Donderdag 01/10/2020

Foto's tegen Dutroux

‘Men zegt dat verdriet slijt. Dat doet het niet. Ons leven is gebroken’

Beeld RV

De nieuwe advocaat van Marc Dutroux, Bruno Dayez, wil er alles aan doen om zijn cliënt in 2021 vrij te krijgen. Zijn open brief, waarin hij levenslange gevangenisstraffen sadistisch noemde, schoot bij heel wat ouders van vermoorde en vermiste kinderen in het verkeerde keelgat. Door een foto van hun kind te delen, willen ze iedereen eraan herinneren wie de echte slachtoffers zijn.

Gino Russo: ‘Alles kan in België’

Melissa op de schommel. Melissa die op haar vingers zuigt, naast haar vader die hetzelfde doet. Melissa die danst. Melissa die gekke bekken trekt terwijl ze als een ruiter op de hond des huizes zit. Het waren vertederende beelden die Gino Russo op oudjaar op zijn Facebook-pagina plaatste onder begeleiding van het liedje ‘Per te’ van Jovanotti, maar tegelijk voelden ze als een stomp in de maag omdat je weet wat er later met dat schattige meisje is gebeurd. Het was Russo’s ode aan zijn 8-jarige dochter, die door Marc Dutroux werd ontvoerd en vermoord. Tegelijk diende de compilatie als een krachtig antwoord op een open brief van Dutrouxs advocaat, Bruno Dayez. “

Gino Russo: 'De mensen hebben de vrijlating van Michelle Martin en Michel Lelièvre geaccepteerd. Ik heb geen nieuwe Witte Mars gezien.’Beeld Koen Bauters

‘Meneer Dutroux een kwarteeuw opsluiten zonder zich ooit zorgen te maken over zijn toekomstige herintrede in de maatschappij, is volgens sommigen misschien een terechte straf, maar ik beschouw het eerder als een steriele foltering. Het strikte isolement waarin hij nu al meerdere decennia wordt gehouden, zou veel anderen al tot zelfmoord of waanzin hebben gedreven. Het leidt tot niets goeds, behalve de sadistische genoegdoening te weten dat hij lijdt.’

Gino Russo: “Weet je wat sadistisch is? Die brief. Ik kan niet begrijpen dat hij zoiets heeft durven uitbrengen.”

In een rechtsstaat heeft elke dader, hoe duivels slecht ook, nu eenmaal recht op verdediging. Toch?

Russo: “Uiteraard, maar die advocaat moet zijn rol spelen in de rechtbank, niet door de publieke opinie in de pers te manipuleren met praatjes waarin Dutroux wordt afgeschilderd als het grote slachtoffer. Die man schendt zijn deontologische code. Hij probeert de moord en foltering van mijn dochter te doen vergeten. Door die oude beelden van haar te verspreiden wil ik iedereen eraan herinneren wie de échte slachtoffers zijn. De mensen mogen onze meisjes niet vergeten.”

Dayez klaagt aan dat gedetineerden in de gevangenis veel te weinig begeleiding krijgen, waardoor ze niet worden voorbereid op hun terugkeer in de maatschappij.

Russo: “Dat is een terecht punt, maar de oplossing is toch niet om ze zomaar allemaal vrij te laten?

“Dutroux zit vandaag nog altijd in isolement. Als men hem wil reïntegreren in de maatschappij, moet men al eens beginnen met hem tussen de andere gevangenen te zetten, zodat hij opnieuw met mensen leert omgaan.”

Dat zou voor hem vast niet erg goed aflopen.

Russo: “Dat is best mogelijk (lacht). Maar als dat niet eens kan, hoe wil je hem dan in 2021 loslaten in de maatschappij? Dat is toch ondenkbaar? Drie experts hebben destijds vastgesteld dat Dutroux een ongeneeslijke psychopaat is. In oktober vorig jaar is Dayez erin geslaagd om drie nieuwe deskundigen te laten aanstellen om de geestestoestand van Dutroux te onderzoeken. Wat een grap! Spreken de feiten die hij heeft gepleegd dan niet voor zich? Het gaat om veel meer dan moord: het gaat om een bende die kinderen van 8 jaar ontvoerde, misbruikte, en dat filmde, om ze ten slotte te laten verhongeren in een vochtige kelder. Dat zijn beestachtige misdaden die je alleen kunt plegen als je krankzinnig bent.

“De wetgever voorziet geen manier om zulke daders opnieuw te laten functioneren in de maatschappij. Er is dus geen andere keuze dan hen tot het einde van hun dagen op te sluiten, zodat onze kinderen tegen hen beschermd zijn. De doodstraf vind ik geen beschaafd alternatief.”

Eind vorig jaar kwam Michel Lelièvre vrij. Hij voelt zich in Brussel opgejaagd wild en zou al een paar keer klappen hebben gekregen. Wat dacht u toen u dat las?

Russo: “Het deed me glimlachen. Lelièvre doet alsof hij in het ziekenhuis wóónt door al het geweld dat hij moet ondergaan. Ik begrijp niet waarom de pers dat spelletje meespeelt.

“Het ergert me dat ik nog altijd moet wijzen op de feiten die hij heeft gepleegd. Volgens Dutroux was Lelièvre betrokken bij de ontvoering van Julie en Melissa. Hij had ook geen alibi. Maar hij loopt wel vrij rond, omdat hij zich heeft gepresenteerd als een slachtoffer van Dutroux.”

Houdt u er echt rekening mee dat Dutroux ooit vrijkomt?

Russo: “Het zou een onnoemelijke schande zijn, maar: ja.”

Dat zou de publieke opinie toch nooit accepteren?

Russo: “Ik ben daar nog niet zo zeker van. Johan Vande Lanotte vertelde me in 1996 dat Dutroux, Lelièvre en Michelle Martin (Dutrouxs ex-vrouw, red.) nooit zouden vrijkomen. Hij kon zich dat toen echt niet voorstellen. Intussen zijn twee van de drie vrij, en Dutroux heeft daar duidelijk moed uit geput. Zijn advocaat doet er alles aan om de wind te doen draaien.

“De publieke opinie heeft de vrijlating van Martin en Lelièvre ook geaccepteerd. Ik heb geen nieuwe Witte Mars gezien. Het signaal van Justitie is dat je in dit land alles kunt doen, zelfs de gruwelijkste misdaden plegen, en toch een tweede kans krijgt.”

‘Melissa en haar broer Gregory vonden het leuk om de eendjes brood te geven. Een klein jaar later werd mijn dochter ontvoerd.’Beeld RV

Eén van de voorwaarden om vervroegd vrij te komen, is spijt betuigen. Dat heeft Dutroux nooit gedaan.

Russo: “Martin en Lelièvre ook niet, en toch heeft men hen vrijgelaten. Martin zelfs al na zestien jaar, terwijl ze dertig jaar had gekregen. Ze zou zich terugtrekken in een klooster, maar woont vandaag in de vierkantshoeve van de voormalige voorzitter van de rechtbank van Namen. Dat hou je toch niet voor mogelijk: Justitie zorgt voor iemand die mijn dochter liet verhongeren.

“En Lelièvre heeft nooit willen vertellen wat er is gebeurd. Dat zou ook een voorwaarde moeten zijn voor een voorwaardelijke vrijlating. De waarheid kennen zou ons helpen om de zaken te kunnen plaatsen, maar zelfs dat gunt hij ons niet. Hij heeft in de gevangenis ook een hobbelig parcours gereden, met allerlei drugsdelicten en aanvaringen met cipiers. Maar blijkbaar is dat allemaal niet belangrijk voor het gerecht.”

U hebt niet het gevoel dat Justitie lessen heeft getrokken uit de zaak-Dutroux?

Russo: “Nee, de slachtoffers bestaan nog altijd niet voor Justitie. De maatschappij is veranderd, de perceptie over allerlei thema’s evolueert voortdurend, maar Justitie blijft stilstaan. Het is de meest conservatieve boîte van onze maatschappij. Maar ik zal daartegen blijven vechten. Daders hebben rechten, maar slachtoffers ook.

“Als slachtoffers moeten we onze plaats opeisen in de procedure. Daarom doet het me goed dat ook andere ouders nu mijn actie volgen en hier ook foto’s van hun kinderen vrijgeven.”

U stuurde ons zelf nog een extra foto.

Russo: “Hij is genomen tijdens een natuurwandeling in Charente, vlak bij de Franse stad Limoges, in augustus 1994. Melissa en haar broer Gregory vonden het leuk om de eendjes brood te geven. Een klein jaar later werd mijn dochter ontvoerd.”

Ivo & Marleen Paulus: ‘Niks meer te verliezen’

Op 1 januari 2010 keert Kevin Paulus samen met zijn vriendin Shana Appeltans terug van een nieuwjaarsfeestje in de buurt. Wat volgt, is gruwelijk. Shana’s buurman Ronald Janssen wacht hen op. Onder bedreiging van een pistool dwingt hij hen om naar een afgelegen plek te rijden. Daar schiet hij Kevin dood. Shana verkracht hij. Dan schiet hij ook haar dood. Kevins auto steekt hij in brand om de sporen te wissen.

‘Het eerste wat we ’s morgens doen, is naar het kerkhof gaan. Nog steeds. Elke dag.’Beeld Koen Bauters

Janssen wordt opgepakt en anderhalf jaar later, op 21 oktober 2011, veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Maar dat stelt Kevins ouders, Ivo en Marleen, niet gerust: ‘Binnen dit en vijf jaar loopt die man weer vrij rond.’

Op het assisenproces zei openbaar aanklager Patrick Boyen tegen Ronald Janssen: ‘Ik ga ervoor zorgen dat u tot uw laatste snik in de gevangenis blijft.’ Daar geloven jullie niet in?

Ivo Paulus: “Nee. Wist je dat hij intussen in het minst beveiligde deel van de gevangenis zit? Dat zegt al genoeg.”

Op het proces hebben jullie Janssen gezien. Hoe hard was die confrontatie?

Marleen Verduyckt: “Ik ben daar ingestort. Maar ik héb mijn brief gelezen. Ik wilde hem in de ogen kijken. Dat is niet gelukt: hij gunde me geen blik.”

Paulus: “Hij heeft op geen enkel moment spijt getoond. Integendeel, na het proces zat hij te lachen met zijn advocaat.”

Ivo, jij zei in eerdere interviews dat je niet instaat voor de gevolgen, mocht hij ooit vrijkomen.

Paulus: “Dat meen ik. Die man is niet van mij af. Ik ben ziek, 80 jaar zal ik niet worden. Ons geld is verdeeld onder de kinderen en kleinkinderen. Mijn vrouw gaat ermee akkoord. Ik heb niks te verliezen. Als ze beslissen om Janssen vrij te laten, dan zál ik hem tegenkomen.”

Was zijn straf zwaar genoeg?

Verduyckt: “Nee. Dat heb ik meteen gezegd: ‘Spijtig dat we in België wonen, in Amerika had hij de doodstraf gekregen.’”

Paulus: “Er zijn misdadigers van wie je zegt: ‘Ze verdienen nog een kans.’ Inbrekers, overvallers... Maar Janssen? Sorry. Die heeft alles kapotgemaakt. Het leven van onze kinderen, onze levens, ons gezin, ons huwelijk. Je moet als koppel sterk staan om te doorstaan wat wij hebben moeten doorstaan. Heel veel ouders van vermoorde kinderen zijn niet meer samen, bij ons heeft het niet veel gescheeld.”

Verduyckt: “De eerste twee jaar na Kevins dood wilde ik voortdurend weten waar Kelly en Kristof, onze andere twee kinderen, waren. Voor álles moesten ze mij een berichtje sturen: dat ze waren vertrokken naar hun werk, dat ze veilig waren aangekomen. Hoorde ik hen even niet, dan werd ik gek. Uiteindelijk heeft Kristof me gevraagd om het los te laten. Voor hen was dat niet houdbaar. Hij is bij zijn vriendin ingetrokken. Volgens mij kon hij het verdriet hier in huis niet meer aan. Kelly is een alleenstaande mama. Ze heeft daar bewust voor gekozen. Ze kan geen relatie aangaan: ze vertrouwt niemand.”

Een paar dagen na Janssens arrestatie bleek dat er fouten waren gemaakt in het dossier rond de moord op Annick Van Uytsel in 2007. Janssens naam was toen ook al opgedoken, maar er was niks mee gedaan.

Paulus: “Er zijn in dat dossier véél fouten gemaakt. Op een dag waren we in het politiebureau van Herk-de-Stad. Een agent nam ons apart: ‘Vraag in Leuven het pv op van de moord op Annick Van Uytsel. Daar staat bezwarend materiaal in over Janssen.’ Bleek dat hij op een bepaald moment de hoofdverdachte was geweest voor de moord op Annick. Dan vragen wij ons af: waarom is hij in godsnaam niet ondervraagd? Als ze dat wél hadden gedaan, dan hadden Kevin en Shana niet moeten sterven.”

Verduyckt: “Toenmalig minister van Justitie Stefaan De Clerck heeft ons ontvangen: hij gaf toe dat er grove fouten waren gemaakt. Hij beloofde het te onderzoeken. Helaas werd hij nadien opgevolgd door Annemie Turtelboom. Zij heeft er nooit iets mee gedaan.”

Paulus: “Via een vriend met connecties kregen we het dossier van het Comité P (dat belast is met het toezicht op de werking van de politiediensten, red.) in handen. (Toont een map vol documenten) Kijk: hierin staan al de fouten beschreven die in het onderzoek naar Janssen zijn gemaakt. Een map vol! En daar wordt niks mee gedaan. Daar kan ik me zó kwaad om maken. Waar is het respect voor de nabestaanden? Waarom is mijn zoon moeten sterven?”

Marleen Verduyck: ‘Als ik boos was op Kevin, keek hij me aan met die lieve ogen. Dan kon ik niet anders dan zeggen: 'Allee, kom hier.' Die blik mis ik heel erg.’Beeld RV

Wat denken jullie als de advocaat van Marc Dutroux zegt dat het niet nuttig is om misdadigers langer dan vijftien jaar op te sluiten?

Verduyckt: “Waar zijn we mee bezig? Je kunt net zo goed zeggen: ‘Ga jullie gang maar.’ Voer dan gewoon geen proces.”

Als reactie op dat bericht wilden ook jullie graag een foto van Kevin delen. We zien hem in voetbaltenue. Voetbalde hij graag?

Verduyckt: “Heel graag. Al sinds zijn 5de. Hij was er goed in: hij is zelfs gescout door STVV.

“We hebben de foto vooral gekozen vanwege zijn ogen. Hij had zo’n typische blik. Je kón niet kwaad op hem zijn. Als kind heeft hij ooit een tafellaken in brand gestoken. Ik was boos en zei hem dat hij zoiets nooit meer mocht doen. Maar dan keek hij me aan met die lieve ogen. Ik kon niet anders dan zeggen: ‘Allee, kom hier.’ Die blik mis ik heel erg.

“Kaveeke noemden ze hem op het voetbal. Ik vraag me vaak af of zijn kinderen op hem zouden geleken hebben, of het ook Kaveekes zouden geweest zijn. Hij was zo gelukkig. Hij hield van Shana. Ze keken ernaar uit om te gaan samenwonen, ze droomden van kinderen. Hij had net een nieuwe job gevonden. In januari zou hij starten. Het is nooit zover gekomen.”

Hoe gaat het nu met jullie?

Verduyckt: “Mensen zeggen dat verdriet slijt. Dat doet het niet. Ons leven is gebroken. We hebben Kelly, Kristof en de kleinkinderen. Zij houden ons overeind. Zonder hen waren we er al lang niet meer geweest.

“Het eerste wat we ’s morgens doen, is naar het kerkhof gaan. Nog steeds. Elke dag. ’s Avonds geef ik Kevin een kus, wens ik hem goeienacht. Dan doe ik nog even mijn gordijn open, en kijk ik in de verte naar de windmolens, de plek waar ze gevonden zijn. Er zijn nog steeds momenten waarop ik denk: straks komt hij thuis.

“Normaal gezien zou het hier binnenkort feest zijn. Kevin was jarig op 29 januari, ik op 27 januari en Kristof op 28 januari. Nu vieren we niets meer. Dat kunnen we niet. Niet met die lege stoel aan tafel.”

Tiny Mast: ‘Taal der liefde’

Kim en Ken Heyrman waren 11 en 8 toen ze op 4 januari 1994 in Antwerpen verdwenen. Een maand later werd het lichaam van Kim teruggevonden in het Asiadok. Uit een autopsie bleek dat ze seksueel was misbruikt en vermoord. Ken bleef spoorloos, maar werd in maart 2014 doodverklaard. De dader werd nooit gevat, hoewel moeder Tiny Mast overtuigd is dat ze weet wie het was. Ze aarzelde geen seconde om zich achter de actie van Gino Russo te scharen.

Tiny Mast: 'Als mensen zeggen dat de speurders hun best hebben gedaan, ontplof ik. Waar is de moordenaar van mijn kinderen dan?’Beeld Koen Bauters

Tiny Mast: “Deze foto van Kim en Ken is heel speciaal voor mij. Ik deel hem met een klein hartje, want ik durf hem niet eens zichtbaar in mijn huis te hangen. Dat is te pijnlijk, te privé. Ik bewaar hem samen met enkele andere foto’s in een zilveren doos van mijn grootmoeder.”

Waarom deel je hem nu met heel Vlaanderen?

Mast: “Omdat er zoveel rotzooi is geschreven over Kim en Ken. Dat het moeilijke kinderen waren, dat ze waren weggelopen, dat ik niet goed voor hen zorgde omdat ik zo’n jonge moeder was… Op deze foto zie je dat ze thuis de taal van de liefde hebben geleerd. Hij is genomen vlak na het doopsel van Ken. Kim was heel blij met haar broertje: die kus op Kens voorhoofd is van het mooiste dat er bestaat. Het weerspiegelt wie ze waren: ze konden elkaar soms het bloed van onder de nagels halen, maar ze zagen elkaar ook graag.

“Wij woonden in een multiculturele buurt in Antwerpen, en vooral Kim was fanatiek tegen racisme. Ze begreep niet dat mensen werden uitgescholden omdat ze bruin zijn, terwijl zoveel chique madammen onder de zonnebank gaan om er bruiner uit te zien. Een paar jaar na haar verdwijning kwam een vriendin van haar me vertellen dat Kim op school ooit had gevochten om haar te beschermen. Dat meisje werd uitgelachen omdat ze voor het huwelijk van haar zus henna op haar handen droeg. Kim was op de vuist gegaan omdat ze niet tegen die pesterijen kon. Daar moest ik toch even van gaan zitten.”

Wat vond je van de brief van Dutrouxs advocaat?

Mast: “Die man doet z’n job, zeker? Zijn boodschap is verwerpelijk, maar ik wil hem niet te sterk veroordelen. Ik huiver van Nederlandse toestanden, waar advocaten bescherming nodig hebben omdat ze criminelen verdedigen.

“We weten allemaal dat er ooit een dag komt waarop Dutroux wordt vrijgelaten. Er is geen wet die dat kan verhinderen. We hebben daar in de jaren 90 keihard voor gevochten, en ik heb mijn hoop gevestigd op ministers die plechtig beloofden dat het zou veranderen, maar er is níéts veranderd. Levenslang bestaat nog altijd niet in België, behalve in heel uitzonderlijke gevallen.”

Ben je voorstander van de doodstraf voor ongeneeslijke psychopaten?

Mast: “Moeilijke vraag. De doodstraf is tegen de mensenrechten, zeggen ze. Maar hoe zit het met ónze mensenrechten? Misdadigers verdienen een tweede kans, zeggen ze ook, maar Dutroux heeft die tweede en derde kans al gehád. Wat moet er nog gebeuren voor politici en rechters snappen dat ze onze kinderen moeten beschermen tegen zulke creeps? Waarom moeten we nog gaan stemmen als de politiek niet eens in die basisopdracht slaagt?”

Kim en Ken Heyrman. Tiny Mast: ‘Ik deel hem met een klein hartje, want ik durf hem niet eens zichtbaar in mijn huis te hangen. Dat is te pijnlijk, te privé.’Beeld RV

Hoe heb je de zaak-Julie Van Espen vorig jaar beleefd?

Mast: “Ik ben daar letterlijk ziek van geweest. Die dader was ook een gekend verkrachter die voorwaardelijk vrij was. Hij verdient zelfs geen proces. Maar blijkbaar had men hem op zijn woord geloofd toen hij zei dat hij het niet meer zou doen. En zoals hem lopen er nog veel monsters rond. Ik heb na Kim en Ken nog drie kinderen gekregen (Axel, Julian en de levenloos geboren Luna, red.) en ben altijd heel bang geweest als ze uitgingen.”

Ook in jullie zaak vind je dat politie en Justitie steken hebben laten vallen.

Mast: “Als mensen zeggen dat de speurders hun best hebben gedaan, ontplof ik. Waar is mijn zoon dan? En de moordenaar van mijn kinderen? Ik wéét wie het gedaan heeft. De moordenaar van Kim en Ken is dezelfde als die van Steve Vissers, de 12-jarige jongen die in 1999 werd misbruikt en vermoord (door Danny Immens, red.). Hij woonde in onze buurt, was klant bij de videotheek vlak bij de plek waar mijn kinderen zijn verdwenen, en hij was daar vijf minuten voordien nog binnen geweest. Hij heeft Steve ontvoerd met zijn brommer, daar zijn getuigen van. Bij de autopsie werden ribbeltjes op zijn billen vastgesteld, van op die brommer te zitten. Net als bij Kim! De politie heeft hem opgepakt en ondervraagd. ‘We hebben hem,’ zeiden ze me. Maar het bewijsmateriaal bleek onvoldoende. Daar moet je het dan mee doen.

“Mijn enige troost is dat die smeerlap nog altijd in de gevangenis zit voor de moord op Steve. Maar hij dient wel elk jaar een verzoek in voor vervroegde vrijlating.”

Het leven gaat voort, zegt men, je moet door. Is je dat de voorbije 26 jaar gelukt?

Mast: “Ik vind dat ik het niet slecht heb gedaan. De moord op je kinderen maakt je helemaal kapot, daar raak je nooit meer overheen. Verhuizen naar Limburg heeft mijn leven gered, weg van Antwerpen. Ik zie mijn man en kinderen graag, en ik heb veel vrienden die me proberen te helpen, begrijpen en troosten. Dankzij hen kan ik soms intens gelukkig zijn en zelfs de slappe lach hebben. Op andere momenten overvalt het verdriet me nog altijd.

“Mijn zoon Axel zat trouwens op dezelfde school als Shana Appeltans. Hij kende haar en kreeg les van Ronald Janssen – de beste leraar van de school, vond hij. Toen de politie Janssen oppakte, vond hij dat ze zich belachelijk maakte. Toch bleek hij de dader te zijn: ons hele gezin was wekenlang in shock, alles kwam weer naar boven. Ook Janssen mag nooit vrijkomen. Je laat toch geen krokodil los in een zwemvijver vol kindjes?”

Lydia De Decker: ‘Plots werd alles stil’

“We moeten er niet flauw over doen”, zegt Lydia De Decker, mama van de vermoorde Sally Van Hecke. “Toen mijn dochter vermoord werd, was ze verslaafd aan heroïne, en tippelde ze in de Antwerpse atheneumbuurt. Ik wíst dat het verkeerd zou aflopen, ik had zelfs al een bidprentje klaarliggen en de muziek gekozen voor op de begrafenis. Maar dat ze uiteindelijk vermoord is, dat heb ik nooit kunnen verkroppen.”

Lydia De Decker: 'Volgens mij denkt men nog altijd hetzelfde over Sally als toen ze net vermoord was: 't was maar een heroïnehoertje.'Beeld Koen Bauters

In 1996, op haar 20ste, is Sally teruggevonden op Linkeroever, vlak aan de Schelde. 24 jaar geleden is het inmiddels, maar de zaak is nooit opgelost.

Lydia De Decker: “Toch niet officieel. Zelf geloof ik rotsvast in de theorie van Kurt (Wertelaers, onderzoeksjournalist, red.) dat Claudy Pierret de dader is. De vijfdelige reeks die VTM vorig jaar uitzond, ‘Cold Case: Wie heeft Sally vermoord?’, zegt voor mij genoeg. Kurt is niet over één nacht ijs gegaan, en ik ben hem eeuwig dankbaar voor zijn werk. Meneer Pierret beweert natuurlijk dat hij Sally nooit heeft gekend, maar dat heeft hij ook altijd volgehouden over de twee andere dames (Marie-José De Nocker en Yolanda Prinsen, red.) van wie hij vorig jaar ineens wél heeft toegegeven dat hij ze vermoord heeft, om zijn kansen op een voorwaardelijke invrijheidsstelling te vergroten.”

Hoe zou u zich daarbij voelen?

De Decker: “Kwaad en machteloos. Mijn kind heeft géén tweede kans gekregen, hè. En in tegenstelling tot de dader krijg je als nabestaande écht levenslang.”

Bent u het eens met Paul Marchal, die van mening is dat er te veel aandacht gaat naar de daders in plaats van naar de slachtoffers?

De Decker: “Heel zeker. Ik heb door de jaren heen al meerdere moordprocessen bijgewoond, en soms lijkt het wel alsof de dader het slachtoffer is: ze hebben stuk voor stuk een slechte jeugd gehad. Maar de persoon die om het leven is gebracht, wordt door de advocaten van de dader steevast in een slecht daglicht gesteld. Je kunt je niet voorstellen hoe pijnlijk dat is voor de nabestaanden.”

‘Cold Case: Wie heeft Sally vermoord?’ werd in februari en maart van vorig jaar uitgezonden. Wat is er sindsdien gebeurd?

De Decker: “Enkele onderzoekers zijn naar Amerika afgereisd, waar de blauwe oldtimer stond waarin Claudy Pierret destijds rondreed – de vriend van wie hij ’m in bruikleen had, is lang geleden naar ginder verhuisd. Maar dat heeft blijkbaar niks opgeleverd, want men heeft me laten weten dat er nu niets meer onderzocht wordt. We staan dus weer waar we altijd gestaan hebben: nergens.

“Volgens de onderzoeksrechter heb ik me laten manipuleren door de pers, maar ik vraag me weleens af wíé hier eigenlijk gemanipuleerd wordt. Volgens mij, en dat heb ik hem ook vlakaf gezegd, denkt men nog altijd hetzelfde over Sally als toen ze net vermoord was: ’t was maar een heroïnehoertje. ‘Maar mevrouw,’ zegt hij, ‘zo moet u niet denken.’ Maar zo denk ik dus wel. Er zijn zoveel aanwijzingen die naar die vent met zijn paardenstaart leiden! Ik weet ook wel dat ik er mijn dochter niet mee zal terugkrijgen, maar het zou veel voor me betekenen als Pierret zou bekennen: dan kan ik het eindelijk een plaats geven.”

U hebt een mooie foto uitgekozen van een nog jonge Sally.

De Decker: “Die foto is genomen op onze laatste gezamenlijke kampeervakantie, in Bormes-les-Mimosas, Zuid-Frankrijk. 12 of 13 jaar was Sally toen.”

‘Het stond ook op haar doodsprentje: ‘Je was een orkaan, een waterval. En plots werd alles zo stil thuis.’’Beeld RV

Ze ziet er levendig uit.

De Decker: “Zo was ze! Het stond ook op haar doodsprentje: ‘Je was een orkaan, een waterval. En plots werd alles zo stil thuis.’

“Op het moment van die foto was het al eventjes de verkeerde kant met haar aan het uitgaan: ze ging om met foute vriendinnetjes, en ze kreeg opmerkingen op haar rapport in de trant van ‘Eerste prijs klasverstoorder’. Een paar keer is ze vervolgens van school veranderd, maar veel heeft dat niet uitgehaald. Ze wilde vrij zijn, zei ze steeds, en dus was ze vaak van huis weg. Hoe vaak ik haar niet ben gaan zoeken! Ik had in die tijd een winkel waar ik tropische vissen verkocht, maar die heb ik moeten sluiten omdat ik zo vaak midden op de dag weg moest. Ik liep ook zowat alle bevoegde instanties met haar af. Meestal vertelde men me dat ik me geen zorgen moest maken, Sally was nu eenmaal aan het puberen. Men wist in die tijd ook nog niet zoveel van drugs af als nu, hè. Pas op, ik had nooit verwacht dat ze zou beginnen te spuiten. Sally durfde zelfs niet naar de tandarts, uit schrik voor de verdovingsnaald!”

Wat vond uw man daar allemaal van?

De Decker (haalt de schouders op): “Toen Sally 14 was, heeft mijn man tegen me gezegd: ‘Je moet haar loslaten.’ Ik zei: ‘Hoe kun je nu een kind van 14 loslaten? Dat weet nog niks van de wereld!’ Ik ben voor Sally blijven gaan, en dat gaf zoveel conflicten dat we een paar jaar geleden uit elkaar gegaan zijn.

“Toen Sally’s graf geruimd zou worden, niet zo heel lang voor de scheiding, hebben we besloten om haar te laten opgraven en op een andere plek te begraven: zo heeft Naomi, Sally’s dochter, tenminste een graf om naartoe te gaan. Zelf kom ik er zelden of nooit, omdat ik haar altijd heb willen laten cremeren en uitstrooien: dan was ze vrij geweest. Nu heb ik het gevoel dat ze opgesloten zit. Maar ik weet nu wel waar ze is – dat was vroeger wel anders. Sally kon pas lopen op haar vijftien maanden, maar ik zeg altijd dat ze er daarna nooit meer mee gestopt is.”

Bestaat de kans dat u de strijd ooit opgeeft, en erin berust dat u nooit voor de volle 100 procent zult weten wie uw dochter om het leven heeft gebracht?

De Decker: “Nee, dat is voor mij onmogelijk. Op 31 december, terwijl iedereen aan het feesten was, heb ik een nieuwjaarsbrief geschreven en op mijn Twitter-account gezet. Wacht, hier is hij: ‘Antwerpen, 1 januari 2020. Beste onderzoekers, en al degenen die zich ‘verdiepen’ in de moord op mijn dochter. Sally’s zus, papa, dochter, kleindochter en neefjes hebben Kerstmis gevierd met een lege stoel voor Sally. Ik hoop voor de mensen van Justitie dat zij een prettig kerstfeest hebben gehad, en dat er bij hen geen lege stoel aan tafel stond zoals bij ons. En voor diegenen die iets weten wat naar de oplossing kan leiden: open je mond. Iets weten maar niks willen zeggen uit eigenbelang, dat maakt je in mijn ogen niet veel beter dan de moordenaar zelf. Ik wens je nog een voorspoedig 2020, en een gunstige uitkomst.’ ’t Is daarom dat ik dit interview geef: ik blijf hopen dat iemand alsnog zijn mond opendoet.”

Eric Geijsbregts: ‘Altijd een vechtertje’

Bijna dertig jaar al leeft Eric Geijsbregts in het ongewisse. Op 26 februari 1991 stond zijn 10-jarige dochter Nathalie op de bus naar school te wachten toen ze een lift kreeg van een man in een grijze auto. Sindsdien ontbreekt elk spoor, van Nathalie zowel als van de man aan het stuur.

Eric Geijsbregts: 'Ik heb niet veel hoop meer dat de moordenaar van mijn dochter ooit nog gevonden zal worden.'Beeld Koen Bauters

Eric Geijsbregts: “Ik probeer te leven zoals elke andere mens van mijn leeftijd: ik heb mijn hobby’s, mijn uitstapjes, mijn kleinkinderen. Maar elke ochtend als ik de krant opensla, ga ik eerst naar het katern met de moorden, verdwijningen en verkrachtingen. Wordt er gewag gemaakt van een mannelijke dader of verdachte, dan ben ik vooral geïnteresseerd in zijn leeftijd. Ik weet namelijk dat ik op zoek ben naar een man die nu ongeveer 80 jaar moet zijn: de enige getuige van wat er destijds gebeurd is, een buurvrouw die Nathalie in een grijze Toyota zag zitten, beschreef de bestuurder als een man van rond de 50. Maar eerlijk, ik heb niet veel hoop meer dat de dader ooit nog gevonden zal worden.”

U hebt nochtans ooit gezegd dat u met 95 procent zekerheid wist wie de dader was.

Geijsbregts: “Ja, Michel Stockx, een Belgische seriemoordenaar die in Nederland woonde. Mij is altijd bijgebleven dat hij nooit gezegd heeft dat hij het níét gedaan heeft – ‘Bewijzen jullie het maar,’ was zijn vaste repliek. Maar hij leeft inmiddels al lang niet meer.

“Neen, ik denk dat Nathalie nog eerder gevonden zal worden dan de dader, bij graafwerken of een verbouwing.”

Nathalie Geijsbregts. ‘Vlak voor haar verdwijning hadden we van de school het bericht gekregen dat ze vanaf haar 12de wellicht naar een normale school zou kunnen gaan. Maar ja, het heeft niet mogen zijn.’Beeld RV

U hebt voor een opmerkelijke foto van uw dochter gekozen.

Geijsbregts: “Ik heb een album vol foto’s waarop je goed ziet wat een gelukkig kind Nathalie was: op haar eerste kamp, of tijdens een uitstap naar de Efteling of Madurodam. Die foto’s zijn me dierbaar, maar dit beeld zit nog het diepst in mijn hart verankerd.

“Nathalie was een prematuurtje: ze kwam ter wereld na zes maanden zwangerschap, en woog bij haar geboorte amper 720 gram – een week of twee later was haar gewicht zelfs teruggevallen naar 600 gram. Als beroepsmilitair was ik destijds gekazerneerd in Duitsland: daarom is mijn vrouw Anita, van wie ik ondertussen gescheiden ben, bevallen in Keulen. Nathalie is vrijwel onmiddellijk overgebracht naar het Kinderkrankenhaus in de Amsterdamer Strasse: ’t was daar dat ik haar voor het eerst gezien heb. Ik herinner me dat we haar de eerste dagen niet durfden aan te raken, zo ongelooflijk broos en klein was ze. Nu staat de medische wetenschap natuurlijk veel verder, maar in die tijd – we hebben het over bijna veertig jaar geleden – was het heel bijzonder dat zo’n kind het overleefde.

“Dát is de reden waarom ik voor deze foto gekozen heb: Nathalie was van in het begin een vechtertje, en dat is ze altijd gebleven. Want net omdat ze als prematuurtje ter wereld was gekomen, had ze een leerachterstand. Maar die heeft ze in de tien jaar dat haar leven geduurd heeft, vrijwel volledig ingehaald: vlak voor haar verdwijning hadden we van de school het bericht gekregen dat ze vanaf haar 12de wellicht naar een normale school zou kunnen gaan. Maar ja, het heeft niet mogen zijn.”

Denkt u weleens na over hoe haar leven er nu zou hebben uitgezien?

Geijsbregts: “Ja, zeker sinds ik kleinkinderen heb. Nathalie had ook kinderen kunnen hebben, hè? Wellicht zelfs kinderen van de leeftijd die zij destijds had, want in februari wordt ze 39.”

Voor u blijft ze jarig?

Geijsbregts: “Ja. Er is geen doodsverklaring: Nathalie is nog altijd vermist.”

Ook uw naam staat onder het antwoord dat Jean Lambrecks, vader van de door Dutroux vermoorde Eefje, heeft geformuleerd op de open brief van de advocaat van Marc Dutroux. Waarom?

Geijsbregts: “Omdat ik het beu ben dat Dutroux zoveel aandacht krijgt. Die man verdient geen aandacht.

“k heb me kwaad gemaakt om die open brief. Net zoals ik me heb kwaad gemaakt toen Michelle Martin vrijkwam. Ze was zogezegd onder de invloed van Dutroux, maar daar geloof ik niets van. Ze is nu juist bachelor in de rechten geworden: met excuses dat ik me zo platvloers uitdruk, maar dan heb je het niet over een lompe trien, hè? Nee, ze wist goed genoeg waar ze mee bezig was.

“Ik vind: sommige mensen kún je eenvoudigweg niet meer terug in de maatschappij plaatsen. Punt.”

Eddy & Martine Van Uytsel: ‘Nog zoveel dromen’

Op 27 april 2007 vertrekt Annick Van Uytsel naar een schoolfuif in Schaffen. Ze komt niet meer thuis: zes dagen later wordt haar levenloze lichaam gevonden in het Albertkanaal. Voor haar ouders Eddy en Martine volgen drie lange jaren van onzekerheid: pas in 2010 bekent Ronald Janssen, die op dat moment wordt verhoord over de moord op Kevin en Shana, dat hij Annick heeft ontvoerd en vermoord.

Eddy Van Uytsel: 'Niet weten wat er met je kind is gebeurd, elke keer weer de teleurstelling als een onderzoek op niets uitdraait... Het was de hel.'Beeld Koen Bauters

Eddy Van Uytsel: “Dat wachten was de hel. Niet weten wat er met je kind is gebeurd, stapels dossiers uitpluizen om toch maar een antwoord te vinden, iedereen wantrouwen ‘omdat het de dader zou kunnen zijn’, elke keer weer de teleurstelling als een onderzoek op niets uitdraait. Ik kan dat niet anders omschrijven: de hel.”

Hoe voelde het toen de dader eindelijk een gezicht kreeg?

Van Uytsel: “We zagen Janssen voor het eerst op beelden in ‘Het journaal’. Dat was een schok. Voordien hadden we altijd gedacht dat de dader zich stilhield omdat hij niet durfde te spreken. Op die beelden was hij aan het feesten.”

Janssen werd veroordeeld tot levenslang, maar Dutrouxs advocaat pleit voor de afschaffing daarvan. Hoe komt zoiets bij jullie aan?

Van Uytsel: “Dat is geen slag in het gezicht. Dat is… knock-out.”

Janssen zit nu tien jaar vast. Zijn jullie bang dat hij een vervroegde vrijlating zal aanvragen?

Van Uytsel: “Ja. Ik vrees dat hij binnen een jaar of twee, drie zijn vinger zal opsteken. Ik zal mij daar met hand en tand tegen verzetten. Iedereen moet een tweede kans krijgen, zeggen ze. Maar Annick, Kevin en Shana, en al die anderen hebben óók geen tweede kans gekregen.”

‘Mede door Sharon kreeg Annick een grote liefde voor andere culturen. Dat is blijven groeien.’Beeld RV

Had hij de doodstraf moeten krijgen?

Martine Van Houdt “Daar ben ik geen voorstander van. Ik denk dat je misdadigers meer straft door hen levenslang op te sluiten. Maar dan moet het wel levenslang zíjn.

“Ik vind het verschrikkelijk dat Michelle Martin, die kinderen heeft laten verhongeren, vrij rondloopt. Net alsof de spons daarover wordt geveegd: voilà, en begin nu maar opnieuw.”

Lelièvre is intussen ook vrij.

Van Uytsel: “Dat vind ik anders: hij kreeg 25 jaar en heeft daar 23 jaar van vastgezeten. Maar Dutroux en Janssen mogen nóóit vrijkomen.”

Ook jullie wilden graag een foto delen van Annick, als antwoord op die uitspraken van Dutrouxs advocaat. Jullie kozen voor een beeld waar ze stralend op staat, met een zwart meisje op haar rug.

Van Uytsel: “Op die foto is ze 13 jaar. Om haar Frans te oefenen was ze op taalkamp bij een onthaalmoeder in de buurt van Charleroi. Daar maakte ze kennis met Sharon, het meisje op haar rug. Het klikte heel erg tussen die twee. De onthaalmoeder leerde Annick hoe ze, net als de Afrikaanse vrouwen, een kind kon dragen in een lendendoek. Mede door Sharon kreeg Annick een grote liefde voor andere culturen. Dat is blijven groeien. Op haar 18de stond het vast: na haar studie zou ze een jaar naar het buitenland gaan om anderen te helpen. Ze wilde werken met kindjes, eventueel met gehandicapte kinderen.”

Van Houdt: “Ze zag kinderen zo graag. In de lagere school was er een meisje dat werd gepest. Annick kon dat niet verdragen. Ze nodigde dat meisje uit om hier te blijven slapen, en Annick is ook bij haar gaan slapen. Ik heb haar eens gevraagd: ‘Ben je niet bang dat ze jou ook zullen pesten?’ Maar zij zei: ‘Dat kan mij niet schelen.’”

Van Uytsel: “Na haar middelbaar wilde ze modevormgeving volgen. Wij probeerden haar dat uit het hoofd te praten: ‘Je hebt een aso-diploma en nu ga je nog twee jaar beroepsonderwijs doen?’ Maar ze hield voet bij stuk. Ze ging kleren maken voor gewone mensen, zei ze, eventueel ook voor misvormde mensen. Maar eerst dat jaar naar het buitenland. Ze had nog zoveel dromen.”

Hoe gaat het nu met jullie?

Van Houdt: “We leven van dag tot dag. Dat is de enige manier.”

Van Uytsel: “Er zijn goeie momenten. Iemand in de familie of van de vrienden die een kindje krijgt. Dat is fijn. Maar tien minuten later denk je: dit zullen we met Annick nooit meemaken. Dan is het verdriet er weer. Eerlijk: als ze mij morgen komen halen, ik zal het niet erg vinden.”

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234