Vrijdag 18/06/2021

Met het stempel van kwaliteit

Coprosain, coöperatieve voor duurzame landbouw, verenigt 50 boeren

Vijfentwintig jaar geleden besloten Jean Frison en twee collega-boeren uit de streek van Ath en le Pays des Collines, dat het de verkeerde richting uitging met de landbouw. Grote hoeveelheden produceren was het motto, om dat te bereiken was industrialisering troef. In de landbouwscholen werd het productivisme onderwezen, van kwaliteit was geen sprake meer. Oncontroleerbaar voedsel, hormonen, overbemesting, Europese quota, het kwam hen de strot uit.

Sybille Decoo

Zij wilden kwaliteitsvolle hoeveproducten blijven afleveren. Als het even kon, wilden ze bovendien hun familiale boerderijen nog een toekomst geven. En dus stichtten Frison en zijn kompanen een coöperatieve. Met enkele familiale landbouwbedrijven werkten ze samen om elkaars producten te vermarkten. Letterlijk. Enkelen deden bij toerbeurt de markten en namen de producten van de anderen mee. Daar zat van alles bij: kippen, meel, yoghurt, melk, groenten.

Coprosain was geboren, wat staat voor Commercialisation des Produits Sains, commercialisering van gezonde producten. De filosofie van de coöperatieve: kwaliteitsproducten brengen, het circuit tussen producent en consument zo kort mogelijk houden, en door kleine bedrijfjes in stand te houden bijdragen aan de sfeer in de dorpen.

Vandaag zijn er 50 landbouwbedrijven bij de coöperatieve aangesloten. "Zonder Coprosain zouden die wellicht kopje onder gaan", zegt coördinator Paul Van Keerberghen in de vestiging in Ath. Op de binnenkoer is een slager een marktwagen aan het vullen met vleeswaren.

Hij is een van de 60 mensen die voor de coöperatieve werken, in de verwerking van producten en in de verkoop. Vlees maakt de helft uit van wat Coprosain op de markt brengt. De andere helft zijn groenten, kazen, brood, aardappelen, fruit, vruchtensappen en kruidenierswaren.

Wie bij de coöperatieve aansluit, moet twee lastenboeken volgen, eentje dat het Waals Gewest oplegt om het label 'Région Wallonne' te mogen dragen, het andere bevat bijkomende vereisten van Coprosain. Dat slaat vooral op de voeding die de dieren krijgen. Die moet zoveel mogelijk van de boerderij zelf komen. Overigens moeten de bij Coprosain aangesloten boeren hun dieren zelf naar het slachthuis brengen.

Sinds zes jaar is er een aparte tak van bioproducten, die onder een apart label (Coprobio) wordt vermarkt. "Het gros van onze producten zijn kwaliteitsproducten maar niet biologisch. Dat is een bewuste keuze omdat dat voor de consument toch een fikse meerprijs betekent. De producten van Coprosain zijn duurder dan de rest maar dat verschil is redelijk."

De prijs wordt onderling bepaalt. Bovenop de marktprijs voor het soort product krijgt een boer een bonus naargelang zijn product beter of veiliger is. Een boer die er bijvoorbeeld in slaagt de (ingevoerde) soja als diervoeding te vervangen door eiwitrijk voedsel dat hij zelf heeft geproduceerd, krijgt meer. "Na de gezondheidsaspecten hebben we de smaak eraan toegevoegd. Daarom proberen we bijvoorbeeld rustieke rassen opnieuw in te voeren", zegt Van Keerberghen.

De coöperatieve staat op een aantal markten in Wallonië en in Brussel maar blijft netjes aan deze kant van de taalgrens. Daarnaast zijn er intussen ook vier winkels, waarvan een in Brussel (Ukkel).

Van Keerberghen: "Om sneller vooruitgang te boeken op vlak van milieuvriendelijker produceren hebben we sinds september vorig jaar een agronoom aangeworven. We hebben geregeld discussies met de boeren. Elk jaar willen we daarin verder gaan. En ja, het kost soms moeite om hen daarin mee te krijgen. Een boer verandert maar traag van mentaliteit."

Coprosain is ook een privé-partner voor het Parc Naturel du Pays des Collines. Projecten die daar in het kader van plattelandsontwikkeling worden opgezet, hebben immers een inbreng vanuit zowel de gemeenten, het verenigingsleven, als private partners.

"Het is al drie keer gebeurd dat we een boer weer hebben moeten wegsturen. Sommige proberen erbij te komen uit opportunisme, namelijk om een betere prijs te krijgen. De filosofie is dus het eerste wat we proberen te testen bij een kandidaat."

De controle gebeurt extern voor wat het Waalse lastenboek betreft. Voor de rest is er een eigen controle. Maar voor bodemanalyses doet de coöperatieve bijvoorbeeld beroep op het landbouwkundig instituut Carah in Ath.

'We hebben al boeren moeten buitensmijten'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234