Woensdag 05/08/2020

'Met dit programma heb ik mezelf verwend'

Hij wilde eerst niet. Toen Josse De Pauw een jaar geleden gevraagd werd om gastcurator te worden van de volgende editie van Theater Aan Zee, zei hij botweg 'nee'. "Maar ondertussen is het een volmondig 'ja'", verzekert hij. "Ik weigerde niet door het festival zelf. Vorig jaar heb ik hier Weg gespeeld. De zaal zat steeds vol en het gemengde publiek maakte de sfeer aangenaam en apart. Alleen, ik zag op tegen het vele werk. Bovendien vond ik dat ik onvoldoende overzicht heb van wat er in het landschap beweegt. Ik maak en speel zelf te veel om een gefundeerde staalkaart te kunnen maken. Gelukkig hoefde dat niet en werd er mij verzekerd dat de ploeg me veel werk uit handen zou nemen. Dat blijkt ook zo. Het is een wondermachine."

Zodra hij ingestemd had, drukte De Pauw meteen zijn eigen stempel. Zo introduceert hij, in samenwerking met het Brusselse Cinematek, een 'filmfestival binnen het festival': Hombres Complica- dos, met films als Crazy Love, Brussels by Night, Just Friends en Hedda Gabler, van hemzelf en zijn Brusselse copains Dominique Deruddere, Marc Didden, Jan Decorte en Arno. "We wilden al lang een filmfestival op poten zetten dat ons werk samenbrengt. Marc Didden heeft het ooit op een paar plekken voorgesteld, maar het is er nooit van gekomen."

Vriendelijk nepotisme

Zoals altijd hanteert De Pauw de stelregel: 'Ik wil graag tijd doorbrengen met de mensen met wie ik graag tijd doorbreng.' "Ik heb mezelf verwend. Het is zomer voor iedereen", lacht de acteur. "Het filmfestival en de foto waaraan het is opgehangen, zijn wellicht het extreemste voorbeeld van dat vriendelijke nepotisme."

De foto waarvan sprake werd op een warme zomeravond genomen, in het Brusselse café Le Coq in juni 1987. Een Frans meisje, Margarita heette ze, herkende Arno en wilde een foto van hem. Dat mocht, maar alleen als zijn vrienden ook mee op de foto gingen. Samen hadden ze, toen al, aan twintig langspeelfilms gewerkt. Soms samen, soms apart.

"Daar zitten we dan", mijmert de curator. "En we zijn er nog steeds. We zijn nog altijd bezig en we zijn nog altijd on speaking terms, niet vanzelfsprekend in ons vak. Er is niks veranderd. Alleen de carrosserie is gehavend. (lacht)"

Vierentwintig jaar later maakte Danny Willems een nieuwe foto van het Brusselse vijftal, in het Oostendse Hotel du Parc deze keer. "Het verloop van die dag was zo herkenbaar. Het grappige, maar ook het scherpe van de conversaties, de verharding van het discours als we wat drank binnen hadden, de politiek die de gesprekken binnensloop... Geen moment hebben we het over het werk gehad. Dat is altijd zo geweest. Hoe gedreven we ook waren, we waren geen bende hemelbestormers die op café hard zaten na te denken over het werk. Wat ons bond, was het genot dat we vonden in de nacht. Verbazingwekkend eigenlijk dat we toch zo vaak hebben samengewerkt."

Niet alleen het filmfestival is in nostalgie gedrenkt. De Pauw gaf zijn hele programmering de titel van een lang vervlogen lied mee: 'You've Got this Strange Effect on Me'. "Ooit heb ik in een kortfilmpje Arno's versie van dat nummer gebruikt. Hij speelde toen nog met Tjens Couter, de voorloper van TC Matic. Op het festival speelt Arno het nummer opnieuw. Ik kijk er naar uit."

'You've Got this Strange Effect on Me', het vat ook mooi Josse De Pauws poëtica van de podiumkunsten samen. "Als een liveperformance goed is, dan heeft dat een vreemd effect op mij. Ik weet het achteraf niet zo goed, ben een beetje dooreengeschud. Theater doet dat vaak met mij."

Strange effect

Als vanzelf komen we bij Jan Decorte terecht. Van hem programmeerde De Pauw de dansvoorstelling Tanzung en het stuk Bakchai, naar Euripides' De Bacchanten. "Mijn eerste kennismaking met zijn werk: van een strange effect gesproken. Nog altijd slaagt hij erin de gemoederen te beroeren met zijn voorstellingen. Het is ook wonderlijk om te zien hoe hij de dans, zelfs de opera binnen zijn idioom heeft kunnen trekken. Hij brengt de dingen terug tot de essentie en is daar rigide, zelfs wat provocerend in."

Tot het onbegrijpelijke toe? "Nee, ik heb Jans werk nooit onbegrijpelijk gevonden. Ik ben er als theaterganger ook niet op uit om alles te begrijpen. Dan moeten we ook maar van de wereld afstappen, want die begrijpen we ook niet zo goed. Als iemand een theaterzaal binnenstapt met de verwachting alles te begrijpen, dan is dat fout. Dan moet hij daar zelf iets aan doen."

En ja, we mogen het een rode draad noemen door het programma. Van Allen die vallen van Compagnie Marius tot Betty & Morris van Peter Seynaeve, van Opus XX van Sofie Decleir tot Het litteken lip van Olympique Dramatique: het is theater gemaakt met liefde voor het publiek, maar zonder een obsessie ervoor. Dat geldt ook voor de drie voorstellingen die de curator zelf speelt op Theater Aan Zee: een nieuw requiem, Rühe en Die siel van die mier. "Ik heb van mezelf altijd gevonden dat ik volkstheater maak. Ook al zijn mijn vormen wat raar of anders, ik maak altijd openingen voor het publiek. Maar daarna is het aan het publiek. Dat moet de stap willen zetten. Theater gemaakt met het doel dat iedereen het fantastisch vindt, dat is zo plat als een vijg."

Dan heeft hij het liever over Eric De Volder, de stichter en bezieler van Toneelgroep Ceremonia die vorig jaar overleed. In de jaren van betere carrosserie speelden ze samen in het gekke performancegezelschap Parisiana. Een jaar lang speelde De Volder ook bij De Pauws Radeis. Op Theater Aan Zee brengt de achtergebleven vriend een hommage aan zijn vroegere kompaan. Zijn laatste voorstelling Woyzeck - De Volder overleed na de première - wordt opnieuw gespeeld en het jonge gezelschap het GEIT, waarvan hij coach was, speelt Put. "Eric was een apart mens en ging heel erg zijn eigen weg. Tegelijk was de liefde voor zijn spelers enorm. Hij koesterde zijn mensen. Ik had hem dat allemaal graag nog kunnen zeggen, maar dat kan niet meer. Het mooiste wat we nog kunnen doen, is zijn laatste voorstelling nog eens tonen en de jonge mensen die hij begeleidde een podium bieden."

Als allereerste gastcurator op Theater Aan Zee neemt De Pauw zowel theater als muziek voor zijn rekening. Niet dat hij daarop stond. Het liep, zoals zo vaak bij De Pauw, gewoon zo. En het voelt natuurlijk. Net zoals hij in zijn voorstellingen theater en muziek verenigt, doet hij dat nu als curator.

Opnieuw koos hij ongegeneerd voor vrienden als Peter Vermeersch en zijn bigband Flat Earth Society, sopraanzangeres Iris Luypaers en - en daar is hij bijzonder trots op - Jules Deelder. "Ik ben een onvoorwaardelijke fan van Jules. Zijn keuze in jazz is zo verfrissend. Het moet swingen, er moet worden gedanst."

Gedanst zal er worden, deze zomer in Oostende, en geluisterd en gekeken. En wellicht komt er af en toe een bezoeker een beetje dooreengeschud buiten, het niet meer goed wetend.

Theater Aan Zee, van 28 juli tot en met 6 augustus op verschillende locaties in Oostende. www.theateraanzee.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234