Vrijdag 30/10/2020

Mekka van tweedehandsboek meerderjarig

'Eindelijk meerderjarig', klinkt het. Redu, Village du Livre, wordt achttien en dat is een reden om te vieren. Op een mistige woensdagochtend in februari is er in het kleine dorp in de Boven-Lesse echter nog niets van de aangekondigde festiviteiten te bespeuren. Het Mekka van het tweedehandsboek is een oase van rust.

Redu / Van onze medewerkster

Sally De Kunst

Redu ziet eruit als een doorsnee Ardens dorpje, was het niet dat er 22 boekhandels zijn op ongeveer 450 inwoners. Een boekhandel per twintig mensen dus, en dat binnen een straal van enkele honderden meter. Ooit was het anders. Eeuwenlang was Redu een vredig bos- en landbouwdorp. In de twintigste eeuw week de jongere generatie echter uit naar de stad, op zoek naar werk. De landbouwondernemingen en de handelszaken verdwenen. Redu werd een ville crocodile, zoals Marie Alix Van de Sande, de huidige voorzitster van de vereniging van het boekendorp, het fijntjes uitdrukt.

Tot Noel Anselot het in 1983 uit de vergetelheid haalde en van Redu het eerste 'boekendorp' op het Europese vasteland maakte. Anselot, een voormalig journalist en bibliofiel, was bevriend met Richard Booth, stichter van het boekendorp Hay-on-Wye in Wales. De gewiekste zakenman Anselot zag in dat Britse voorbeeld het middel bij uitstek om Redu nieuw leven in te blazen en de ontvolking tegen te gaan. Huizen en schuren werden tegen vijfhonderd of duizend frank per maand verpacht, op voorwaarde dat de huurders de gebouwen restaureerden en er een boekhandel in vestigden.

De transformatie in Village du Livre is een enorme impuls geweest voor Redu, vertelt importée Van de Sande, een Brusselse die sinds enkele jaren in het dorp woont (de lokale bewoners noemen de handelaars die zich in Redu kwamen vestigen 'les importés', SDK). Zo is het dorpsschooltje, dat in de jaren tachtig gesloten werd omdat er maar elf leerlingen waren, opnieuw actief.

Ook voor het toerisme en de horeca is het boekendorplabel blijkbaar heilzaam geweest. Redu telt meer restaurants en tavernes dan het gemiddelde Ardense dorp. Ik neem een kijkje in het literair café (annex boekhandel) dat uitgebaat wordt door Dave en Charlotte. Het stel vestigde zich anderhalf jaar geleden in Redu. Voor de rust, bekent Dave. Met zijn eenentwintig is hij de jongste boekhandelaar van het dorp. De overige handelaars beschouwen onze zaak niet als een echte boekenwinkel, zucht zijn vrouw Charlotte (30).

"Dat daar is géén boekhandel, dat is een café", roept buurvrouw madame De Prins inderdaad lichtjes verontwaardigd, wanneer ik haar vertel waar ik vandaan kom. Deze krasse dame van wel zeer respectabele leeftijd houdt een oogje in het zeil in de boekhandel van haar zoon Yves. Hij had een dringende afspraak bij de tandarts, verontschuldigt madame zijn afwezigheid, en begint zenuwachtig de kattenbakken die her en der in de winkel bovenop de boeken staan op te ruimen. Yves De Prins heeft een voorliefde voor klassieke oudheid en voor katten, kan ik concluderen na een korte rondleiding door zijn kwieke maman. Tien zwerfkatten hebben een onderkomen gevonden in de omgebouwde schuur die de meest uitgebreide boekhandel van Redu huisvest. Het is een excentrieke tranche de vie.

De librairie Yves De Prins is samen met La Forge, de boekhandel van de praatlustige, wat zelfingenomen madame Fuks, en het atelier Colpin, waar handgeschept papier gemaakt wordt, een van de zeldzame pionierszaken uit 1984 die zich nog steeds in Redu handhaven. De handelaars komen en gaan, zo vertelt de dame van La Librairie Ardennaise me. De laatste jaren specialiseert iedereen in Redu zich meer en meer. "Dat is nodig om het hoofd boven water te houden. Wij leggen ons bijvoorbeeld toe op kerkgeschiedenis en Afrika. De concurrentie noopt La Librairie Ardennaise om regelmatig een catalogus uit te geven en binnenkort zelfs een website boven de doopvont te houden. Het is niet makkelijk om te overleven als handelaar in een dorp met meer dan twintig boekenwinkels. De meeste mensen die hier een zaak openden, zijn dan ook gepensioneerd of hebben nog een andere baan."

Dat laatste is het geval bij haar buurman Hugo Gijsels. Specialiteiten: onderzoeksjournalistiek, politiek en aktualiteit (sic), staat er op de deur van zijn boekhandel Art. 31. We hadden niet anders verwacht. "Voor de vrouwen, de drank en de rock-'n-roll", antwoordt de notoir Vlaams Blok-watcher schalks op mijn vraag waarom hij in Redu kwam wonen, en ontkurkt ondertussen nog een flesje wijn. "Ik bracht al zo'n twintig jaar mijn vakanties door in deze streek", klinkt het serieuzer. "Toen er zeven jaar geleden in de buurt een huis te koop stond, hebben mijn vrouw en ik de knoop doorgehakt, en zijn we hier komen wonen. Drie jaar geleden hebben we onze boekhandel geopend." Gijsels werkt deeltijds als adviseur van Johan Leman in het Centrum voor gelijke kansen. "Ik zit nog steeds achter het Vlaams Blok aan. Ze spuwen nog altijd water en bloed als ze mijn naam horen."

In het kader van de Semaines de Redu organiseert Gijsels in december de week van de rechten van de mens. Een beeld van bootvluchtelingen met als gemonteerde achtergrondmuziek 'La mer' van de onlangs overleden Franse zanger Charles Trenet (uit een reportage van Ter Zake, SDK) was de enige toelichting die de Flamand de service 's ochtends op de persconferentie bij deze themaweek gaf. Dat beeld zegt alles. Gijsels wil een kerstmarkt organiseren maar met standjes van Amnesty International, de Liga van de rechten van de mens en Oxfam. Hij denkt ook aan het openen van een Wereldwinkel op basis van een beurtrol. "Redu is geen idealistisch boekendorp, maar een deel ervan is zich toch bewust van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid", aldus Gijsels. Les semaines de Redu is maar een van de festiviteiten die dit jaar op het programma van Redu staan. Tijdens het paasweekend worden twintigduizend bezoekers verwacht voor het jaarlijkse Fête du Livre. Een hallucinant cijfer dat ik me nauwelijks kan voorstellen als ik alleen door de straten van het verlaten Boekendorp wandel. Vorig jaar werd tijdens het Fête du Livre een paspoort geïntroduceerd waarin bezoekers bijdragen van een zestigtal auteurs konden verzamelen. Voor 2002 wordt gedacht aan een Prix littéraire en er zijn promotor van het boek in Franstalig België heeft immers voornamelijk Vlaamse bezoekers. "Een ware faciliteitengemeente", aldus een monkelende journalist van La Libre Belgique met wortels in de streek. Zelf hou ik het bij de literaire versie van Bokrijk.

Op 8 april is er een openbare boekenverkoop in het Gemeentehuis van Redu. Tijdens het paasweekend (14, 15 en 16 april) vindt de achttiende editie van het Fête du Livre plaats. Op 4 augustus is het de beurt aan de jaarlijkse Nuit du Livre. In het kader van de Semaines de Redu worden maandelijks themaweken georganiseerd: natuur (17-25 maart), theater en poëzie (5-13 mei), reizen (16-24 juni), geïllustreerde boeken (8-16 september), regionalisme (29 september-7 oktober), periple (17-21 oktober), kinder- en jeugdboeken (27 oktober-4 november) en rechten van de mens (8-16 december). Voorts zijn er regelmatig exposities, concerten en stages. Info: 061/65.65.16 of http://users.skynet.be/redu

'Waarom ik hier kwam wonen? De vrouwen, de drank en de rock-'n-roll'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234