Dinsdag 29/11/2022

Meningen over Muziekforum blijven verdeeld

infrastructuur

rechtvaardigt mortiers 'interessante project' torenhoog prijskaartje?

Een Forum voor Muziek, Dans en Beeldcultuur is nog niet voor morgen. Dat is nu al duidelijk. Toch geeft Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (Spirit) er tegen het einde van het jaar een antwoord op. Daarvoor moeten eerst alle debatten over de eventuele realisatie worden uitgediscussieerd. En dat het niet zo eenvoudig is als een simpel 'ja' of 'nee' op de vraag 'moet het forum er komen?', bleek vrijdagavond tijdens een debat in de Minardschouwburg in Gent.

Gent / Van onze medewerkster

Chung Tsey Chow

De Minardschouwburg zat vrijdagavond afgeladen vol. Meer dan 500 geïnteresseerden uit de culturele sector hoopten van de prominente experts een duidelijker antwoord te krijgen over het Forum. De lijst van sprekers was alvast indrukwekkend genoeg om een vier uur durend debat omtrent cultuur en architectuur los te weken, maar echte stellingen pro of contra het Forum voor Dans, Muziek en Beeldcultuur werden er niet ingenomen. De sprekers beperkten zich eerder tot filosofische gedachten. Niemand durfde blijkbaar het achterste van zijn tong te laten zien.

Toch werd duidelijk dat sommige deskundigen uit de universitaire en culturele wereld bedenkingen hebben bij de droom van Gerard Mortier. Dat Gent nood heeft aan een goede concertzaal met een degelijke akoestiek werd niet betwist. Evenmin werd ontkend dat het Forum de buurt een nieuwe dynamiek kan geven. Of de overheid daarvoor 2 miljard frank moet investeren, is echter een andere zaak.

"De reden waarom de overheid investeert in grote gebouwen is omdat ze een monopolie hebben, vandaar dat er geen twee Vooruits of deSingels zijn. Indien die er wel zouden zijn, zou dat betekenen dat we elkaar beconcurreren met overheidsgeld. Welk nieuw monopolie wordt er gecreëerd en gelegitimeerd met het Forum?", vroeg Eric Temmerman van de Vooruit zich af. Volgens Gerard Mortier is het monopolie de laboratoriumfunctie. Het Forum biedt naar zijn mening een antwoord op de veranderende maatschappij. "Door een nieuwe zaal creëer je nieuwe behoeftes bij de kunstenaars. Het is de bedoeling om ateliers uit te bouwen, waar nieuwe creaties tot stand komen", verduidelijkte Mortier. Volgens hem zitten de huidige culturele centra te veel vast in een negentiende-eeuws kader en werkt het Forum eerder naar de toekomst en de nieuwe jonge generatie.

Dat schoot bij Jerry Aerts, directeur van deSingel, in het verkeerde keelgat. "De bestaande infrastructuur gaat al in op de veranderingen. Het Forum doet alsof dat niet het geval is. Men stelt dat de rest ouderwets is en het Forum iets nieuws heeft. Maar deSingel biedt al iets vergelijkbaars aan qua inhoud en programma. Het maakt niet uit of er iets anders komt in Gent. De vraag is eerder of Vlaanderen daarvoor groot en bereikbaar genoeg is", meent Aerts.

Volgens sommige sprekers moet het Forum eerder complementair werken. De cultuurexperten uit de academische wereld menen dat het grensoverschrijdend moet zijn en een netwerk moet vormen. Professor Eric Corijn van de VUB en de UA stelde in dat kader zelfs voor dat het Forum zich niet enkel zou beperken tot kunst: "Waarom geen andere ideeën aanhalen zoals een workshop met school? Op die manier wordt de culturele druk afgezwakt."

Een ander monopolie is volgens Mortier de zaal, die op technisch vlak een hoogstandje wordt. "Het wordt een zaal die alle vakindelingen van de cultuur doorbreekt. Het wordt een ruimte die inspireert tot nieuwe mogelijkheden en die alles wat er is wel mogelijk maakt", verduidelijkt Mortier. Volgens Pieter T'Jonck, ingenieur-architect en docent architectuur aan de UG, is dat onrealistisch. "Een perfecte zaal bouwen waar alles in kan, is dat geen fata morgana? De ambitie lijkt groter dan wat één zaal kan bieden", meent T'Jonck.

Ook Geert Allaert heeft bedenkingen bij de futuristische zaal van Mortier. Volgens hem zijn zelfs gebouwen uit de jaren twintig nog perfect geschikt voor de hedendaagse producties. Als voorbeeld haalde hij zijn eigen Capitol aan. "Het is moeilijk om iets te bouwen en pas over drie jaar ideeën aan te halen voor de invulling ervan", meent Allaert.

Vlaams bouwmeester bOb van Reeth stelde nuchter dat wat vandaag wordt gebouwd op termijn toch een andere invulling krijgt. Naar zijn mening is het Forum, dat volgens hem geen mastodont mag worden, goed als aanzet voor andere architecturale projecten en kan het stedenbouwkundig de site verbeteren.

De vraag of het Forum er nu wel dan niet moet komen, leidde ook bij het publiek tot tweedracht. Een toehoorder meende dat er eerder geld geïnvesteerd moet worden in deftige muziekscholen. Een inwoner uit Oudenaarde vond het onverantwoord dat er zoveel miljarden franken in Gent worden gepompt, terwijl sommige steden nog geen cultureel centrum hebben. Voorstanders van het Forum willen dan weer dat de beslissing tot de bouw snel valt. "We hebben geen enkele zaal met een goede akoestiek, nochtans hebben we er nood aan. En als er dan een goed idee is, dan wordt er lang over gediscussieerd. Dit debat leidt tot niets zolang de wil er niet is", fulmineerde een toehoorder. Volgens een filmmaker hebben kunstenaars nood aan infrastructuur en vult het Forum die leegte in. De ateliers in het Forum maken het naar zijn mening mogelijk om workshops te organiseren met enkele grote sterren, zoals Nick Cave.

Over één zaak waren alle aanwezigen het wel eens. Het forum is een interessant project, maar is daarvoor een gebouw van twee miljard frank nodig? Stef Ampe van DAS-theater en Yves Rosseel van de Bijlokehal scharen zich achter de ateliergedachte en de uitbouw van een netwerk. "En als er nood is aan een concertzaal, dan zal die er wel komen", meent Stef Ampe.

Voor de overheden wordt de beslissing over het forum alvast geen gemakkelijke opdracht. Het debat, dat een onderdeel vormde van de besluitvorming, leverde niet echt een klaar en duidelijk antwoord. Volgens Herman Verheirstraeten, kabinetschef van minister Anciaux, neemt de minister tegen het einde van het jaar een beslissing. Indien de minister het groene licht geeft, zal het nog steeds niet duidelijk zijn wanneer het Forum er precies komt.

Over één zaak waren alle aanwezigen het wel eens. Het forum is een interessant project, maar is daarvoor een gebouw van 2 miljard frank nodig?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234