Maandag 24/02/2020

'Mensen beschouwen de stad te vaak als hun erf'

Na het verzet tegen de Antwerpse Sinksenfoor bereiden buurtbewoners nu ook een klacht voor tegen de Gentse Feesten. Steden zien een toenemend protest tegen stadsfestiviteiten. Zijn we onverdraagzame zuurpruimen geworden, of lopen de evenementen de spuigaten uit? Kim Van de Perre

We klagen meer dan vroeger

De ombudsdiensten in Antwerpen en Gent merken het allebei: de afgelopen jaren zijn er meer klachten tegen stadsevenementen. Tegen festivals maar evengoed tegen kerstmarkten, grote concerten of loopwedstrijden. Omwille van lawaai en vuiligheid, maar evengoed omdat buurtbewoners moeten omrijden of niet meer voor de deur kunnen parkeren.

"De lente is nog maar net begonnen of de eerste klachten tegen de ijscokarren en hun jingles lopen al binnen", vertelt de Antwerpse ombudsvrouw Karla Blomme. "In het algemeen merk ik toch een toenemende irritatie."

Buurtprotest tegen de Gentse Feesten is er altijd al geweest. "Maar de laatste twee jaar krijg ik plots ook meldingen van boze omwonenden over evenementen op andere plaatsen in de stad, zoals het Sint-Pietersplein en het Zuidpark", zegt Rita Passemiers, ombudsvrouw in Gent.

Van mensen uit alle lagen van de bevolking, maar toch eerder van de mondige middenklasse die zich de voorbije jaren meer in de stad vestigde. Die elkaar ook sneller vinden via sociale media. "Het zijn zeker niet de armsten die klagen. Die hebben wel andere katten te geselen, die liggen echt niet wakker van de Gentse Feesten."

We zijn verzuurd geworden

Een vaak gehoorde opmerking de laatste dagen telkens als het over het Sinksenfoorverzet ging. Zijn we echt onverdraagzamer geworden? "Verzuring is een te enge verklaring, wel is het eigen aan de tijdgeest dat we minder kunnen verdragen", zegt Filip Canfyn, expert stadsontwikkeling. "We denken individualistischer. 'My home is my castle: don't touch it.'"

Ook stedenexpert professor Eric Corijn (VUB) wijst op de toenemende individualisering. "De mensen die over zo'n kermis klagen zijn doorgaans niet de meest verdraagzame mensen, maar de klagers gewoon wegzetten als zuurpruimen is te simplistisch. Dan voer je een slecht debat.

"Er spelen verschillende factoren mee, een complexere dynamiek. Wat men revanchistische gentrificatie noemt bijvoorbeeld. De voorbije jaren vestigde de middenklasse zich weer meer in de stad. De Gedempte Zuiderdokken, waar de Sinksenfoor is weggejaagd, was vroeger een volkse buurt met vooral Turkse bewoners die vaak niet durfden klagen, nu wonen er vooral mensen met meer koopkracht en invloed. En ontstaat er meer een 'niet in mijn achtertuin'-fenomeen. Maar het is niet de bedoeling dat de machtigste groep het voor het zeggen krijgt."

We willen alleen deugden van de stad

Vaak zijn de klagers mensen die residentiële eisen willen opleggen aan de stad, zeggen Canfyn en Corijn. Mensen die vanuit de rand of het platteland naar het centrum zijn getrokken of stadsmussen die zich een betere woonst kunnen permitteren en de stad willen "verkavelen" en "privatiseren". Kortom: die van de stad de voorstad willen maken.

Corijn: "Ze willen de deugden van de stad, maar niet de ongemakken. Wel de animo van het centrum, maar de rust van de rand en een parkingplek voor de deur. Maar je kunt de stad niet als je erf beschouwen, de stad is van iedereen."

De stad wordt dan ook verheerlijkt als een soort stedelijk paradijs, meent Canfyn. "Pas op, we moeten de steden blijven promoten, zonder een vertekend beeld te schetsen dat ze alleen leuke dingen met zich brengen. De pretstad is niet de realiteit. Men wil op wijkniveau elitaire gated communities maken, zich afbakenen van zaken die ze niet zo fijn vinden. Weg van de hondenpoep, mogelijk lawaai en de volkse cultuur. Terwijl een stad net divers is en moet zijn. Het is geen toeval dat de klagers tegen de Sinksenfoor vooral in het betere vastgoed wonen."

Festivals barsten uit hun voegen

Vraag is of de klagers ook geen punt hebben. Horen evenementen als de Sinksenfoor en de Gentse Feesten wel thuis in een stad, tussen de huizen en flats? Kati Couck, een van de bewoners die in het verweer gaan tegen de Gentse Feesten, wijst erop dat de feesten en het bijbehorende nachtlawaai danig zijn uitgebreid.

Corijn: "Daar heeft men inderdaad een punt. De Gentse Feesten zijn uit de oorspronkelijke voegen gebarsten, en trekken veel meer volk. Het komt er dus op aan een goed compromis te vinden. Zowel de buurtbewoners als de gebruikers hebben rechten."

Ook de Gentse ombudsvrouw merkt een forse toename van het aantal grote stadsevenementen. "Bewoners merken terecht op dat er nu om de twee weekends wel een festival, concert of loopwedstrijd wordt gehouden in bepaalde parken. De festiviteiten duren ook almaar langer. En vroeger stond er ook al een circus op het Sint-Pietersplein. Maar dat brak wel al dezelfde nacht op. Nu is men drie of vier dagen na een Leonard Cohenconcert nog altijd aan het afbreken."

Corijn pleit voor meer overleg. "Nu stapt men al gauw naar de rechter, wijkcomités en buurtoverleg zijn betere opties."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234