Vrijdag 30/09/2022

Mes amis

e meesten van mijn vrienden zijn boekenliefhebbers. In regel weet ik ook wel van welke boeken ze werkelijk houden en van welke iets minder. Van eentje weet ik zelfs zeker wat zijn favoriet boek is. Zijn chequeboek.

Boeken zijn, behalve voor de analfabeten onder ons, eigenlijk de beste vriend van de mens. En mocht iedereen wat meer thuisblijven in het vervolg en daar boeken lezen, dan zouden de autostrades wat minder vol zijn straks, de dijken van Oostende wat minder druk en dan zou de boekhandel wat beter floreren.

Want u zal het hopelijk met mij eens zijn: een stad zonder boekhandel, dat is voor mij geen stad. En daarom zou Oostende ook zeker geen stad zijn zonder de aanwezigheid van Boekhandel Corman, sedert jaar en dag een rots in de branding tegen een wereld die zoetjesaan alleen nog opgetrokken lijkt uit pitazaken, hondenkapsalons en tattooshops.

Corman, vroeger gelegen aan de Adolph Buyllaan, nu wat verscholen achter de oude PTT-tempel aan de Witte Nonnenstraat, blijft nog steeds een beschaafde grot van Ali Baba voor alle bleke types die wanneer ze naar de zee gaan wel hun doos Nivea vergeten, maar niet hun honger om te lezen.

Het gaat ook om een meertalige boekhandel waar je moeiteloos, en zij aan zij, zowel werk aantreft van onbekende Franse filosofen, Angelsaksische thrillerauteurs, klassiekers van Balzac tot Borges, maar ook Vlaamse meesters als Elsschot, Claus, Michiels of Jeroen Meus, die naar ik vernam, de ambitie heeft om straks aan meer dan 200.000 lezers te leren hoe ze spek met eieren moeten bakken.

Behalve in een goed museum ben ik eigenlijk nergens liever dan in boekhandel. Dat gaat zelfs zover dat wanneer ik mij in een stad bevind waar ze een taal bezigen die ik niet beheers, ik me toch vaak ga verbergen in de beste boekhandel van zo'n stad. Rome, Porto, Seoul, Helsinki, Hasselt...

In flink wat van die boekhandels kun je tegenwoordig ook een koffie drinken, merk ik. En alhoewel ik dat op zich geen slechte zaak vind - als ik aan één verslaving lijd dan is het wel die aan cafeïne - zou ik daar toch graag een opmerking over maken: maak alstublieft geen koffievlekken op de boeken die u nog niet gekocht heb, want anders kom ik, Nonkelke Van Grauwel indachtig, straks in uw bedje kotsen.

De meeste van mijn vrienden houden ook van het theater. Sterker nog, ze verdienen er hun brood mee. Ik heb het geluk veel toneelspelers, regisseurs, dramaturgen, auteurs, decorontwerpers tot mijn vrienden- en kennissenkring te rekenen en ik ken eigenlijk weinig prettiger momenten - met je kleren aan tenminste - dan die waarop je meegevoerd wordt in een prachtige toneelvoorstelling.

Als toneel goed is, vind ik het zonder meer - en vele malen - beter dan film. Ik ben ook blij dat men voor toneel een speciaal gebouw heeft uitgevonden dat een 'theater' heet en waar het heel handig kijken is naar zo'n levende voorstelling en ook heel goed is voor de staat van uw kont en uw rug.

Ik begrijp dan ook niet goed waarom theatermakers sedert meer dan een halve eeuw ons - hun publiek dus - zo graag in zolders, kelders, kaaien, kooien, loodsen en turnzalen samendrijven. Al begrijp ik het hier in Oostende wel natuurlijk, omdat ik vernomen heb dat hier écht wel een schrijnend tekort aan goeie speelplekken is.

Misschien moeten er een paar kapsalons voor honden omgebouwd worden tot toneelhuizen, misschien moet een of andere leegstaande bioscoop maar eens geen tapijtenwinkel worden.

Ik heb eigenlijk maar één probleem met theater.

Wanneer ik naar een voorstelling ga kijken en ik achteraf per ongeluk wat aan de bar blijf hangen en ik even een van mijn toneelvrienden of vriendinnen die uit de kleedkamer komen feliciteer, dan zeggen die altijd: "Je had gisteren moet komen, toen was het écht goed!"

"Tja", vraag ik dan altijd. "Waarom heb je mij dan gisteren niet uitgenodigd?", waarop ze zich mompelend in de Duvel gooien.

Mijn vrienden zitten vaak ook in de cinema. Ik bedoel daarmee dat ze dikwijls films maken of er scenario's voor schrijven of erin meespelen. En omdat hier in Oostende nog altijd de prachtige cinema Rialto bestaat, word ik deze week dan ook uitgebreid herinnerd aan een deel van het oude werk van mij en mijn vrienden.

Dat gebeurt tijdens de lessen Vaderlandse Filmgeschiedenis die telkens om 16 en 20 uur in de Rialto gegeven worden en waar ik u van harte op uitnodig. Het grote voordeel na zo'n filmprojectie is dat er na afloop niemand ooit komt zeggen: "Je had gisteren moeten komen, toen was het écht goed!"

Want film is een kunstvorm die, wanneer hij niet vertoond wordt, in blikken dozen ligt te rusten. En die, ook al zou je heel hard willen dat het niet zo is, er dertig jaar later nog altijd even goed of slecht uitziet als dertig jaar geleden.

En dat doet soms pijn. Want net zoals ik weinig muzikanten ken die naar hun eigen platen luisteren, of schrijvers die hun eigen boeken herlezen, ken ik ook geen cineast die zijn oude films graag bekijkt.

Te confronterend en je ziet ook alleen wat er mis aan is. Wat je vandaag anders zou gedaan hebben. Wie je vooral niet had mogen casten. Waarom die acteur de avond tevoren toch zo verschrikkelijk veel moest zuipen dat zijn ogen nu helemaal bloeddoorlopen zijn zodat je geen close-up van hem kan filmen. Hoe verschrikkelijk koud het toch was, en nat, op die maandagmorgen die in het scenario beschreven stond als "een fraaie zondag in mei".

Toch vergeef ik mijn vrienden alles. Omdat het mijn vrienden zijn. En waarom de titel van deze column 'Mes amis' is, zal ik u ook vertellen. Het is de titel van een van mijn favoriete boeken, van de hand van de nu al voor de tweede keer sedert zijn dood volledig vergeten Franse schrijver Emmanuel Bove.

Lees hem. Of lees iets anders.

Maar lees!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234