Maandag 06/12/2021

Italië

Met deze drie beloftes win je verkiezingen in Italië

Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging stelt de nieuwe regering voor die hij zonet gevormd heeft met de extreemrechtse Lega. Beeld AP
Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging stelt de nieuwe regering voor die hij zonet gevormd heeft met de extreemrechtse Lega.Beeld AP

Deze week wordt de 'Regering van Verandering' beëdigd: het verbond tussen de populistische Vijfsterrenbeweging en de extreemrechtse Lega. Premier wordt de relatief onbekende en politiek onervaren Giuseppe Conte (54). Het regeerakkoord telt alvast drie opvallende punten.

1. Minder Europa

Het uiteindelijke regeerakkoord is weliswaar minder extreem dan een eerdere versie die vorige week uitlekte (er wordt niet gerept over het afschaffen van de euro, of over de eis aan de Europese Centrale Bank om 250 miljard euro van de Italiaanse staatsschuld kwijt te schelden), maar nog altijd wordt deze regering de meest eurosceptische ooit in een van de zes oprichtingslanden van de EU.

Dat komt onder andere door de begroting, die geenszins in lijn is met welke Brusselse afspraak dan ook. Nu al heeft Italië, na Griekenland, de hoogste staatsschuld in de gehele eurozone. De afspraak om die staatsschuld de komende jaren terug te dringen, is vanwege deze begroting onmogelijk. Ook wil de regering dat Europa zijn bail-in-regels voor banken in nood "radicaal hervormt", net als zijn fiscale regels en sancties. Dat beleid is, aldus het regeerakkoord, gemaakt door "onverkozen Europese technocraten" die meer oog hebben voor de financiële markten dan voor het volk.

2. Minder migratie

Veel Vijfsterrenkiezers zijn van origine links en vinden dat Italië een humanitaire plicht heeft om migranten op te vangen, terwijl de Lega xenofoob is. Toch lijkt Lega-leider Matteo Salvini aan het langste eind te hebben getrokken. De migratiecrisis is volgens het regeerakkoord "onhoudbaar". Daarom wil de nieuwe regering een half miljoen illegale migranten terugsturen naar hun land van herkomst, nieuwe Europese relocatieprogramma's invoeren én het verdrag van Dublin heronderhandelen. Dat zou betekenen dat migranten niet langer een asielprocedure hoeven te doorlopen in het land waar ze zich voor het eerst registreren (in de praktijk vaak Italië of Griekenland).

Ook wil de nieuwe regering het recht krijgen om migranten gedurende hun asielprocedure voor maximaal 18 maanden op te sluiten. Verder wil ze ook schepen van hulporganisaties die migranten oppikken makkelijker kunnen weren uit Italiaanse havens.

3. Minder belastingdruk

Wie verkiezingen wil winnen in een land in economische crisis, moet vooral veel beterschap beloven. Dat gebeurde afgelopen campagne dan ook volop. Zo kondigde Lega-voorman Matteo Salvini verregaande belastinghervormingen aan, en een verlaging van de pensioenleeftijd – vooral populaire onderwerpen bij de ondernemers en arbeiders in Noord-Italië. Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging beloofde op zijn beurt armoede en werkloosheid te bestrijden – thema's die vooral leven bij zijn achterban in het zuiden. Hij zei dat onder andere te zullen doen via het invoeren van een basisinkomen van 780 euro per maand.

Hoewel die beloften op voorhand onverenigbaar leken, zijn ze allemaal in het regeerakkoord terechtgekomen. Zo wordt de in 2011 ingevoerde verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar teruggedraaid en staat het land een revolutionaire belastinghervorming te wachten. Italië heeft, na Turkije en Brazilië, het ingewikkeldste belastingstelsel ter wereld, waarbij de belastingdruk bovendien erg hoog ligt: iemand met een middenklasse-inkomen betaalt al snel 40 procent. Dat hele systeem gaat op de schop.

Straks zijn er nog twee (voor Italiaanse begrippen ongekend lage) standaardtarieven over van 15 en 20 procent. Ook het basisinkomen van de Vijfsterrenbeweging staat genoemd in het regeerakkoord, zij het in een ietwat uitgeklede vorm. Zo geldt het alleen nog voor arme, werkzoekende burgers, waardoor het meer weg heeft van een bijstands- of werkloosheidsuitkering.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234