Vrijdag 24/09/2021

Fairtrade

Met alleen een koffie uit de fairtradewinkel komen de boeren niet rond

Fairtradeorganisaties lanceren nieuwe strategie om oogsten van boeren beter op afzetmarkten af te stemmen.  Beeld rv
Fairtradeorganisaties lanceren nieuwe strategie om oogsten van boeren beter op afzetmarkten af te stemmen.Beeld rv

Omdat het aanbod aan fairtradeproducten nog steeds groter is dan de vraag, kunnen fairtradeboeren in het Zuiden niet rondkomen. Een nieuwe strategie van internationale organisaties wil dat nu aanpakken.

U koopt dan wel koffie in een fairtradewinkel, of let erop dat er een fairtradelabel plakt op de koffieautomaat, de kans is groot dat de boeren die de koffie geteeld hebben, er niet in slagen met hun opbrengst de eindjes aan elkaar te knopen.

Daarachter zit een simpele economische logica. "Omdat het aanbod aan fairtradeproducten groter is dan de vraag, komen de prijzen van de boeren onder druk te staan", zegt Nicolas Lambert, directeur van Fairtrade Belgium. "Zelfs als ze een fairtradelabel hebben."

Om een concreet voorbeeld te geven: Eccokim, een collectief van cacaoboeren uit Ivoorkust, kan maar de helft van zijn oogst aan fairtradevoorwaarden verkopen. De rest gaat dan weg voor een lagere prijs. En wereldwijd is het zo dat 40 procent van de fairtradeproducenten slechts de helft van hun waren aan eerlijke prijzen verhandelen, staat in een brochure van Fairtrade International te lezen.

Aanpak

Hoe dat op te lossen? Bijvoorbeeld door promotie te maken. Met 'De week van de fairtrade', die vandaag begint en tot 14 oktober loopt, wil Fairtrade Belgium 750.000 Belgen mobiliseren om meer fairtrade te kopen. Maar met de campagne zet de organisatie ook een nieuwe strategie in de verf om ervoor te zorgen dat boeren hun oogsten makkelijker aan fairtradeprijzen kunnen verhandelen.

De nieuwe aanpak valt echter niet in twee woorden uit te leggen. "Elk product en elk continent zijn anders", zegt Lambert. "En voor elke boerderij moeten we een nieuwe manier van zakendoen bedenken."

John Vanwynsberghe, hoofd verkoop van ontwikkelingsorganisatie Oxfam, vult aan: "Producenten moeten uiteindelijk beter inspelen op de consumenten uit het Noorden. Voor de Belgische markt zijn we op zoek naar producenten van biologisch sinaasappelsap. Klassiek vruchtensap is hier minder in trek, omdat we minder suikerhoudende dranken willen drinken."

Maar zelfs als de strategie werkt, blijft eerlijke handel nog veraf. Koffieboeren met een label zouden tegen 2020 nog steeds maar de helft van hun productie tegen fairtradeprijzen verkopen. En cacaoboeren minder dan de helft van hun cacaobonen.

Millennials

"Het blijft natuurlijk een druppel op een hete plaat", zegt econoom Claude Boffa van de Solvay School of Economics. Al merkt Boffa wel op dat fairtradeproducten in dezelfde categorie zitten als biologische en veganistische producten, die momenteel "in de mode" zijn. "Dat komt omdat millennials bewuster met hun voeding omgaan dan wij vroeger."

Modegril of niet, uit cijfers blijkt dat fairtradeproducten hier steeds meer in de gewone winkels terechtkomen. In Belgische supermarkten werd in 2015 voor 61,4 miljoen euro aan dergelijke producten verkocht. En vorig jaar is de verkoop nog eens met 23 procent gestegen. "Terwijl Oxfam de verkoop via zijn wereldwinkels jaarlijks wat ziet dalen, neemt die via retailers als Delhaize en Colruyt nog toe", laat Vanwynsberghe nog weten. "Maar de Belgische markt alleen zal de boeren niet redden."

Omdat die markt hier ook voortdurend verandert, moet de fairtradehandel steeds mee moderniseren. "Kijk maar naar de ambachtelijke gebruiksvoorwerpen", zegt Vanwynsberghe. "Nu verkopen we servies, ontworpen door de Nederlandse designer Piet Hein Eek. De tijd van de simpele wierookpotjes zijn we al lang voorbij."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234