Woensdag 16/06/2021

Opinie

Met deze olieprijs kan Poetin zich niets veroorloven

Vladimir Poetin heeft kopzorgen. Zoals de Sovjet-Unie vroeger is zijn Rusland maar net zo sterk als de olieprijs. Beeld AP
Vladimir Poetin heeft kopzorgen. Zoals de Sovjet-Unie vroeger is zijn Rusland maar net zo sterk als de olieprijs.Beeld AP

Drie experts buigen zich over de crisis in Rusland.

Paul Krugman

Voor mensen die bekend zijn met valutacrises in opkomende markten, ziet de val van de roebel er bekend uit. Als je grote jaarbalans problemen heeft met schulden in buitenlandse valuta, schaadt het drastisch verhogen van de rente om kapitaalvlucht tegen te gaan je economie waardoor diezelfde jaarbalans van de andere kant getroffen wordt en je poging meestal mislukt.

Dit effect trad vooral op tijdens de Aziatische financiële crisis van 1997-'98. Indonesië, bijvoorbeeld, verhoogde toen de rente naar 70 procent, maar dat was niet voldoende om de val te stoppen van de roepia naar een vijfde van zijn vroegere waarde. En Indonesië was niet eens bezig met het binnenvallen van een van zijn buren, al had het wel een tekortschietend autoritair bewind.

Dus Rusland is niet zo'n ongebruikelijk verhaal, behalve de kernraketten dan.

Paul Krugman is econoom, nobelprijswinnaar en columnist voor The New York Times

Matt O'Brien

Er gebeurde iets raars terwijl Vladimir Poetin zijn 'strategische overwinningen' op het Westen aan het behalen was. De Russische economie implodeerde.

Het is een klassieke opkomende marktencrisis. Het is immers maar een kleine simplificatie om te zeggen dat Rusland niet zozeer een economie heeft, maar een handeltje in de olie-export, die al het overige subsidieert. Poetins Rusland, zoals de Sovjet-Unie daarvoor, is zo sterk als de olieprijs.

In de jaren zeventig maakten we de vergissing te denken dat de Sovjetinvasie van Afghanistan betekende dat wij de Koude Oorlog aan het verliezen waren, terwijl ze in werkelijkheid in hun eigen Vietnam gestruikeld waren en hun bevolking alleen konden blijven voeden zolang de olieprijs hoog bleef. Aan economische waanvoorstellingen kwam snel een einde toen de olieprijs inzakte in de jaren tachtig.

Die geschiedenis herhaalt zich nu, maar dan zonder marxisme-leninisme. Poetin kon het zich veroorloven Georgië en Oekraïne binnen te vallen zolang de olieprijzen zich in een comfortabele zone bevonden. Maar niet met de huidige olieprijs. Daarmee kan Poetin zich niets veroorloven.

Misschien is Poetin met ons aan het schaken terwijl wij aan het dammen zijn, maar alleen als wij hem het geld lenen om dat schaakspel te kopen.

Matt O'Brien is een Amerikaanse schrijver en journalist die nu een economisch blog schrijft voor The Washington Post.

Sergej Goerijev

Dinsdagmiddag was de waarde van een roebel 1 eurocent, circa 30 procent minder dan maandagochtend. Russische aandelen kelderden ook. De afgelopen weken zijn de roebel en de aandelen gedaald in lijn met de dalende olieprijzen. Maar deze week bleef olie relatief stabiel - dus wat gebeurde er?

De chaos lijkt te zijn veroorzaakt door een ongebruikelijke deal rond de obligaties van Rosneft, Ruslands grootste oliemaatschappij. Vorig jaar leende het staatsoliebedrijf circa 40 miljard dollar om een buitenlandse concurrent, TNK-BP, over te nemen. Vanwege de lage olieprijzen en de sancties is het niet langer duidelijk hoe Rosneft deze schuld gaat terugbetalen of herfinancieren.

Daarom heeft Rosneft al een paar keer gepoogd een greep te doen in het Welvaartsfonds van de staat. Maar omdat dat geld niet beschikbaar was, gaf Rosneft vorige week in roebel genomineerde obligaties uit ter waarde van 11 miljard dollar. De speculatie is dat deze werden opgekocht door grote Russische staatsbanken, tegen lager dan de gebruikelijke rente - wat ongehoord is voor een bedrijf, vooral een waartegen sancties zijn uitgevaardigd. Toevalligerwijs kregen de kopers van deze obligaties toestemming van de centrale bank om ze als onderpand te gebruiken voor directe leningen van de bank zelf.

Deze deal gaf een sterk signaal aan de markt. Het toonde dat Moskou's eerste prioriteit niet is het tegengaan van inflatie of het stabiliseren van de roebel maar het ondersteunen van Rosneft. Ten tweede bleek dat de centrale bank bereid is uiterst kwestieuze instrumenten te gebruiken. De Rosneftdeal heeft de risico's in het bancaire systeem vergroot. Ten derde werd duidelijk dat noch de overheid noch de centrale bank een duidelijke strategie heeft om uit de huidige situatie te komen, zeker gezien het povere investeringsklimaat en de recordgrootte van de kapitaalvlucht.

De markten zien een storm op zich afkomen, maar geen kapitein.

Sergej Goerijev was rector van de New Economic School in Moskou totdat hij vorig jaar vluchtte naar Parijs. Daar doceert hij nu economie aan Sciences Po.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234