Donderdag 22/04/2021

'Men kan maar een beperkt aantal keren de hand bijten die voedt'

undefined

ergisteren hoorde ik Joost Vandecasteele op Radio 1 een vurig pleidooi houden voor een vaderlandse versie van The Daily Show van Jon Stewart, zowat het schoolvoorbeeld van geslaagde satire op televisie. Hoezeer werd mijn hart verwarmd! Even toch. Tot de interviewster de onvermijdelijke vraag stelde: "Zou zoiets ook bij ons op televisie kunnen?". Ze had evengoed "Groeit er edelweiss in Nederland?" kunnen vragen. Omdat a) comedy van het kaliber van The Daily Show erg, érg hoog gegrepen is, en omdat dergelijke satire intrinsiek een polariserende functie heeft en men er dus snel zijn vingers aan verbrandt. En b) omdat politieke- en mediasatire op de Vlaamse televisie nu eenmaal een bijzonder lage prioriteit hebben.

Om hier een min of meer geslaagde The Daily Show in mekaar te zetten moet van satire eerst een topprioriteit worden gemaakt. Dat betekent: geld, tijd en vooral vertrouwen schenken aan een team van schrijvers, comedians en programmamakers. En voldoende armslag. En vertrouwen. Had ik vertrouwen al vermeld?

Daarom kan een The Daily Show waar Joost, ik en vele vele anderen van dromen in principe enkel op de openbare omroep. Men kan als commercieel station immers bezwaarlijk het schimmige politieke geklungel rond Dexia of de schandalige arrogantie van Electrabel fijntjes fileren, of spottend de potsierlijke beweringen in de Activia- en Yakultreclames wetenschappelijk weerleggen wanneer die bedrijven zo-even nog flink de zenderinkomsten hebben gespijsd tijdens het afgelopen reclameblok. Men kan maar een beperkt aantal keren de hand bijten die voedt. Geloof me, ik spreek uit ervaring.

De openbare omroep dus. Maar die is op zijn beurt via een publiek charter aan bepaalde 'normen en waarden' - daar zijn ze weer! - gebonden en die worden naargelang de tijdgeest door het management du jour geïnterpreteerd, wat zijn weerslag op de programmatie heeft. Wanneer een satirisch of gewoon humoristisch programma-idee zich toch een weg door de dichte jungle van budgetbeperkingen, strenge zenderstrategen, leescomités, twijfelende netmanagers en alerte bewakers der normen en waarden heeft weten te hakken, en uiteindelijk het scherm haalt, dan begint het nog maar. Want wanneer een nieuw comedyprogramma wordt aangekondigd, verandert half Vlaanderen in een comedyconnaisseur.

De ervaring leert dat geld en gevoel voor humor de achillespezen van de Vlaamse kijker zijn. Van het ene vindt hij dat hij er te weinig van heeft, van het andere dat hij er meer van heeft dan anderen. Als er dus humor met overheidsgeld wordt geproduceerd en in sommige huiskamers de dijenkletserij uitblijft, zal men het geweten hebben.

Wat spitante humor is voor de ene, is 'grof de man spelen' voor anderen. Wat sommigen 'hilarisch' noemen (na 'respect' wellicht de meest misbruikte term in ons taalgebied) vinden anderen dan weer flauw, belegen en voorspelbaar. Televisiecomedy in Vlaanderen is daarom een evenwichtsoefening die zijn gelijke niet kent, of ja toch wel: op één been op een strandbal blijven staan, een strandbal die op een andere strandbal rust, die op zijn beurt op een slap koord ligt. Zo'n evenwichtsoefening. Normaal dat er al zoveel mensen naar beneden zijn geflikkerd. Normaal dus dat geen enkele zender happig is om een eigen The Daily Show te lanceren. Zoiets kun je ook niet door Koen Wauters, Peter Van Asbroeck of Peter Van de Veire laten presenteren. Om zoiets tot een goed einde te brengen moet men talent verzamelen, mensen uit alle windstreken van het medialandschap. Ouwe rotten maar ook nieuw talent.

In mijn mailbox valt wekelijks minstens één scenario, programma-idee of, godbetert, sollicitatie binnen van jonge mensen die met satire en comedy bezig zijn. Daar zit vaak sluimerend en bijwijlen onmiskenbaar talent tussen. Talent dat geld, tijd, vertrouwen en enige armslag verdient.

Tot het zover is, bestaat scherpe Vlaamse satire uit de dochter van Filip Dewinter die in 'bikini cum nikab' op een verkiezingsposter staat. Of was dat ernstig bedoeld?

PDW is journalist en komiek.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234