Maandag 27/06/2022

ReportageZaak-Wesphael

Met Bernard Wesphael naar de film over de dood van zijn vrouw: ‘Ik word uitgebeeld als een zatlap, die avond’

Een vrijgesproken Wesphael komt buiten de pers tegemoet, 6 oktober 2016.   Beeld Eric de Mildt
Een vrijgesproken Wesphael komt buiten de pers tegemoet, 6 oktober 2016.Beeld Eric de Mildt

‘Mijn personage slaat het ene glas whisky na het andere achterover. Ik word uitgebeeld als een zatlap, die avond, en dat kan ik echt niet pikken.’ Met Bernard Wesphael naar de eerste vertoning van de film L’ennemi.

Douglas De Coninck

‘In mijn tijd kwam hier snoep uit”, zucht Bernard Wesphael, nadat hij 2 euro heeft weggeklikt voor een met een mondmasker gevuld balletje uit de automaat. “Ik was liever in een klein zaaltje gaan kijken, maar goed.”

Het is allesbehalve druk in de Kinepolis in Luik, voor de eerste vertoningsavond van L’ennemi. Over een Waalse politicus genaamd Louis Durieux die tijdens een weekend in Oostende halvelings ontdekt dat zijn veel jongere echtgenote een affaire heeft en aan het eind van een wilde nacht met haar haar levenloze lichaam aantreft in de badkamer. En zich niets kan herinneren.

Lieven Trio schreef: “Het is best mogelijk dat Bernard Wesphael als door een wesp gestoken zal reageren. Maar kunst ontstaat nu eenmaal daar waar vragen zijn, en die zijn er in de zaak-Wesphael in overvloed.”

Alcohol

Het is een beetje doods in zaal 2. Behalve Wesphael, zijn zoon en twee meegekomen boezemvrienden is er één kijkster, en die dient na de aftiteling te worden gewekt. In de film zit een in het federaal parlement gedraaide flashback naar hoe Louis Durieux de andere verkozenen van op het spreekgestoelte in een beklemmende speech confronteert met het drama van een arbeider van Arcelor-Mittal die uit het leven is gestapt.

Bernard Wesphael: “Ik had vooraf zitten sms’en met regisseur Stephan Streker. Die stuurde de hele tijd van: ‘Het hoofdpersonage, dat ben jij niet, het is fictionalisering.’ Nou, bij die speech over Arcelor-Mittal kreeg ik wel koude rillingen. Dat was heel precies, woord voor woord, mijn speech in het parlement. Het wàs ook een schande hoe de politiek die mensen in de steek heeft gelaten.”

Acteur Jérémie Renier in de film als Louis Durieux, alias Bernard Wesphael. Beeld rv
Acteur Jérémie Renier in de film als Louis Durieux, alias Bernard Wesphael.Beeld rv

“Er zit nog een scène in die authentiek is, die ik heb beschreven in mijn boek en die ze enkel daaruit kunnen hebben gehaald. Het is de scène in de boevenwagen waar een Afrikaanse dame tegenover mij zit en met haar geboeide handen de mijne vastpakt. Het is best aangrijpend om dat te herbeleven.”

Bij het verlaten van de zaak zegt een van zijn vrienden: “Ik vind dat je er als mens positief uitkomt. De neutrale kijker, denk ik, ervaart begrip en empathie met je personage.”

Wesphael vertraagt zijn pas, lurkt aan zijn sigaret: “Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Mijn personage slaat het ene glas whisky na het andere achterover. Doordat hij zo dronken is kan hij zich niet herinneren wat er in die kamer is gebeurd. Als dat het geval zou zijn geweest, zou ik mezelf mijn hele leven blijven vervloeken. Op de RTBf heeft Stephan Streker gezegd dat dit drama zich nooit zou hebben voltrokken en zijn film er nooit zou zijn gekomen zonder problematisch alcoholgebruik bij de twee hoofdpersonages.”

“Kijk, dat hij een fictief personage creëert dat zich niet herinnert wat er in die kamer is gebeurd, dat is zijn recht, maar hij beeldt me uit als een zatlap, die avond, en dat kan ik echt niet pikken. Ik heb de avond van de dood van Véronique een bloedonderzoek ondergaan bij de politie. Ik had 0,8 milligram alcohol in mijn bloed. Doordat er een uur verstreken was zal het misschien 0,9 zijn geweest. Je kan blijven herhalen dat de zaak ‘vragen oproept’, je kan ook kijken naar de feiten.”

Onschendbaarheid

Bernard Wesphael werd in 2016, drie jaar na de dood van zijn echtgenote Véronique Pirotton, aan het eind van een wekenlang assisenproces met twaalf jurystemmen tegen nul vrijgesproken. Doorslaggevend waren de getuigenissen over meerdere eerdere suïcidepogingen van Pirotton kort voor die fatale nacht, en telkens na een combinatie van alcohol en medicatie. En ook KU Leuven-toxicoloog Jan Tytgat toonde aan hoe haar dood wetenschappelijk “overduidelijk” een gevolg was van de mix van 3,7 promille alcohol, een overdosis Lormetazepam en 0,56 promille Citalopram.

Wesphael: “Ik ben erg gehecht aan artistieke vrijheid en ik vind Streker een getalenteerde regisseur, maar dat hebben ze allemaal weggelaten. Het is pure fictie, op die twee scènes na.”

Wat voorafging

Het toenmalige Waalse Parlementslid Bernard Wesphael (Mouvement de Gauche, ex-Ecolo) werd op 1 november 2013 aangehouden op verdenking van moord op zijn vrouw Véronique Pirotton in een Oostends hotel.

Volgens Wesphael had ze zelfmoord gepleegd, maar het parket oordeelde dat Pirotton met geweld om het leven was gekomen.

Wesphael werd op 6 oktober 2016 voor het hof van assisen vrijgesproken omdat er redelijke twijfel bleef over de schuldvraag.

Eind 2020 kreeg hij een schadevergoeding van 83.150 euro voor onder andere de tien maanden die hij in voorlopige hechtenis had doorgebracht.

Er is ook een scène waarin Durieux tijdens een eerste gesprek met zijn advocate uit de lucht valt als zij hem vraagt waarom hij tegenover de politie niet heeft geschermd met zijn parlementaire onschendbaarheid. Durieux antwoordt net als Wesphael dat dat het laatste was wat in hem opkwam, na de dood van zijn geliefde.

Bernard Wesphael: “Ik zag daar die nacht inderdaad de relevantie niet van. Toen ze er in Brugge achter kwamen dat ik parlementair was, hebben ze de zaken zo vervormd zodat het op een op heterdaad betrapping kon lijken (enkel onder die omstandigheid kan de onschendbaarheid vervallen, DDC). Juist daar is de tunnelvisie bij de speurders ontstaan. Daardoor heb ik tien maanden onschuldig in de gevangenis gezeten. Drie van de hoogste magistraten van dit land hebben intussen geoordeeld dat mijn gedrag mijn aanhouding niet kon rechtvaardigen. Ik weet nu dat de roddels en de leugens mij mijn hele leven lang zullen blijven achtervolgen.”

We gaan na de film iets drinken in een cafeetje tegenover het station Luik-Guillemins. Wesphael wordt aangesproken door een klant: “Ken ik u niet ergens van? Bent u geen politicus, of zo?” “Dat klopt”, zegt Wesphael. “Hoe was uw naam ook weer?” “Durieux. Louis Durieux.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234