Donderdag 29/10/2020

Met de bus op weg naar een ver verleden

Filip Vanluchene noemt zijn nieuwste stuk De naamlozen. Dat is al te bescheiden, want eens de eenvoudige personages uit een West-Vlaamse arbeiderswijk door Vanluchenes handen zijn gegaan, blijven ze allesbehalve anoniem. Hun mythische karakter spreekt echter meer uit de tekst dan uit de voorstelling, die de van regisseur Bob De Moor en Theater De Korre te verwachten weg inslaat.

Brugge

Van onze medewerker

Peter Anthonissen

Bob De Moor neemt volgend jaar afscheid als artistiek leider van Theater De Korre. Op het affiche van zijn laatste seizoen mocht een tekst van Filip Vanluchene, zowat huisauteur bij het Brugse gezelschap, niet ontbreken. De naamlozen speelt zich af in de straat waar de schrijver in de jaren vijftig opgroeide: een 'vergeten straat', om het met Louis Paul Boon, een duidelijke inspiratiebron van Vanluchene, te zeggen. Net als bij Boon is ook bij Vanluchene de afstand tussen zijn heimat en de imaginaire wereld die hij op papier zet groot. Kleine mensen krijgen in Vanluchenes verbeelding grandeur, zonder dat ze daar heldendaden voor hoeven te verrichten. "Je moet het respect hebben om te zeggen dat een vete tussen mensen als Jan Volders en Gerard Rijkers van hetzelfde niveau is als Macbeth", aldus de auteur.

De personages waarover Vanluchene schrijft, zijn meteen ook zijn belangrijkste thema. Gerard Rijkers bijvoorbeeld heeft weinig opmerkelijks: hij is niet oud maar wel versleten, zijn ochtendactiviteit blijft beperkt tot het drinken van het ene "flasselke Pils Vanderginste" na het andere. In de handen van Vanluchene echter krijgt Gerard de allures van een onontwijkbare pater familias. Via hem en zijn kinderen spint Vanluchene een web van anekdotes en verhalen dat zich over de hele straat uitspreidt: een Onder het melkwoud in miniatuur. Gerard is een scherp observator ook, die weet dat er in zijn omgeving dingen gebeuren die het daglicht niet verdragen. Julien, zijn leergierige elfjarige zoontje, en de gewraakte Jan Volders zijn daarbij betrokken. Een link met de zaak-Dutroux is niet ver.

Bij Vanluchene is het echter vaak tussen de regels lezen en zelf verbanden leggen. Zijn verhaal vertelt hij niet rechtlijnig maar aan de hand van voortdurende flashbacks en flashforwards. De naamlozen eindigt bovendien in een surreële sfeer. Heel het stuk draait om de busreis van de plaatselijke KWB (Katholieke Werkliedenbond) naar het 'Neanderdal' bij Düsseldorf. De droomtrip strandt na motorpech op de stuwdam van de Gileppe. In plaats van de wieg van de West-Europese mens te vinden, treffen de reizigers het noodlot. Gerard en Jan Volders gaan de confrontatie aan, de inwoners van de straat verdwijnen in de mist.

Is het omdat De Korre een ingekorte versie van de oorspronkelijke tekst speelt dat De naamlozen zijn spankracht niet altijd behoudt? Vanluchenes mythische dimensie blijft intrigeren, maar het stuk is minder ingenieus opgebouwd dan andere van zijn teksten. Vele elementen plaatst hij in loutere nevenschikking. Zelfs als dit een keuze is, komt het de helderheid niet ten goede. De naamlozen begint bijvoorbeeld met een kanonnade aan personages, terwijl er zich later toch een duidelijke hiërarchie tussen hen aftekent.

De voorstelling lijdt onder eenzelfde gebrek aan reliëf. Regisseur Bob De Moor houdt het klein en blijft trouw aan de door hem bij De Korre geïntroduceerde huisstijl, die tussen spelen en vertellen te situeren valt. Slechts af en toe (de openingsscène op Richard Strauss' 'Also sprach Zarathustra') komt hij van die strakke vorm los. Voor acteurs Dirk Buyse, Pepijn Lievens en Els Olaerts is dit geen uitdaging. De naamlozen wordt een routineklus, niet de kroon op het werk die De Moor zichzelf best had mogen gunnen.

Voorstellingen op 19/10 in De Valkaart, Oostkamp; op 20/10 in De Brouckere, Torhout; op 21/10 in De Stroming, Evergem; op 22/10 in De Borre, Bierbeek; op 23/10 in De Adelberg, Lommel. Op tournee tot 18 december. Info: tel. 050 / 33.88.50 (De Korre).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234