Donderdag 29/07/2021

Melike

Melike heeft Germaanse gestudeerd en geeft Nederlands aan migranten. Haar muziek slaat ook een brug tussen twee werelden. 'De onderbouw is traditioneel Turks, de invloeden en de manier van zingen zijn westers en intiem'

Turkse zangeres uit Gent heeft oor voor twee culturen

Gent

Van onze medewerkster

Annelies De Waele

De Turks-Gentse groep Melike staat voor een zachtaardige mengelmoes van traditionele muziek en Arabische tot vernieuwende impulsen. 'Macar' vertrok vorig jaar als optreden in de Vooruit en werd ondertussen hun eerste cd. Zondag werd die gepresenteerd in de Centrale in Gent.

Het staat, in kleine lettertjes, in het zelfontworpen cd-boekje, dus het is niet onbelangrijk: "Deze cd is opgedragen aan de kinderen die het slachtoffer werden van de Irak-oorlog. Een deel van de opbrengst gaat naar die kinderen."

Geen toeval allemaal, want Melike heeft iets met - of beter: tegen - de oorlog. De Irakees Osama Abdulrasol, onder meer muzikant bij Les Ballets C de la B, is de man van Melike, boegbeeld en zangeres van de groep. Hij heeft het in eigen land wellicht allemaal ooit van dichtbij meegemaakt. De laatste oorlog in zijn land begon ook toen de groep volop aan de cd werkte.

'Macar' (spreek uit: 'Madzjar') is eigenlijk het verhaal van een jongen die naar de grote oorlog trekt en niet meer terugkeert. Zijn eigen wanhoop en het verdriet van zijn geliefde en moeder lopen als een rode draad door de instrumentaal rijkelijk begeleide klaagliederen. "Het was niet de bedoeling dat dit een concept-cd over oorlog en verdriet werd", vertelt Melike als we haar in de Gentse Dampoortstraat opzoeken voor een babbel. "Het begon allemaal met liedjes die ik écht wilde zingen. 'Iki keklik' is bijvoorbeeld een heel bekend Turks traditioneel liedje. Je zou het kunnen vergelijken met jullie traditional 'Ik zag Cecilia komen'. Zulke liedjes gingen we dan grondig bewerken.

"Het verhaal van het nummer 'Macar' kende ik al, ik werd er meteen door ontroerd. Maar toen de oorlog uitbrak, waren Osama en ik daar zo door geraakt, ook al omdat Osama's familie nog in Irak woont, dat de cd bijna automatisch die richting uitging. We hebben er ons enorm in afgereageerd. Een origineel verhaal is het niet. Het is bijna banaal, en toch ook weer helemaal niet, want het gaat altijd over het verdriet van moeders en geliefden, het gaat altijd over een verloren mensenleven. Een ding willen we alleszins meegeven: hoe dom een oorlog is. We manen de mensen aan om daar even bij stil te staan. Maar we doen dat zachtjes."

Melike is een Gentse Turkse van de tweede generatie. Van haar moeder erfde ze haar zangtalent en haar passie voor oude muziek en gedichten. Haar vader omringde zich altijd al met traditionele muzikanten en componisten. Zo is Faki Edeer niet alleen een pizzarestauranthouder in de Gentse Sleepstraat, maar ook de goede vriend van haar vader en de dichter die haar in contact bracht met het waargebeurde verhaal van Macar en dat op muziek zette. Melike studeerde Germaanse talen aan de Gentse universiteit (Engels en Duits) en geeft nu lessen Nederlands aan migranten.

"Muziek begon als hobby", vertelt ze. "Als kind zong ik in Turkse eenstemmige koren, in mijn studententijd zong ik in een klein Turks volkscafé aan het Sluizeken. Pas nu wordt het menens en studeer ik ook notenleer en zang aan de academie en het conservatorium. Ik ben groot geworden met de muziektraditie uit de streek van Emirdagi, in West-Turkije. Ik heb een jaar in Berlijn gestudeerd. Daar kwam ik in contact met de traditionele muziek uit het oosten (met de langhalsluit saz, ADW). Toen ging er weer een andere wereld voor me open. Het lied 'Yarali ceylanim' van Hüseyin Karakus heb ik daar leren kennen. Toen hij hoorde dat de cd zo geëngageerd werd, heeft hij ons de compositie geschonken. Zo is die cd gegroeid, als muziek van vrienden en familie, van een clan bijna."

Aan de cd, internationaal uitgebracht door het Franse label Long Distance, werkte Melike twee jaar lang. "We hebben elk stadium, elk detail meebeleefd. Anders dan andere Turkse groepen hebben we uitsluitend opgenomen in een Belgische studio. Onze muziek wordt binnen de Turkse wereld als vernieuwend ervaren. Wellicht omdat de onderbouw traditioneel Turks is, maar de invloeden en de manier van zingen westers en intiem. In de Turkse folk zijn ze dat niet gewoon. Aan elk lied hebben we een eigen touch gegeven. Het basisgevoel is melancholie, typisch voor de muziektraditie van de regio rond Emirdagi."

Macar kun je dus gerust beluisteren als een statement tegen de oorlog. Is Melike niet bang dat het allemaal te politiek wordt? "We hebben ons daar eigenlijk niks van aangetrokken", bekent ze. "We hebben gewoon gedaan wat we wilden doen en daar onze ziel in gestoken. Dat we voor de cd een deal hebben met Unicef, hoeft er ook niet in grote letters op te staan. Uiteindelijk gaat het in de eerste plaats om de muziek. En wij proberen dan zowel Turks als westerse oor te raken. We zeggen niet dat we beter zijn dan andere Turkse groepen, maar proberen wel de kloof tussen de Turkse traditionele en moderne muziek wat te dichten en vooral hoogstaande wereldmuziek te brengen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234