Maandag 21/10/2019

Met één armtoveren met de trombone

Trombone spelen met één arm. Simeon Vanquaillie (36) kan het dankzij het technisch vernuft van vier jonge studenten uit Kortrijk. 'Ik hoop dat die mensen beseffen hoeveel plezier ze, ons 'gehandicapten' geven'.

Een fuga van Johann Sebastian Bach of een concerto van Felix Mendelssohn: mits wat oefening kan de 36-jarige Simeon Vanquaillie het uit zijn trombone toveren. Eenarmig bovendien. "Ik kan terug op een comfortabele manier muziek spelen. Dat was enkele maanden geleden wel even anders. Na enkele minuten blazen, deed alles pijn."

Jong geweld uit Kortrijk zorgde in dit geval voor de muzikale verlichting. Jonas Maertens, Arne Malfait, Suzan Debruycker en Elien Vanhee - twee industriële ingenieurs en twee ergotherapeuten - bedachten een inventief systeem. Met behulp van een steunstuk rond de hals dat in verbinding staat met de trombone en een schouderband kan Simeon perfect trombone spelen. Zonder prothese en belangrijker nog: zonder pijn.

"Ik ben heel hard met muziek bezig", vertelt Simeon, vader van drie en spoorwegbediende bij de NMBS. "Vroeger speelde ik wat piano, gitaar en trombone. Gitaar lukt me niet meer en piano blijft bij wat eenhandig getokkel. Trombone daarentegen lukt me nu wel."

Drie jaar geleden verloor hij zijn rechterarm. "Tijdens een 'klassiek weekendongeval'. Een dronken chauffeur ramde onze wagen op de E17. Mijn vrouw en ik kwamen van een huwelijksfeest en waren op weg naar Antwerpen. De dader reed 170 kilometer per uur, wij nauwelijks 110. Hij heeft nog geprobeerd vluchtmisdrijf te plegen, maar was te zeer geïntoxiceerd."

De auto ging over kop en belandde uiteindelijk in de gracht. "Mijn vrouw zat achter het stuur. Toen ze bij bewustzijn kwam, zag ze dat ik niet langer in mijn stoel zat. Door de slag was ik uit de auto gekatapulteerd. Mijn vrouw vond me twaalf meter verder in een vieze plas water. Zonder rechterarm."

Een derde van de onderarm was door de klap afgerukt. Dokters moesten uiteindelijk amputeren tot aan de helft van zijn bovenarm. "Doordat ik in vuil water had gelegen, was het risico op infectie te groot. Gelukkig heb ik mijn schouder nog en een kleine stomp. Daardoor kan ik mijn prothese behoorlijk goed bewegen."

Snufjes voor beperkingen

"Wat kan ik nog? Wat zal ik nog kunnen? Die vragen spookten na het ongeval door mijn hoofd. Vroeger droomde ik ervan om vlot met twee handen piano te spelen. Die droom heb ik moeten opbergen. Ook een groot gitarist zal ik nooit meer worden. Muziek maken is iets moois. Het voelt oneerlijk als je het niet meer kunt. Van trombone wist ik dat het mogelijk moest zijn. Ik kon het instrument niet meer rechts vasthouden, dus had ik het idee om de trombone omgekeerd in elkaar te steken."

De eerste euforie was groot, maar algauw moest Simeon toegeven dat het te veel moeite en pijn kost. "Blijkbaar hield ik mijn hoofd te veel naar voren. Het was allemaal erg oncomfortabel en bovendien trok mijn klank op niets. Erg frustrerend."

'Design for everyone', een onderzoeksproject van de Hogeschool West-Vlaanderen (HoWest) bracht soelaas. Hun opdracht: creatieve snufjes bedenken en ontwikkelen voor mensen met een beperking. In dit geval: een trombonehulp bouwen voor Simeon. "Een ongelofelijke ervaring", zegt Arne Malfait (22). Hij tekende en ontwikkelde samen met Jonas Maertens (23) de hulpstukken; Elien Vanhee en Suzan Debuysere evalueerden zijn speelhouding.

"Het geeft veel voldoening als je iemand op deze manier kunt helpen", zegt Arne. "Ik speel zelf wat gitaar en Jonas speelt al dertien jaar saxofoon. We beseffen hoe belangrijk muziek kan zijn voor iemand. Plots je lievelingsinstrument niet meer kunnen bespelen, is een enorme klap. Wekenlang hebben we het ene na het andere prototype gebouwd, een ultieme zoektocht naar dat ene hulpstuk dat het verschil zou maken."

Op maandag werden de stukken in elkaar geknutseld in het atelier op school, op zaterdag werd het resultaat daarvan getest bij Simeon thuis. En dat wekenlang. "Ze hebben zich daar echt op gestort", zegt Simeon. "Bewonderenswaardig vind ik dat. Je moet het maar doen: elke zaterdag opofferen om iemand opnieuw trombone te laten spelen. Ik hoop dat die mensen beseffen hoeveel plezier ze ons, 'gehandicapten', geven."

Doden tellen

Handicap International doet alvast zijn best om innovaties voor mensen met een beperking te belonen. Elk jaar gaat de organisatie voor de wedstrijd 'Design with a Heart' (zie kader) op zoek naar solidaire uitvindingen. Vaak eenvoudige tools die voor andersvaliden het verschil maken. Dit jaar valt onder meer de trombonehulp in de prijzen.

"Een verrassing", zegt ergotherapeute Elien Vanhee. "Wij waren eigenlijk al lang blij dat we iemand hebben kunnen helpen. Simeons verhaal heeft ons erg aangegrepen. Wij gaan ook uit in het weekend. Evengoed rijdt een zatte chauffeur op ons in. Het heeft me gesterkt in de overtuiging dat drinken en rijden helemaal niet samen gaat."

Simeon hoopt dat zijn verhaal bij de jonge creatievelingen blijft hangen. "Zij plakken nu een gezicht op een weekendongeval. Mensen tellen altijd de doden, maar vergeten dat zware verwondingen je hele leven door elkaar kunnen schudden. Pas op, ik besef maar al te goed dat ik geluk heb gehad, mijn leven is onomkeerbaar veranderd. Niet alleen mijn leven, ook dat van mijn vrouw en kinderen. Mijn kinderen hebben een andere vader gekregen. Een vader die sommige dingen nooit meer zal kunnen. Gelukkig hoort trombone spelen daar niet meer bij."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234