Donderdag 21/01/2021

Mensbrugghe bezoekt de Taj Mahal: "Lust voor het oog, last voor het oor"

Vantussen de struiken van de ommuurde tuin doemt de koepel van de Taj Mahal op, als een ongenaakbaar baken.Beeld Tim F. Van der Mensbrugghe

De zeven nieuwe wereld- wonderen verleiden bezoekers uit alle windstreken, ondanks lange vliegreizen en wachtrijen. Zijn die wonderen al die moeite waard? En verpesten de vele toeristen de ervaring niet? Tim F. Van der Mensbrugghe ging op inspectie. Hier leest u een fragment van zijn bezoek aan de Taj Mahal in India: "Het chaotische gedrag van de Indiërs contrasteert mooi met de hemelse symmetrie van het wereldwonder."

Taxichauffeur Lalit komt me stipt om zes uur oppikken om naar Agra te rijden, de stad vanwaar de mogolkeizers heersten over het grootste deel van het moderne India. Ze lieten daar een rood fort na en enkele mausolea waarvan de Taj Mahal het bekendste is.

Die Taj Mahal is een witte olifant. Volgens de overlevering zadelde het overlijden van zijn vrouw Sjah Jahan op met zoveel liefdesverdriet dat hij niet anders kón dan het stoerste mausoleum ter wereld optrekken, zelfs als dat betekende dat de werken de schatkist leegzogen, met een kleine hongersnood tot gevolg. De keizer stortte zo zijn rijk in het verderf, een kleine prijs voor het lenigen van hartzeer.

De rit over de Yamuna Expressway duurt enkele uren. Aanvankelijk verwonder ik mij nog over de dromedarissen die door de ochtendnevel sloffen en de wilde pauwen die hier zonder schaamte rondlopen, maar al snel zet ik mijn lichaam in slaapmodus. Wanneer ik weer ontwaak, zegt Lalit: "Welcome to Agra, Sir."

De score op mijn schaal van oriëntalisme schiet met een klap omhoog. De straten van Agra tonen het bevreemdende en tegelijk vertrouwde India van het cliché: overal kraampjes, riksja's, wagens, koeien (heilig), apen (heilig) en fietsers (niet heilig), dat alles gedresseerd met stukken afval uit alle mogelijke bronnen en in alle denkbare kleuren. Ik ben blij dat ik als westerse patapoef achteraan in een taxi zit en niet zelf aan een stuurwiel moet sleuren, of ik zou me gauw moeten verantwoorden voor een dikke laag préparé van heilige dieren op de carrosserie.

In het gouden water van de rivier Yamuna (heilig, maar vervuild) baden koeien. Dat is op zich al een magnifiek zicht, maar dat er in de verte een sprookjeskasteel drijft op de mist maakt het plaatje helemaal af. De Taj Mahal en zijn bijgebouwen zijn versmolten tot een sierlijk, maar ongrijpbaar geheel dat uit een andere dimensie is komen aanzweven.

Lalit zet me af aan de ingang en drukt me op het hart om gidsen af te slaan en gewoon mijn ticket te kopen en naar binnen te gaan. Doordat ik een westerling ben, moet ik meer betalen voor mijn ticket, maar dat betekent ook dat ik langs een 'priority lane' mag, zodat ik niet moet aanschuiven in de hitte.

Roepen en tieren
De ommuurde tuin waarin de Taj Mahal staat, is mooi. Zeg maar gerust zeer mooi. De islamitische mogols haalden hun inspiratie voor hun symmetrische tuinen bij de Perzen en hun interpretatie van het Aards Paradijs brengt je effectief tot rust. Een groter contrast met de toeterende buitenwereld kan er niet zijn.

Ik onderdruk de aandrang om rechtstreeks naar de Taj Mahal te marcheren en maak een omtrekkende beweging door de tuin, zodat ik plots het mausoleum zie opdoemen vantussen het struikgewas. Door het witte marmer is het een ongenaakbaar baken, een parel waarop de eeuwigheid geen vat krijgt. Helaas is alles van waarde weerloos tegen de effecten van het massatoerisme.

Hoe dichter je de Taj Mahal nadert, hoe meer het mausoleum zijn magie verliest. Ja, de kalligrafieën op de wanden zijn niet mis, maar van dichtbij is het te tastbaar om nog een sprookjeskasteel te kunnen zijn. En dan stap je binnen en ruimt het laatste beetje betovering plaats voor ergernis. De bezoekers, ook de volwassenen, roepen en tieren om het luidst. Ik begrijp dat mensen enthousiast zijn, maar is een beetje verinnerlijking zo veel gevraagd? Dit is een graf, geen discotheek voor mensen die hun verstand hebben uitgezet. De wachten blazen zo hard mogelijk op hun fluitje om boven het gejoel uit te komen. Stel je zoiets eens voor in de Sint-Baafskathedraal. Het Lam Gods zou spontaan de benen nemen om zich bij De Rechtvaardige Rechters te voegen in het verborgene.

Lees de volledige reportage vandaag in De Morgen. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Beeld Tim F. Van der Mensbrugghe
Een aap die zich gewillig laat fotograferen, blijft een aparte ervaring. Zeker als het dier in kwestie heilig is.Beeld Tim F. Van der Mensbrugghe
Hoe dichter je de Taj Mahal nadert, hoe meer het mausoleum zijn magie verliest.Beeld Tim F. Van der Mensbrugghe
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234