Zondag 20/10/2019

Toelatingsexamen

Meisjes scoren slechter bij toelatingsproef geneeskunde. Maar waarom?

Beeld Photo News

Hoewel er meer meisjes deelnemen aan de artsenproef, slagen er verhoudingsgewijs meer jongens. Dat blijkt nu ook uit een analyse van de Franstalige resultaten. Wat is er aan de hand? 

Voor 6.052 jongens en meisjes was het vorige week weer een beetje sterven. In de imposante hallen van Brussels Expo stonden de zenuwen strak gespannen voor de beruchte toegangsproef voor artsen en tandartsen. Slechts 1.153 van hen zullen daadwerkelijk arts mogen worden, 147 mogen een carrière als tandarts uitbouwen. 

Stefan Dab en professor Catherine Dehon (Solvay Brussels School, ULB) hebben nu de resultaten van het toelatingsexamen arts-tandarts aan Franstalige zijde in 2017 en 2018 geanalyseerd, zo staat in Le Soir. Zij constateren wat eerder ook al bleek uit Vlaamse cijfers. Namelijk dat twee derde van de kandidaat-artsen meisjes zijn, maar dat die verhoudingsgewijs minder vaak slagen dan jongens. De jongens halen een slaagpercentage van 44,2 procent, terwijl meisjes amper 32,5 procent halen.

“Zelfs als we beide groepen gelijkschakelen op basis van het sociaal-economische profiel van de ouders, komen we tot dezelfde conclusie: jongens doen het beter dan meisjes”, zegt Dab. “En dan vooral op het onderdeel wetenschap.” Volgens hem is de manier waarop het hele examen georganiseerd wordt nadelig voor meisjes. Hij verwijst daarvoor naar een Franse studie, waarbij werd aangetoond dat meisjes minder goed scoren op exacte wetenschappen als ze samen met jongens in dezelfde ruimte hun examen moeten afleggen. “Dat is nefast voor het zelfvertrouwen van meisjes”, benadrukt Dab. 

‘Seksistisch examen’

De discussie is niet nieuw. Aan Vlaamse zijde zorgt het onevenwicht in de resultaten al langer voor discussie. In 2015 beloofde Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) “het seksistisch examen uit te kuisen”. Er kwam een wetenschappelijke analyse, per vraag, net om te achterhalen waar precies het probleem zit.

Alleen gaf die geen sluitende antwoorden. Bij vijftien vragen ontdekten de onderzoekers een genderbias. Maar acht vragen waren in het voordeel van de meisjes, zeven in het voordeel van de jongens. “Feit is dat we niet weten waarom meisjes minder goed scoren op de proef”, zegt Jan Eggermont (KU Leuven), voorzitter van de examencommissie. “Maar het bevestigt het internationale Pisa-onderzoek, waar meisjes ook minder goed scoren op wiskundige vaardigheden.”

In de literatuur wordt soms verwezen naar het systeem van multiple choice met giscorrectie. Wie fout antwoordt, krijgt dan een negatieve score toebedeeld. Eggermont: “Die methode zou vooral in het nadeel zijn van mensen die risico’s mijden. Een eigenschap die dan vaker zou worden toegedicht aan meisjes. Maar de literatuur is niet eenduidig wat dat betreft. Dat meisjes sowieso benadeeld zouden zijn bij meerkeuze-examens met giscorrectie is te kort door de bocht.”

De toegangsproef voor artsen en tandartsen. Twee derde van de kandidaat-artsen zijn meisjes, maar die slagen relatief minder vaak dan jongens. Beeld BELGA

Databank

Bij de examencommissie zijn ze zich dus wel degelijk bewust van het probleem. “De vaststelling is er, maar de verklaring ontbreekt”, zegt Eggermont. “Discrimineert het examen? Daar ben ik niet van overtuigd. Maar we moeten dit verder ten gronde onderzoeken. Dankzij een project binnen de overheid komt er nu een gestructureerde databank. Hiermee zullen we veel grondigere studies kunnen doen, over de jaren heen. In deze databank kunnen we alle gegevens van de toelatingsexamens van de voorbije vijf jaar koppelen aan de gegevens van secundair onderwijs en hoger onderwijs.”

Het ‘genderissue’ zal een van die thema’s worden waar de onderzoekers zich de komende jaren over zullen buigen. “Het is een onderzoeksvraag die we binnenkort weer gaan opnemen”, zegt Eggermont. “Want wij willen dit evengoed graag uitklaren.”

Büşra Ince (18): ‘Jongens zijn nu eenmaal standvastiger dan meisjes en krijgen misschien meer zelfvertrouwen aangeleerd?’ Beeld Wouter Van Vooren

‘Misschien hebben jongens meer zelfvertrouwen?’

Echt verbazen doet het Büşra Ince (18) niet dat er meer vrouwen deelnemen aan het toelatingsexamen arts-tandarts. “Dat was al duidelijk op de middelbare school. Ik schat dat zeker zes op de tien van de geïnteresseerden voor het examen meisjes waren”, zegt ze.

Maar dat er dan toch meer mannen blijken te slagen voor het examen, verbaast haar evenmin. “Jongens zijn nu eenmaal standvastiger dan meisjes en krijgen misschien meer zelfvertrouwen aangeleerd?”, zegt de 18-jarige. Ze verwijst naar de theorieën rond multiple choice-examens die suggereren dat meisjes daar minder bedreven in zijn. “Naast het juiste antwoord staan er ook de meest gemaakte fouten tussen de mogelijkheden. Misschien dat meisjes daardoor meer gaan twijfelen?”

“Ik merkte dat verschil wel vorige week tijdens de pauze op het examen, toen we met een groepje onze antwoorden aan het overlopen waren. De jongen met wie ik sprak, zei gewoon zonder boe of ba welk antwoord hij had gegeven, terwijl wij met de meisjes maar bleven verder malen en verder denken over wat het juiste antwoord had kunnen zijn. Dat is misschien een goede houding voor onderzoek, maar op zo’n examen moet je eigenlijk gewoon zeker zijn van je stof.”

Maar ze voelt zich niet benadeeld. “Neen, zeker niet. Het kan misschien dat jongens gemiddeld gezien meer zelfvertrouwen hebben dan meisjes, maar eigenlijk hangt het gewoon af van je persoonlijkheid. Ook jongens kunnen er dus last van hebben, het is zeker niet zo zwart-wit.”

Zelf nam Ince zoveel mogelijk maatregelen om haar eigen stressniveau onder controle te krijgen. Niet alleen nam ze het voorgaande jaar al eens deel om te zien hoe het allemaal in zijn werk ging, ook volgde ze bijlessen bij een privécentrum, De Limiet. “Op voorhand dacht ik dat het erger zou zijn maar eenmaal ik het examen opsloeg, viel die stress weg. Nu duimen dat ik erbij ben.” (PG)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234