Vrijdag 09/12/2022

Café De Welkom

"Met insecten eten geraken we er niet, meneer"

Zoon Louis en vader Peter helpen de andere duivenmelkers met het inkorven. Beeld Jonas Lampens
Zoon Louis en vader Peter helpen de andere duivenmelkers met het inkorven.Beeld Jonas Lampens

Vader Peter begrijpt de wereld niet zo goed en zoon Louis voelt zich beter tussen duiven. In het diepe West-Vlaanderen zijn ze nog hokvast. Ook de duiven. "De mens is de basis van het leven vergeten."

Matthias M.R. Declercq

"Voilà, Roger. Ze zijn ingekorfd. Gerard, het is aan u. Kom maar een beetje nader."

In een oude, aangebouwde zaal van café In de Welkom in Kortemark, in het hart van West-Vlaanderen, staan mannen in grijze pakken in de rij. Hun rug buigt een beetje voorover en in iedere hand hebben ze een houten kist. Eentje draagt een blauwe stofjas. Brilmonturen zijn hier van ijzer of hoorn en overal staan plastic korven. De zaal is de thuisbasis van gaaiboldersclub Den IJzeren Arm en heeft een geul die tot het einde van de zaal loopt. Nu is die geul toegedekt met houten platen en zegt iemand: "Ze gaan tielijk thuis zijn. De wind zit goed vanuit Arras." Dat ze vroeg thuis gaan zijn, de duiven.

De rij mannen eindigt aan een houten tafel met daarop een computer, een paar kleine, elektronische machientjes, een web aan witte kabels en een ventilator die de warmte de zaal uitblaast. "Doe maar, Raymond", zegt een jongen met een beugel. Hij draagt bootschoenen en zijn haar is netjes naar de ene kant gekamd, een kwak gel houdt alles op zijn plaats. De jongen, Louis Van Isacker, is het soort jongetje dat oude tantes graag in de wang knijpen. Er vliegen een paar veren op. "Voilà zie, Raymond." Louis is dertien jaar en hij is de man die de duiven inkorft vandaag. Het zijn er enkele duizenden en ze maken veel lawaai. Straks brengt een vrachtwagen ze naar Arras, in het noorden van Frankrijk, en wachten ze in Kortemark tot ze vallen.

Café In de Welkom is de vaste ontmoetingsplek voor de gaaibolders en duivenmelkers van Kortemark. Beeld Jonas Lampens
Café In de Welkom is de vaste ontmoetingsplek voor de gaaibolders en duivenmelkers van Kortemark.Beeld Jonas Lampens

Wellicht kent Louis de geschiedenis van het café niet. Het is een half wonder dat het nog bestaat. Overal in Vlaanderen sluiten Welkoms de deuren. Of de patron overlijdt, of het cliënteel vergrijst of de kas is leeg. Café In de welkom in Kortemark lag ook lange tijd aan het infuus. Het was nochtans een goudmijn, tot acht jaar geleden. Toen hoorden zo'n vijftien klanten aan de toog hoe de cafébaas zijn vrouw om het leven bracht. Die klanten werden als getuige opgeroepen op een proces dat de buurt jarenlang heeft achtervolgd.

In de Welkom leek gedoemd. De zaak deelde de gemeente op in kampen en niemand kreeg de olifant uit de kamer. Het café ging dicht, de sportclubs stonden op straat en Den IJzeren Arm was zijn speelveld kwijt. Tot Sabine en Danny de zaak een tijd later overnamen. Het café kreeg opnieuw de wind in de zeilen toen de duivenmelkers aan de deur stonden. Een paar honderd man met een houten kistje aan de arm. Sindsdien is In de Welkom gereanimeerd en durft Kortemark weer dromen.

*

Kroegbaas Danny: "Het eerste jaar vroegen sommigen: 'En? Heb je nog bloed zien liggen? Ben je niet bang?' Maar waarom zou ik bang moeten zijn? Alles is nu verwerkt, denk ik. En mensen trekken zich op aan dit kleine ventje hier." Louis lacht.

Neen, het café kent geen interieur uit de jaren 50 of 60. Hier hangt een Digicorder en valt meer te krijgen dan een Geuze en een droge worst. Maar niemand gebruikt hashtags en kijk je door het raam, dan draait de wereld toch een beetje trager. Het licht staat langer op rood en vallen ze vandaag niet, dan vallen ze morgen wel. In een zaal met alleen duiven, korven en pantalons is Louis, alleen al qua leeftijd, een curiosum. Terwijl zijn vrienden foto's van fidget spinners delen op Snapchat, neemt Louis de duiven van Raymond in ontvangst en zegt: "Onlangs vroeg een leraar op school: 'Vertel eens jongens, wat willen jullie later worden.' 'Boer!' zei ik. 'Iedereen begon te lachen. Maar waarom? Boeren zijn belangrijk, hé, meneer", knikt Louis. "Danny, voor mij graag een multivruchtensap!"

Peter en Louis doen het op hun manier. Een manier die met uitsterven bedreigd is, net als hun hobby.

*

De vader van Louis, Peter, is boer. In het nabije Handzame handelt Peter in vleeskoeien en schapen. De driehonderd duiven die er rondvliegen hebben geen economisch nut, dat zijn vogels om mee te spelen en naar Arras te rijden. Drie jaar was Peter, toen hij als kind in de sporen van vader en grootvader achter de koeien aan liep. Nu heeft hij Louis aan de hand. Ook Peter wist als kind waar zijn toekomst lag. Hij studeerde industriële ingenieurswetenschappen in Gent, en toen ook hij de vraag kreeg hoe zijn toekomst er zou uitzien, zei Peter: "Ik wil boer worden." Ook toen werd er gelachen.

"Als de koeien bevallen in het kalfseizoen, dan sta ik mee op met mijn vader", zegt Louis. Het multivruchtensap laat een oranje snor achter op zijn bovenlip. "Dat is speciaal om te zien, zo'n geboren kalf. 's Ochtends, voor ik naar school ga, help ik mee de koeien te voederen. En dat doe ik 's avonds bij terugkomst ook. Wij hebben dertig stieren thuis, om te dekken met de koeien. Serieuze beesten, zulle.'

Peter: "Ik dring Louis niks op. Zelf ben ik de derde generatie Van Isackers die boert. Het zou fijn zijn als Louis me opvolgt, maar dat is geen verplichting. De boerenstiel is hard. Er blijft maar weinig romantiek over van het ooit zo geliefde boerenleven. Wie wil overleven als boer moet een grenzeloze liefde koesteren voor de stiel. Zonder liefde red je het niet."

Louis: "Op school staar ik uit het raam en droom ik van een New Holland, dat is de beste tractor ter wereld. Mijn klasgenoten kijken raar op wanneer ik dat zeg. Onlangs vroegen ze: 'Louis, wat is uw hobby eigenlijk?' Zelf kozen ze voor veldrijden en voetbal. Ik zei: 'Met de duiven spelen.' Ze lachten. Maar daar is toch niks raar aan, hé? Weet je dat er duiven bestaan die 300.000 euro kosten? Die van mij kosten zoveel niet. We hebben wel goede duiven die goede uitslagen vliegen, maar niet altijd. 'We wonen niet goed in', zeggen ze hier. Dat betekent dat de boerderij niet goed gelegen is voor de duiven. Maar ik wil de boerderij nooit kwijtspelen. Niemand mag ze platgooien. Die blijft van ons."

Peter: "Het is anno 2017 niet gemakkelijk om een kind op te voeden. De verwachtingen zijn hoog. Zet mij op de drempel thuis en geef me een pintje bier, meer heb ik niet nodig. Die eenvoud probeer ik mijn kinderen bij te brengen. Mensen zijn de basis van het leven vergeten, de basisemoties, de basisnoden. Werken, uw plan trekken. De kleine dingen zijn precies niet goed genoeg, ze zijn letterlijk te klein. Mijn kinderen zijn de enigen van de klas die niet op reis gaan en ze hebben ook geen smartphone. Probeer dat maar uit te leggen aan een kind van dertien. 'Ze gaan ons uitlachen, pa.' Dat is toch vreselijk? Maar ze zijn wel gelukkig. We hebben alles, we willen alles en lopen overal aan voorbij. Ik neem mijn leven enigszins als voorbeeld. Wellicht doet iedere ouder dat, denkt iedereen het bij het rechte eind te hebben. Ik kies voor het gewone, voor het nuchtere leven en begrijp de wereld om me heen eigenlijk niet zo goed meer."

Louis: "Later wil ik loonwerker worden. En met de tractor rijden. En voor de koeien zorgen, want we hebben vlees nodig, hé, meneer. Wat zijn we zonder vlees? Niks, hé. Met het eten van insecten gaan we er niet geraken, toch? Sommigen vinden het raar dat ik boer wil worden, maar zonder boeren komt er geen eten op hun bord. Boeren zijn nodig!"

*

Peter: "Ik heb een broer die zijn Mexicaanse vrouw leerde kennen aan het voetbalstadion van Barcelona. Nu wonen ze in Ieper en verhuren vakantiewoningen. Een andere broer verblijft geregeld in Plovdiv, in Bulgarije. Hij werkt voor de Europese Commissie aan sociale zorgprojecten. Als mijn broers mij uitnodigingen in het buitenland, dan zeg ik: 'Sorry mannen, ik kan de boerderij niet in de steek laten.' Ik ben één keer op reis geweest. Mijn huwelijksreis. Geef mij maar de boerderij."

Louis: "En ge kunt de duiven ook niet in de steken laten, pa. Duiven zijn belangrijk, meneer. Toen mijn ouders uit elkaar gingen, voelde ik me niet zo goed. Nu voel ik me beter. Dat komt ook door de duiven. Het is zo plezant om in dat duivenkot rond te lopen. Dat is toch ook ongelofelijk, dat die vogels zomaar de weg naar huis weten? Ik begrijp dat niet goed. Van de driehonderd duiven die we thuis hebben, zijn er dertig die op mijn naam staan. En ik houd ze alle dertig makkelijk uit elkaar, ik herken ze allemaal. Soms kuis ik ook het duivenkot. Ze worden daar beter van denk ik."

*

Na een paar uur zijn alle duiven ingekorfd en loopt de zaal leeg. Er liggen een paar veren op de grond en het ruikt hier naar vogels. Vader Peter ontkoppelt alle bakjes die met de computer zijn verbonden en Louis wast zijn handen. Hij is tevreden. Het inkorven ging goed en iedereen lachte naar Louis. Hij is de toekomst.

Roger, Gerard en Raymond gaan naar huis. Ze haasten zich. Duivenmelkers zijn niet graag ver van huis. Dat geldt ook voor de Van Isackers. Hoe ver je ze ook dropt, ze kerel altijd terug naar huis.

Morgen aflevering 9: Ierse militair in Overijse

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234