Zaterdag 31/10/2020

'Met die stem vol zachtheid en hardheid, dat ging door merg en been'

aint Amour is de parel op de kroonjuwelen van Behoud De Begeerte, al eeuwen de sterkhouder als het gaat over podia met schrijvers verzoenen. Dat blijkt lang niet altijd een match made in heaven, wat zo'n avond net mooi maakt. Ook dit keer - zelfs al waren het begenadigde voorlezers - voelde je dat een beetje op het einde, als de hele bende onwennig schuifelend komt groeten. Je ziet ze naar mekaar kijken: blijven we nog even? Of duiken we meteen weer de coulissen in?

Nu het thema 'De Onbereikbare' was, moest ik wel gaan kijken. Want dat voerde me onherroepelijk terug in de tijd, toen ik nog belachelijk jong en Saint Amour gloednieuw was. Precies op 14 februari - ook dat nog - streek toen een karavaan van dichters neer in de Warande in Turnhout. Ik ging kijken via school. Een enthousiaste leraar organiseerde na de uren extra's voor de cultuurgeïnteresseerde leerling. Ik was natuurlijk onmogelijk verliefd op die leraar, wat moest ik in die jaren anders? Bij het uitdelen van de tickets geeft hij me mijn kaartje, loopt verder om de rest dat van hen te overhandigen, keert dan op zijn stappen terug, om mijn kaartje terug te vragen en me een ander te geven. De Warande had genummerde plaatsen. En waar zat ik, die avond, om dichters over de liefde te horen spreken op Valentijnsdag? Precies, naast hèm. En aan zijn andere kant zat: de gang. Geen wonder ter wereld had mij gelukkiger kunnen maken. Na die bedwelmende avond was ik in het café afgesproken met mijn officiële vriendje sinds twee weken. Ik twijfelde van bij het begin al wel wat aan hem, maar hij was bereikbaar en ik nog zo jong. Een jongen met cowboybotten, een snor en een auto, vooral dat laatste was een argument pro. Ik kom nog maar aanwaaien, of hij trekt mij dicht tegen zich aan, en vraagt: "Gaat ge mee naar mijn auto?" Waarop ik, alleronhandigst, iets zeg van 'eigenlijk dringend naar huis moeten' enzo. "Voor het cadeautje dat ik u wil geven, heb ik maar tien minuten nodig." Dat was zijn antwoord. De liefde in haar uitersten, voor eeuwig verbonden met Saint Amour.

En nu zat ik daar, ouder en alleen maar nu en dan wat wijzer, in cc De Werf in Aalst. Helemaal verpletterd door Connie Palmen die voorlas uit Logboek van een onbarmhartig jaar, een verslag van het leven na de dood van haar geliefde Hans Van Mierlo. Nog een uiterste van liefde. Zoveel hunker zonder antwoord, zoveel pijn zonder oplossing. Zoals zij dat heeft kunnen opschrijven, dat wekt ontzag. En hoe zij rouw vergelijkt met verliefdheid, bijvoorbeeld: dat knagende verlangen om mekaar te zien, te voelen, dichtbij te weten, op één of andere manier. Ook als wapen tegen de angst die nu eenmaal bij verliefdheid hoort, die onbestemde vrees dat het gevoel ineens zalophouden, of dat de ander zal verdwijnen, zomaar. Rouw is, zegt zij, precies dat zeurend zeer, maar dan zonder de vervulling, zonder dat moment waarop lichamen diep tot bedaren komen, omdat ze samen zijn. Zoals ze dat voorlas, ook. Met die stem vol zachtheid en hardheid, dat ging door merg en been.

Ook erg mooi en geestig vond ik P.F. Thomése, nog een schrijver die al weergaloos over mateloos verdriet heeft geschreven. Hij koos dit keer voor een lichtvoetiger fragment uit J.Kessels: The Novel. Afijn, lichtvoetiger. Ook hij werd door dit thema terug de tijd in gekatapulteerd, richting jeugdjaren waar het lang niet allemaal roze romantiek was wat de klok sloeg. Hij vertelt over die keer toen hij zijn begeerte voorzichtig had laten uitwaaieren richting de billen van het meisje dat vol overgave stond te flipperen, met haar welgevormde achterste stotend tegen de flipperkast. Hij beschrijft hoe hij daarvoor werd gestraft, zoals het alleen een puber kan overkomen. Zelden werd vernedering zo virtuoos en treffend gebracht.

Het was ook fijn om na het lezen van de sterke roman Bonita Avenue Peter Buwalda zelf in actie te zien. Hij kroop in de kop van de man die in bed bij zijn vrouw over zijn minnares ligt te fantaseren. Pakkend in zijn dualiteit, grappig in zijn onbeholpenheid, opzwepend in zijn heftige stijl. Een klein cadeautje. Net zoals Wim Helsen en zijn sprankelende reflectie over de klassieker van Piet Paaltjes: Aan Rika. En het fragment van David Vann over een vrouw, haar diepe ongeluk en hoe eten kan troosten, of toch bijna.

De muziek kwam van Dez Mona, die speciaal voor de gelegenheid nummers over het thema had geschreven. Engelen zijn het, die dromen maken op de scène, met instrumenten en met stemmen. De perfecte soundtrack bij een avond als deze. En de presentatie, tenslotte, was in handen van Sven Speybrouck, de man die zonder veel zever, met humor en veel vlotheid de dingen aan mekaar praatte, waar dat nodig was. Dat doet hij ondertussen al jaren, aan kwaliteit hoeft niet getornd.

Ook al is het niet alle dagen feest in het land van de liefde, Saint Amour is en blijft alvast een aanrader. Dit weekend nog in Gent en in Mechelen.

Griet Op de Beeck is freelance journaliste voor deze krant.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234