Maandag 17/01/2022

'Met de politie praten is not done'

In de straatjes van Anderlues, bij Charleroi, is een maffiaoorlog aan de gang. Kogels, recht door de ogen. Omwonenden die nooit wat hebben gehoord. En een stilaan moedeloze procureur: 'Ze vallen liever dood dan met de politie te praten.'

door Douglas De Coninck

ANDERLUES l Is de niets ontziende Siciliaanse koppelbazenmaffia van weleer weer opgestaan? Het parket in Charleroi kan voorlopig weinig anders doen dan lijken afvoeren en kogelhulzen tellen.

"Wacht", zegt de overbuur in de rue des Trieux in Anderlues. De oude man sloft naar binnen en keert verbazend snel terug met een arm vol pillendoosjes. "Dit, mijnheer, is wat ik per dag slik aan medicijnen. Hoe wilt u dan dat ik iets zou hebben gehoord? Ik ben trouwens een beetje doof."

Nadat Luigi Di Pietro (33) vorige woensdag rond kwart voor vijf 's ochtends in zijn auto had gestapt en vier kogels zijn hoofd hadden doorboord, duurde het meer dan drie uur voor iemand ertoe kwam de politie te bellen. Anoniem. Met een vage melding over "een verkeersongeval". De schoten waren heus wel gehoord, maar de buurtbewoners verkozen unaniem om vooral niet door het raam te kijken.

Anderlues (11.500 inwoners) ligt midden in le Centre, waar midden vorige eeuw hele generaties Sicilianen in de steenkoolmijn kwamen werken.

Buurvrouw Fateh Larabi trad die ochtend naar voren als woordvoerster van de in diepe rouw gedompelde familie Di Pietro. Ze vertelde aan Franstalige journalisten over de arme Luigi, die ze haar hele leven had gekend, had zien opgroeien en huisvader had zien worden. Nu slaat ze een andere toon aan: "Ik heb die persoon nooit gekend. Ik kan niets over hem zeggen. Ik heb ook niets gehoord en in onze straat heeft niemand enig vermoeden wie hierachter zou kunnen zitten."

De moord op Luigi Di Pietro is de derde in een reeks die stilaan gelijkenissen oproept met het bloedbad in Duisburg, twee weken geleden. In de nacht van 7 op 8 juni drongen ook al in Anderlues, enkele straten verderop, onbekenden binnen bij Michele Da Nazaret (42) en zijn vriendin Patricia Alberani (35). Ze kregen allebei een kogel recht door het oog. Een professionele executie. Ook toen was er geen gebrek aan buren die schoten hadden gehoord, wel aan enig initiatief om de politie te bellen. "Stel u in mijn plaats", zegt een buurman. "Ce sont les affaires à eux. Waarom zou ik het risico lopen om als getuige te worden opgeroepen in een dispuut tussen twee maffiaclans?"

Het parket in Charleroi staat voor een probleem. Wie de geviseerde clan is, dat is wel duidelijk. Maar wie is de andere? "Vanuit het milieu en de families van de slachtoffers krijgen we weinig medewerking", zegt procureur Christian De Valkeneer. "We speken hier over le Centre, een streek met veel ingeweken Sicilianen. Voor die mensen is praten met de politie absoluut not done. Wij hebben op dit ogenblik voor geen van de drie moorden specifieke sporen of elementen."

Nochtans lijken de aanknopingspunten voor het grijpen te liggen. Michele Da Nazaret en Luigi Di Pietro waren zeer goed bevriend. Ze waren allebei van Siciliaanse komaf en maakten samen de regio onveilig. Di Pietro had 19 veroordelingen achter zijn naam staan voor drugshandel en oplichting. Het strafblad van Da Nazaret was nog langer.

Acht jaar geleden verschenen de twee in Charleroi zij aan zij voor de correctionele rechtbank. Die veroordeelde hen tot vijf jaar cel elk voor een hold-up in een postkantoor in het dorpje Leval, op 15 mei 1998. Er was toen nog een andere dader bij, maar geen van beiden wenste tijdens het proces iets te zeggen over wie dat wezen mocht. Terwijl het hof van beroep in Bergen in 2002 de straf tegen Da Nazaret bevestigde, bekwam Di Pietro eerder verrassend de vrijspraak. Zijn reële aandeel in de hold-up werd niet bewezen geacht. Hij was enkel de chauffeur die de overvallers had geholpen te vluchten.

"Luigi maakte zich na de moord op Michele grote zorgen", zegt zijn nicht. "Wij hadden de indruk dat hij zich bedreigd voelde. Hij heeft nooit iets willen zeggen over wie of wat hij vreesde. Hij sprak niet graag over zijn verleden. Hij is drie jaar geleden getrouwd, had twee jonge kindjes en werkte hard. Die ochtend was hij, zoals elke ochtend, om vier uur opgestaan om de arbeiders van zijn firma naar de werf te brengen."

Het onderzoek spitst zich nu onder meer toe op de bvba D.L.T., waarmee Luigi en zijn jongere broer Toni Di Pietro bouwwerven in de regio afschuimden. Het was een nog recent bedrijfje: opgericht ten kantore van notaris Valérie Depouhon op 10 januari 2007. Daarvoor had Luigi een ander bedrijfje, Sobat geheten. Het startte zijn activiteiten in mei 2006, maar in november had hij het alweer verkocht.

Het doet denken aan de kluwens van bouwbedrijfjes waarmee de Siciliaanse maffia begin jaren tachtig in le Centre via koppelbazen de Belgische schatkist voor miljarden franken bestal. De gemiddelde levensduur van een koppelbaasfirma was zes maanden: zo lang was het wachten op de eerste controles van RSZ en fiscus. Doordat de maffiosi er een erezaak van maakten om álles in het zwart te doen, palmden ze in geen tijd de hele aannemersmarkt in.

De clans rond Carmelo Bongiorno en gebroeders Salvatore en Pietro Allatta stonden in die tijd - letterlijk - met getrokken messen tegenover elkaar. De lijsten van verdwenen of in koelen bloede vermoorde stromannen waren lang. De lijken eindigden meestal in de betonnen funderingen van grote gebouwen. Soms moordden de bendes ook zonder helder motief. Het bekendste slachtoffer was journalist Stéphane Steinier van La Nouvelle Gazette in 1989.

Procureur De Valkeneer zei gisteren aan De Morgen "niet uit te sluiten" dat de geschiedenis zich herhaalt: "De manier waarop de moorden zijn gepleegd, kunnen wijzen in die richting. Het probleem blijft de omerta. Deze lui vallen nog liever dood dan met de politie te praten."

Een schot in het oog is niet echt een traditioneel handelsmerk van deze of gene maffia. Nadat in Los Angeles in 1947 de legendarische Amerikaanse gangster Bugsy Siegel op die manier aan zijn eind kwam, dook de methode wel een paar keer op in The Godfather. Jongens die de films iets te vaak bekeken hebben?

Pietro Allatta, tegenwoordig vooral bekend als dubieus voetbalmakelaar, denkt in die richting: "Ik ken geen van de slachtoffers, maar op basis van wat ik in de krant lees, zou ik denken dat er een nieuwe generatie opgestaan is."

Vorige zondag werd in het centrum van Anderlues opnieuw naar iemands hoofd geschoten. Ook nu weer had het slachtoffer, Jérémy Vizzini (32), een gerechtelijk verleden. "In deze zaak is het onderzoek wel goed opgeschoten", zo kon De Valkeneer met hoorbare trots melden. "Het ging om mensen uit hetzelfde criminele milieu. Zijn eigen familie. Deze keer is de dader zich bij de politie gaan aangeven. Het schot ging per ongeluk af en het slachtoffer heeft meegeholpen om een aanval te veinzen."

Vizzini maakt het intussen vrij goed. De Valkeneer: "We zijn blij dat het slechts dit was. Want een vierde moord in drie maanden en een tweede in minder dan een week, dat was écht ernstig geweest."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234