Zondag 16/05/2021

Opinie

Mensen met psychiatrische aandoeningen uitsluiten van verzekerbaarheid is niet te rechtvaardigen

null Beeld © Getty Images/Cultura RF
Beeld © Getty Images/Cultura RF

Ignaas Devisch is professor medische filosofie en ethiek, UGent en Arteveldehogeschool.

De kleine lettertjes: niemand leest ze, iedereen vreest ze. Neem nu verzekeringscontracten, met hun lange lijsten van uitzonderingen en clausules die bepalen of je al dan niet gedekt bent door een contract.

Maar wat te denken van uitzonderingen in verzekeringscontracten die grote groepen van mensen treffen? De afgelopen jaren kwam al aan het licht dat mensen met een chronische of levensbedreigende ziekte van allerlei aanvullende verzekeringen worden uitgesloten. Denk maar aan het afsluiten van een schuldsaldopolis, bij de aankoop van een huis. Wie ooit kanker heeft gehad, kreeg er geen en kon geen hypotheeklening aangaan.

null Beeld kos
Beeld kos

Alsof dat nog niet voldoende is, brengt deze krant vandaag een ander onrecht aan het licht. Blijkt dat mensen met psychiatrische aandoeningen en mentale problemen bij de meeste aanvullende verzekeringen worden uitgesloten. Soms worden de kosten gewoon niet terugbetaald of zijn er allerlei beperkingen die het lastig maken om een aanvullende verzekering te krijgen. Denk aan de lijst van uitzonderingen bij een hospitalisatieverzekering. De kleine lettertjes van het contract dus, met uitsluitingsclausules zoals "geestesziekten of psychische aandoeningen die geen aanleiding geven tot hospitalisatie".

Die uitzonderingen zijn laakbaar omdat ze een groep kwetsbare mensen nogmaals treffen. Bovendien zijn er veel redenen om ze gewoon te schrappen. Vooreerst is het onderscheid tussen psychische en somatische stoornissen een bijzonder heikel, en in vele gevallen, achterhaald onderscheid. Onze psyche is geen zwevende instantie in ons lichaam, maar een integraal onderdeel van de menselijke existentie.

Vervolgens moet de schrik velen onder ons om het hart slaan, want het aantal mensen met psychiatrische problemen neemt toe, ook al omdat we bepaalde categorieën steeds breder en vlotter inzetten. Denk maar aan depressie. Beelden we ons even in dat iedereen die ooit te kampen heeft gehad met depressie of burn-out of ADHD, van bepaalde verzekeringen wordt uitgesloten?

De aanvullende verzekeringen zijn natuurlijk een private kwestie en daar wordt een specifieke logica gehanteerd: risico's inschatten om geen verlies te boeken. Daarom verzamelt men zoveel mogelijk informatie, met als gevolg dat mensen met bepaalde risico's uit de boot vallen. Daarom valt te vrezen dat de situatie alleen maar erger zal worden. Omdat we via allerlei (genetische) screenings steeds meer weten over de risico's die we als mens zouden kunnen lopen, zijn we allemaal risicodrager geworden. En dus stelt de verzekeraar nieuwe kleine lettertjes op, want hij vreest nattigheid.

Om dit een halt toe te roepen zullen we anders moeten leren omgaan met het begrip 'risico'. Wie bijvoorbeeld te hard werkt, loopt altijd het risico op bepaalde ziektes, maar een psychiatrische aandoening is geen natuurwet die ons voor de rest van het leven achtervolgt. Wel een tijdelijk en te overwinnen euvel zodat uitsluiting van verzekerbaarheid niet te rechtvaardigen valt. Daarnaast moeten we ons goed bezinnen over het breed inzetten van bepaalde ziektelabels zoals depressie. Zo niet worden we straks allemaal uitgesloten van aanvullende verzekeringen.

En ondertussen moet de overheid dringend tussenbeide komen om dit manifest onrecht te bestrijden. Wat Obamacare kan - discriminatie bestrijden in het geval van mentale problemen - moeten wij toch ook kunnen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234