Maandag 20/09/2021

InterviewLieven Boeve

‘Men heeft kwaliteit met kwantiteit verward bij het opstellen van de nieuwe eindtermen’

Lieven Boeve. Beeld BELGA
Lieven Boeve.Beeld BELGA

De andere onderwijskoepels zien de zopas goedgekeurde eindtermen voor de tweede en derde graad van het secundair onderwijs best zitten. Katholiek Onderwijs Vlaanderen dreigt echter met een procedure voor het Grondwettelijk Hof. Topman Lieven Boeve legt uit waarom.

Wat is uw probleem met de nieuwe set aan eindtermen?

“Het zijn er twee. Het eerste gaat over de haalbaarheid van de eindtermen. De eindtermen algemene vorming zijn zo uitgebreid dat wij denken dat leerkrachten meer dan 80 procent van de beschikbare onderwijstijd zullen nodig hebben om die te realiseren in een TSO-doorstroomrichting. Men heeft met andere woorden kwaliteit met kwantiteit verward. Leerlingen die meer uitleg nodig hebben of leerlingen die extra uitgedaagd kunnen worden: daar zal geen tijd meer voor zijn. Leerkrachten zullen enkel bezig zijn met het afvinken van lijstjes en zich telkens de vraag stellen: ‘Welke eindterm heb ik vandaag behaald?’ Dat kan de kwaliteit niet ten goede komen.”

Minister Weyts schuift ze net wel naar voor als een wapen om de onderwijskwaliteit op te krikken.

“Kijk, er is al enige jaren een opbod aan de gang over die eindtermen. Voor elk probleem in de samenleving moet er wel een eindterm komen. Maar men is vergeten wat die eindtermen eigenlijk moeten zijn: minimumdoelen.

“Daarnaast denken wij, samen met anderen, dat de invoering van de eindtermen twintig jaar geleden net mee de oorzaak van de kwaliteitsdaling geweest is. Iedereen is zich gaan blindstaren op dat minimumniveau en dat heeft geleid tot een grote nivellering. Nu denkt de minister: dan moeten de eindtermen maar omhoog. Neen, stel die unieke focus op eindtermen in vraag.”

Wat is uw tweede probleem met de eindtermen?

“Dat onze scholen te weinig vrijheid krijgen. Omdat het om minimumdoelen gaat, moet het voor ons mogelijk zijn om daar nog iets aan toe te voegen. Of je nu een Jezuïetencollege bent, een van onze Don Bosco-scholen of een parochiale school: ze moeten kunnen verschillen van elkaar zodat ouders kunnen kiezen voor een school die past bij hun opvoeding. Dat raakt dus aan de bestaansreden van ons netwerk als Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Hoe meer die onderwijsruimte dichtgereden wordt door uitgebreide eindtermen, hoe minder uitgesproken dat verschil kan zijn.

“Die problematiek verschilt toch sterk van het GO!, dat één centraal bestuur heeft. Wij zijn een eigen netwerk van heel verschillende schoolbesturen. Het ergste wat wij zouden kunnen doen, is zowel tegen de Jezuïeten als de Salesianen zeggen dat ze alles op dezelfde manier moeten aanpakken.”

Zowel het Gemeenschapsonderwijs (GO!) als het OVSG reageerden (gemengd) positief op de nieuwe eindtermen. U staat alleen, mijnheer Boeve.

“Dat is niet waar. Ook de kleine onderwijsverstrekkers zoals het Steiner- of Freinet-onderwijs zijn hier niet gelukkig mee. Bovendien maken wij ongeveer 70 procent van het secundair onderwijs uit. En het is niet Lieven Boeve die dat vindt, maar de directeurs en leraren die zich in ons netwerk laten horen. Je mag ook niet vergeten dat hun raden van bestuur politiek zijn samengesteld. Dezelfde partijen die in de regering zitten, zitten ook in die raden. Dan schrik ik er niet van dat hun formele positiebepaling niet zoveel afwijkt van de regeringsbeslissing. Maar ik ben wel benieuwd wat hun directeurs en leraren hiervan denken.”

U hebt er al enkele keren mee gedreigd naar het Grondwettelijk Hof te stappen. Gaat u dat nu doen?

“Daar kunnen we enkel over beslissen eenmaal het Vlaams Parlement gestemd heeft. Maar als deze eindtermen onverkort gestemd worden, is de kans zeer reëel dat onze Raad van Bestuur die stap zet.

“We roepen al een hele tijd dat onze vrijheid van onderwijs in het gedrang komt en formuleerden al mogelijke oplossingen om daar iets aan te doen. We vinden het ongelooflijk spijtig dat de minister onze uitgestoken hand niet aanneemt.”

Dat is ook iets te kort door de bocht. U hebt de voorbije twee jaar ook vaak genoeg mee aan het roer gezeten bij het opstellen van de eindtermen. Nu trekt u aan het einde van de rit een rode lijn.

“Ja, maar we hebben tussentijds wel veel rode stippellijnen getrokken. En ondanks ons herhaaldelijk aandringen was er geen overkoepelende commissie om te controleren of er een probleem met de haalbaarheid was. Dat probleem was al eens opgedoken toen we eindtermen opstelden voor de eerste graad van het secundair onderwijs, tijdens de vorige legislatuur.

“Pas in de lente van vorig schooljaar werd duidelijk dat er echte problemen gingen opduiken. Na de zomervakantie hebben we definitief aan de noodrem getrokken. Het enige dat we onszelf kunnen verwijten, is dat we te lang constructief meegewerkt hebben. De timing is sowieso al krap. De nieuwe eindtermen moeten op 1 september 2021 ingaan en zijn nu nog niet eens goedgekeurd. Als men nu niet gaat werken aan een overgangsregeling, voelen wij ons niet meer aangesproken als we eventueel naar het Grondwettelijk Hof gaan. Dan is het de Vlaamse overheid die zeer onzorgvuldig omgaat met het onderwijs. Men kan nu niet zeggen dat men niet gewaarschuwd is.”

U zei voor de kerstexamens dat u vreesde voor een golf aan heroriënteringen na de kerstexamens. Is die er gekomen?

“Aan het einde van vorig schooljaar zijn er minder B- en C-attesten uitgedeeld dan andere jaren, dus is de kans groter dat er meer leerlingen niet op hun plaats zitten. De eerste signalen wijzen erop dat er een soort inhaalbeweging bezig is. Maar het is zeker niet zo dat er een slachting gebeurd is. Scholen bekijken elk advies tot heroriëntering met voorzichtigheid. Bovendien geven ze nu geen definitief attest, wel een advies waarmee ze in overleg gaan met leerling en ouders.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234