Zondag 22/09/2019

Merkel wil Kuka niet lossen

Onrust in Duitsland: een Chinees concern staat op het punt een Duitse robotfabrikant met tal van industriële geheimen over te nemen. In een klap dreigt Europa zijn technologische voorsprong te verliezen.

Er lijkt geen einde te komen aan de Chinese honger om succesvolle Europese bedrijven op te kopen. Zo raakte bekend dat de Chinese holding Fosum geïnteresseerd is in de Franse Compagnie des Alpes, in België eigenaar van Walibi en Bellewaerde. Minstens even opvallend is het financiële offensief van de Chinese retailgroep Suning Commerce Group, die een meerderheidsbelang van 70 procent verwerft in de Italiaanse voetbalclub Inter Milaan.

Hoewel het hier gaat om bekende bedrijven, maken weinigen zich zorgen over het feit dat een pretpark of een voetbalclub in Chinese handen komt. Helemaal anders is het met de onaangekondigde overname van het Duitse robotbedrijf Kuka AG door de Chinese huishoudtoestellengigant Midea Group. Kuka produceert onder andere hightech robots die een cruciale rol spelen in de Duitse auto-industrie. Ook vliegtuigbouwer Airbus maakt gebruik van Kuka-robots.

In de Duitse industrie heerst grote onrust over deze overname. De vrees is dat de Duitse spitstechnologie waaraan onderzoekers jarenlang werkten, van de ene dag op de andere in handen komt van Chinese bedrijven. Bovendien zou Kuka over zeer gevoelige productinformatie beschikken van cliënten als Volkswagen.

Aangevoerd door bondskanselier Angela Merkel probeert de Duitse regering er alles aan te doen om de verkoop tegen te houden. Economieminister Sigmar Gabriel is momenteel op zoek naar een Europees bedrijf om Kuka op te kopen. Ook de Duitse eurocommissaris voor Digitale Economie Günther Oettinger maakt zich ongerust over deze kwestie en lanceerde al een lobbyoffensief.

Siemens AG zou al gepolst zijn, maar toonde geen interesse. Ook 's werelds grootste auto-onderdelenproducent Bosch kreeg naar verluidt al een telefoontje van Gabriel. Volgens experts is Bosch het best geplaatst om Kuka over te nemen: het bedrijf beschikt niet enkel over voldoende cash, maar heeft ook een strategisch belang om de meest begeerde robots van de auto-industrie ter wereld in Duitsland te houden.

Cruciale nationale belangen

Minister Gabriel onderzoekt bovendien of hij de Kuka-Midea-deal met juridische middelen kan blokkeren. Als een internationale overname van een Duits bedrijf in strijd is met "cruciale nationale belangen", kan de rechter die overeenkomst tegenhouden. Maar volgens experts reikt deze wet onvoldoende ver om Kuka af te schermen van een Chinese acquisitie. Wel kan de Duitse overheid op deze manier tijd kopen om op zoek te gaan naar een Europese overnemer.

Midea begrijpt de ophef niet en verklaart dat het om een puur zakelijke overname gaat. "Deze deal is in het belang van alle partijen, dus ook in dat van de werknemers en aandeelhouders van Kuka."

Ook Hua Chunying, woordvoerster van het Chinese buitenlandministerie, ziet geen probleem: "Ik heb de berichten gelezen over Duitse politici die deze overname willen tegenhouden. Maar ons principe is dat we win-winsamenwerking tussen bedrijven van over de hele wereld aanmoedigen. Het is niet goed om zakelijke activiteiten te politiseren."

Toch valt het recente China-offensief op Europese industriële kroonjuwelen enorm op. Niet enkel Kuka is een van de gegadigden, ook de recente aankoop van de Zwitserse zaadgoedproducent Syngenta AG door China National Chemical Corp (ChemChina) voor 43 miljard dollar is opmerkelijk. Zaadgoed mag dan al een redelijk saai product zijn, ook hier gaat het om een toptechnologisch bedrijf. In januari kocht ChemChina ook al de Duitse machinemaker KraussMaffei.

Wel lijken Duitse ondernemers zich minder zorgen te maken over de Chinese koopwoede dan hun politici. "We kopen en investeren in China, dus waarom zouden de Chinezen niet in ons land investeren?" zegt Anton Boerner, hoofd van de Duitse exportassociatie. "Dit gaat over vrijemarkteconomie, daarmee is niets fout. Onze ervaring is dat Chinezen onze bedrijven kopen omdat ze een langetermijnbelang hebben. Het is geen goede zaak dat de overheid zich met dit soort overnames moeit."

De vraag of een hightechbedrijf zomaar kan samenwerken met Chinese partners, stelt zich niet enkel in Duitsland. Ook het Leuvense Imec, gespecialiseerd in nano-elektronica, ging al gevoelige partnerschappen aan met Chinese bedrijven, waaronder halfgeleiderfabrikant SMIC en ICT-gigant Huawei.

André Oosterlinck, voormalig KU Leuven-rector en vicevoorzitter van de Imec-raad van bestuur. "Ik kan de houding van de Duitse overheid enigszins begrijpen. Kuka is een enorm innovatief bedrijf. Maar aan de andere kant hoeft een Chinese overname niet noodzakelijk te verontrusten. Chinese bedrijven hebben bijna altijd langetermijnplannen met de bedrijven die ze opkopen, en laten die ook groeien. En dat lijkt me toch goed nieuws voor de werknemers en aandeelhouders. Denk maar aan de overname van Volvo door Geely. Dat bedrijf maakt gebruik van Volvo-technologie voor zijn andere merken, en laat Volvo tegelijk groeien."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234