Zondag 29/11/2020

Meneer de veearts deed het weer

Een fijne man die overal respect afdwong. In Oostrozebeke is het ver zoeken naar iemand die een kwaad woord kwijt wil over de donderdag op verdenking van levering van doping aan tal van wielrenners gearresteerde veearts José Landuyt. Ex-wielrenner Jacky, die in 1997 naast hem op de beklaagdenbank zat op een dopingproces in Kortrijk, diept tegenover De Morgen andere herinneringen op: 'Hij bleef me maar dosissen geven, maakte me er afhankelijk van. Hij heeft mijn leven gewoon kapotgemaakt.'

Douglas De Coninck Sue Somers

In Oostrozebeke staat José Landuyt bekend als een brave, onbesproken man. "Zeker niet als een schurk", benadrukt een collega-dierenarts. "José heeft twee jaar geleden zijn dochter verloren. Die man is zo al genoeg gestraft." Ook bij de OCMW-raad, waar Landuyt sinds april 2001 namens CD&V als raadslid in zetelt, hebben zijn collega's niets op hem aan te merken. "Integendeel", vindt OCMW-voorzitster Carine Geldof. "Hij is altijd in orde met zijn dossiers en volgt ze ook goed op. José is hier in de gemeente echt een man van aanzien, hoor", zegt ze bijna giechelend. "Als hij spreekt tijdens de vergadering, zwijgt iedereen."

Dat moet donderdagavond ook het geval zijn geweest in de lokalen van de federale politie in Kortrijk. Het Kortrijkse parket deelde gisteren mee dat de veearts tijdens zijn verhoor bekende dat hij verboden producten leverde aan een aantal wielrenners. Hij werd even voor middernacht aangehouden en zit de komende drie dagen in eenzame opsluiting.

José Landuyt was zo'n beetje van alles tegelijk. Zelfstandig veearts met een praktijk voor huisdieren, erkend vleeskeurder bij het Federaal Voedselagentschap, beheerder van een ruitersportfederatie, dopingcontroleur in de paardensport, voorzitter van de middenstandsvereniging Unizo in Oostrozebeke en wielertoerist in de club met standplaats in café Vrij Polen. Dinsdag nog was Landuyt de man die de paarden ging controleren op Waregem Koerse. Op dit Zuid-West-Vlaamse high society-gebeuren droeg hij de eminente status van "themaleider van de paardenkeurders". Landuyt hield van paarden. Hij leidde tussen zijn vele bezigheden door ook een laboratorium voor analyses van bloed- en urinestalen van dieren, vooral paarden. Hij voerde ironisch genoeg ook dopingcontroles uit in het milieu van de paardenrennen.

Zijn reputatie kreeg al eens een flinke knauw in 1997. Hij moest toen samen met veertien andere verdachten verschijnen voor de correctionele rechtbank op verdenking van handel in verdovende middelen en amfetamines aan wielrenners. Beroemd konden de toen voor de rechter gedaagde renners niet worden genoemd. Het ging om mindere goden als Gino Ligneel, David Windels en Theodorus Appeldoorn. Zij kregen - al of niet voorwaardelijke - straffen en geldboetes opgelegd. José Landuyt ging vrijuit en ging gewoon door met het 'verzorgen' van wielrenners, ook al was hij niet overal even welkom. Een sollicitatie bij de toenmalige wielerploeg van Patrick Lefevere resulteerde in een kordaat 'njet' van die laatste.

Rond Landuyt hing altijd al een sfeertje van "zijn naam wordt genoemd". Was het niet in verhalen over amfetamines voor wielrenners, dan was het in gerechtelijke onderzoeken naar een zwendel met hormonale producten in de veeteelt.

Agalev-europarlementslid Bart Staes, die zich in de jaren negentig in de hormonenproblematiek verdiepte en er twee boeken over schreef, ziet Landuyt als "een van die figuren waar je er in West- en Oost-Vlaanderen tientallen van hebt". Heren van stand met een dokterstasje die ernaar streven zoveel mogelijk tegelijk te zijn. Dat de man ondanks een doorverwijzing naar de correctionele rechtbank in 1997 bij het Federaal Voedselagentschap toch nog het statuut kon verwerven van DMO ('dierenarts met opdracht') is in de ogen van Staes niet meteen iets om regeringen over te doen struikelen.

"Je hebt zo'n zeshonderd van die zelfstandige dierenartsen die wel eens wat doen voor het Federaal Voedselagentschap of, vroeger, het IVK. De verhalen zijn niet nieuw. In het verleden zaten daar altijd van die figuren tussen. Als hij destijds door de rechtbank is vrijgesproken, dan kan de administratie mijns inziens ook geen grond hebben gehad om hem van de lijst van DMO's te schrappen. Het komt mij voor dat dit weer zo'n mijnheer is die paardenfokkers helpt, wielrenners, duivenmelkers en - als men er hem om vraagt - ook middeltjes te voorschijn weet te toveren om vinken mooier te laten zingen."

Niet al wie met hem te maken kreeg vindt José Landuyt een even fijne man. Een van de renners die zes jaar geleden naast hem op de beklaagdenbank in de rechtbank in Kortrijk zat, deed gisteren zijn verhaal aan De Morgen. Zijn relaas geeft grond aan twijfels bij de vrijspraak die de man toen genoot.

Als beroepswielrenner zette Jacky (*) begin jaren negentig een hormonenhandeltje op met Landuyt. De dierenarts zorgde voor de preparaten, Jacky verkocht ze. "De helft van het peloton was klant bij mij. Zowel de liefhebbers als de profs. Toen de rechter vroeg of ik ooit iets van José had gekregen, antwoordde ik van niet. 'En de coke dan die ze bij u thuis hebben gevonden?', wilde de rechter weten. Ik zei dat ik die gekregen had van iemand in een dancing. En José op dat moment maar zweten naast mij in de rechtbank."

Jacky leerde Landuyt begin jaren negentig kennen, toen hij als negentienjarige nog bij de liefhebbers koerste. "Ik was goed", herinnert Jacky zich. "Ik won vijftien, twintig koersen per jaar. Als ik zo verder deed, zo hielden ze mij voor, kon ik ooit bij de profs gaan rijden. Dat was mijn droom." Op een dag werd Jacky voorgesteld aan José Landuyt. "Ik had hem al een paar keer gezien naast het parcours. Van koersen kende hij volgens mij niets, maar hij zou mij aan een goede sportdokter kunnen helpen. Ik geloofde hem. Ik was negentien en het enige wat ik wilde, was beroepsrenner worden."

Na twee jaar als liefhebber wielerwedstrijden te hebben gereden, werd Jacky ook prof. Maar van de sportdokter die Landuyt hem had beloofd, kwam niet veel in huis. "José deed wel veel voor mij, hoor", zegt Jacky. "Of ik nu moest koersen in Vlaanderen of in Italië, José stond daar. Hij reed overal met mij rond, zorgde ervoor dat ik niets te kort kwam. Hij was vriend aan huis bij ons, en ik bij hem. Mijn ouders vertrouwden hem volledig." Op een dag stelde Landuyt zijn pupil een middeltje voor om hem nog sneller te laten koersen dan hij al deed. Voor Jacky het besefte, had hij toegestemd en zat hij aan de amfetaminen.

Jacky benadrukt dat hij zijn 'spul' altijd kreeg van Landuyt, nooit van zijn verzorger Herman Versele. Die werd donderdag ook aangehouden, maar gisteren alweer vrijgelaten. "José maakte de preparaten zelf. Het waren flacons van 10 milliliter die hij voor 5 euro ineen draaide en voor 50 euro aan de man bracht. Met een flacon kwam je tien koersen lang toe. Inspuiten deden we zelf, ja." Zijn ingrediënten, voornamelijk cocaïne, amfetamines en hormonenpreparaten, haalde Landuyt gedeeltelijk uit zijn privé-voorraad geneesmiddelen waarover hij als dierenarts kon beschikken.

"De rest kwam uit het lab van farmacologie aan de Universiteit Gent", beweert Jacky. "José werkte daar samen met professor Debackere, die de leiding had over de dopingcontroles. José drukte regelmatig wat bestanddelen achterover die door de politie in beslag waren genomen en onderzocht moesten worden. Hij wist ook altijd perfect waar en wanneer er een dopingcontrole was."

Professor Michiel Debackere van de Universiteit Gent, die ondertussen met pensioen is, betwijfelt dat. "Landuyt werkte wel in mijn lab maar niet op de afdeling dopingcontrole. Landuyt werkte op de afdeling diergeneesmiddelen, waar hij onder mijn hoede doctoreerde op een proefschrift over een nieuw geneesmiddel."

Met dat proefschrift is het overigens nooit wat geworden. "Ik was absoluut niet tevreden over Landuyt", zegt Debackere. "Hij deed zijn werk niet goed. Bovendien had ik toen, tien jaar geleden, al het gevoel dat hij geen zuiver figuur was."

José Landuyt is vier jaar lang, van 1991 tot 1995, de assistent geweest van professor Debackere. Die beweert dat er al die tijd nooit één dopingstof uit het lab van farmacologie is verdwenen. "Ik zeg wel: het lab, en niet de apotheek. Ik sluit niet uit dat Landuyt goede contacten had met iemand van de apotheek. Trouwens, de in beslag genomen monsters die wij moesten onderzoeken, gingen na het onderzoek altijd terug naar de parketten."

Debackere kan niet leven met het idee dat er ooit iets verdwenen zou zijn uit zijn lab. "Ik stond vroeger bekend als iemand van de kordate lijn", zegt hij beslist. "Ik heb mijn lab altijd heel streng geleid."

Ook na zijn ontslag en het mislukte doctoraat aan de Universiteit Gent bleef José Landuyt hormonenpreparaten ineen draaien. In Jacky had hij zijn ideale dealer gevonden. "Ik zat in alle milieus", zegt Jacky. "Wielrenners, bodybuilders, noem maar op. Allemaal kwamen ze naar mij." Zelf was hij ondertussen gestopt met koersen. "Na drie jaar in het profcircuit te hebben meegedraaid, was ik kapot", zegt Jacky. "De amfetaminen hadden mij zot gemaakt. Ik herkende mijn eigen ouders zelfs niet meer. Ik pleegde overvallen met schietpartijen om aan geld te geraken, zodat ik mijn verslaving kon bekostigen."

Jacky neemt het Landuyt heel erg kwalijk dat de dierenarts nooit wat heeft gedaan om hem van zijn verslaving af te helpen. "José zag hoe ik eraan toe was, en hij trok het zich niet aan. Integendeel, hij heeft mij van zich afhankelijk gemaakt en is mij dosissen blijven geven. Hij heeft mijn leven gewoon kapotgemaakt." En dan te bedenken, zegt hij, dat het dankzij hém was dat de veearts in 1997 vrijuit zou gaan. "Ik heb hem uit de cel gehouden", zegt Jacky. "Het was zielig, hoor, op de rechtbank. José durfde mij niet eens aan te kijken. Niet dat ik een bedankje verwachtte, maar hij kon op zijn minst toch wat tegen mij zeggen. We waren zo lang vrienden geweest."

Jakcy kreeg eerst negen jaar, in beroep werden er dat vijf. Uiteindelijk heeft hij maar twee jaar moeten zitten. In september vorig jaar kwam hij vrij onder elektronisch toezicht, in januari van dit jaar ging de enkelband eraf en sindsdien is hij echt vrij.

Met de wielerwereld heeft Jacky, nu 34, niets meer te maken. "Ik heb een vrouw, een kind en ik ga elke dag werken. Het hele gedoe met José probeerde ik te vergeten, tot ik hem donderdag op tv zag. Blijkbaar heeft hij niks bijgeleerd."

Vorzichtig blijven, zei strafpleiter Jef Vermassen gisteravond aan het persagentschap Belga na een bezoek aan Landuyt in de gevangenis van Ieper. Vermassen stemde er eerder op de dag mee in de advocaat te worden van de veearts. "Het dossier is enorm opgeklopt", aldus Vermassen. "Mijn cliënt zal misschien wel bepaalde kleine fouten gemaakt hebben, maar er zal nog een discussie gevoerd worden over het feit of bepaalde producten al dan niet verboden zijn. Mijn cliënt heeft wel goede contacten met bepaalde renners, maar die situeren zich meer in de vriendschappelijke sfeer. Die renners heeft hij adviezen gegeven, maar dat is bij mijn weten nog altijd niet strafbaar."

(*) Jacky is een schuilnaam

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234