Zondag 17/11/2019

Beurs

‘Merry Crashmas!’: er lijkt recessie aan te komen, en daar kan VS-minister Mnuchin weinig aan veranderen

Bedenkelijke blikken op de handelsvloer van de New York Stock Exchange Beeld REUTERS

De beurzen verteren het kerstdiner slecht. Wall Street ziet steeds meer tekenen voor een recessie in 2019. En de tandem Trump-Mnuchin helpt ook niet echt om het vertrouwen te herstellen.

De Europese beurzen mochten even op adem komen. Op tweede kerstdag bleven de meeste aandelenmarkten dicht. Niet zo in de Verenigde Staten, waar de handelaars na een desastreuze kerstavond opnieuw het handelsplatform opwandelden.

Wall Street herstelde zich met een stijging van 4,98% voor de Dow Jones, de grootste dagwinst sinds 2009. Daarmee werd het verlies van 2,9 procent op kerstavond weliswaar verteerd, maar de situatie blijft weinig rooskleurig als je even uitzoomt en de voorbije drie maanden bekijkt: liefst 7 biljoen dollar (ruim 6.000 miljard euro) aan beurswaarde is verdampt. Dat de bubbel op de financiële markten geen gevolgen heeft voor de reële economie, gelooft geen mens nog.

De financiële markten lijken zich ernstig zorgen te maken over de groei van de Amerikaanse economie. Die groei zal dit jaar uitkomen op 3,4 procent. Een hoogconjunctuur mag zoiets genoemd worden. Maar dat was toen en dit is nu, zeggen de markten. Op het eerste gezicht draait de economie nog steeds, maar niet meer op volle kracht. De effecten van de belastingvoordelen en andere fiscale stimuli die president Donald Trump aan het begin van zijn ambtstermijn uitstrooide, beginnen uit te doven.

Tel daarbij de groeiende onrust over het prijskaartje dat de handelsoorlogen veroorzaken. Dat Trump zijn hardnekkige beleid pijn begint te doen is een vaststelling. Main Street is momenteel nog druk doende met boxing day en de eindejaarsaankopen. Maar zodra de distributiegiganten de jaaromslag hebben gemaakt, zal het beeld wellicht bijgesteld moeten worden. Wall Street heeft duidelijk zijn rekening al gemaakt.

Slecht parcours

Tegelijk maakt diezelfde president beleggers bloednerveus. De onzekerheid omtrent de shutdown bij de Amerikaanse overheidsdiensten, bij ontstentenis van een akkoord over de verhoging van het begrotingsplafond, is slechts één zaak. Tegelijk is er de aanhoudende kritiek van Trump op de Amerikaanse Centrale Bank, de Federal Reserve en diens topman Jerome Powell. De voorzitter van de Fed heeft afgelopen jaar vier keer de rente met een kwart procentpunt verhoogd tot 2,5 procent. Ter vergelijking, de Europese Centrale Bank houdt haar basisrente nog steeds op 0 procent. 

Ook in 2019 wil de Fed zeker nog twee keer de rente optrekken. Lenen wordt dan duurder voor Amerikanen. Tot grote woede van Trump, die geen kans onbenut laat om de Fed de mantel uit te vegen. Het is ongezien dat een zittend president de autonomie van de centrale bank openlijk zo ter discussie stelt. 

Om de gemoederen wat te bedaren vond minister van Financiën Steven Mnuchin er niets beter op dan een communiqué de wereld in te sturen waarin werd gesteld dat de grote Amerikaanse banken geen liquiditeitsproblemen kennen. Hij belde persoonlijk de voorzitters van de banken op, zo wist hij te melden. Een niet al te bijster intelligente poging om de financiële markten te bedaren. De onzekerheid groeide natuurlijk enkel. Niemand lag wakker van de liquiditeit van de banken, tot nu. Was er iets wat de markten nog niet wisten? Neen, de tandem Trump-Mnuchin reed geen mooi parcours de voorbije weken.

Drie beursdagen en twee vragen

De effecten daarvan lazen we af op de beurstabellen: van Azië, over Europa, tot de VS, waar alle beurzen overtuigend lager gingen. Ook de olieprijs dook onder de 50 dollargrens (44 euro). De logica daarachter is dat de handelaars incalculeren dat de wereldeconomie vertraagt. En bijgevolg zal de industrie minder olie nodig hebben. Een overaanbod aan olie- en andere grondstoffen drukt de prijs ervan. Het omgekeerde zie je gebeuren met de goudprijs, de veilige vluchthaven in woelige beurstijden. De goudprijs steeg tot 1.272,89 dollar (1.118,743 euro) per ons, de hoogste prijs in het voorbije halfjaar.

Nog drie beursdagen verwijderd van de jaarwissel kunnen we al twee dingen met zekerheid zeggen. Een klassieke eindejaarsrally op de beursvloer zit er dit keer absoluut niet in. Geen stevige bonus dus. Een tweede zekerheid: de beurzen beleven hun slechtste jaar in lange tijd. Alle winst die begin dit jaar op de tabellen stond is al lang weggevaagd. 

Twee onbeantwoorde vragen blijven vooralsnog overeind: is de bodem inmiddels bereikt of kan de beurs nog dieper wegzinken? Wat nu immers nog kan meespelen is dat fondsenhuizen hun verlieslatende aandelen nog snel dumpen, want het kalf is toch al verdronken. Om dan aan het begin van het nieuwe jaar nieuwe posities in te nemen. Zoiets heet ‘windowdressing’ in het jargon. Maar dé grote vraag: is het grote pessimisme overdreven of lonkt er inderdaad een heuse recessie aan de einder?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234