaart van Edinburgh met de plekjes die u moet zien, compleet met commentaar en fragmenten uit de boeken

Er is nu ook een heel interessante (en gratis) app voor de iPhone (en iPad) met een Rebustour. In ‘Ian Rankin’s Edinburgh’ geeft de meester zelf, met een sappig Schots accent, commentaar bij drie verschillende wandelingen: Old Town, Royal Mile en New Town. De app bevat een schat aan informatie over alle belangrijke plaatsen, met audiogids, foto’s, video’s, teksten en opnieuw een virtuele kaart.

BLOODY MARY

Je zult even moeten zoeken voor je in Edinburgh een bloody mary vindt, ale wordt hier wel getapt aan de lopende liter. Bestel een pint imperial pale ale in de Oxford Bar of de Royal Oak, twee kroegen waar Inspecteur Rebus geregeld doorzakt.

SLAPELOZE NACHT

Een veilige toevluchtshaven voor al het gure ontuig in Edinburgh is bed&breakfast Kew House (www.kewhouse.com). Er zijn kamers, suites en een appartement te huur. In deze vijfsterren-b&b slaap je al voor 109 euro per nacht per kamer.

VLUCHT NAAR HUIS

SN Brussels Airlines vliegt van Zaventem naar Edinburgh vanaf 49 euro enkele vlucht. Boeken kan op www.snbrusselsairlines.com.

‘Wat een prachtige stad’, zei ze. ‘Overal waar je kijkt, zie je een verhaal, een stukje geschiedenis.’ Ze keek naar hem. Rebus knikte, maar dacht aan de mensen die van North Bridge waren gesprongen. ‘Dit uitzicht verveelt me nooit’, zei ze. Hij knikte weer, zonder het te menen. Voor hem was het helemaal geen uitzicht. Het was een plaats delict.

Uit ‘blindeman’ (Ian Rankin)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234