Donderdag 01/10/2020

Film

Meisjes aan de macht: is de toekomst van Hollywood vrouwelijk?

Beeld rv Warner Bros

Het gaat niet goed met de mannelijke filmster: bekende koppen als Tom Cruise, Johnny Depp en Dwayne Johnson krijgen aan de kassa een flink pak rammel van Gal Gadot, aka Wonder Woman. En dat wordt stilaan een trend. Is de toekomst van de Hollywood-blockbuster aan de vrouw?

Wat hebben The Mummy, Pirates of the Caribbean: Salazar’s Revenge, Baywatch en Transformers: The Last Knight met elkaar gemeen, behalve dat het stuk voor stuk vreselijke films zijn die de afgelopen weken de cinema kwamen vervuilen? Ze hebben allemaal een grote Amerikaanse filmster in de hoofdrol, en het thuispubliek moest er niets van weten. 

Sommige van bovenstaande titels wisten in China nog genoeg yuans op te halen om de meubelen enigszins te redden, maar in de VS staan de cijfers zwaar in het rood.

Vrouwen zijn niet langer vergif

Het contrast met Wonder Woman kon niet groter zijn. Met inmiddels 650 miljoen dollar op de teller schreef regisseuse Patty Jenkins zelfs een record op haar naam: nooit eerder bracht een vrouwelijke filmmaakster zo veel geld in het laatje met een live action-film. Wonder Woman is dan ook goed op weg om de absolute kassakoning(in) van deze zomer te worden. En dat terwijl vrouwelijke protagonisten tot voor kort gelijk stonden aan box office poison – een garantie op een flop, dus.

Of toch in de hoofden van de (bijna uitsluitend mannelijke) studiobazen, want de cijfers vertellen een heel ander verhaal. Wonder Woman mag dan de eerste grote superheldin in jaren zijn, vrouwen waren het afgelopen decennium sowieso al heel rendabel in de bioscoop. De vampierromantiek van Bella Swan (rol van Kristen Stewart), die over vijf Twilight-films werd uitgesmeerd, bracht tussen 2008 en 2012 meer dan 3 miljard dollar op. Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence) deed bijna even goed met The Hunger Games-saga, en dat in slechts vier films. In 2013 wilden alle meisjes dan weer prinses Elsa zijn dankzij Frozen: de film werd een wereldwijd fenomeen en veroverde een plekje in de top 10 van de meest bekeken bioscoopfilms aller tijden.

Onderzoek leert bovendien dat deze successen geen toevalstreffers zijn: tussen 2006 en 2015 brachten blockbusters met vrouwen in de hoofdrol gemiddeld maar liefst 50 miljoen dollar meer op dan films waarin mannen de show mogen stelen.

De natte droom van elke filmstudio

Hoe dat komt? De verklaring zou wel eens heel eenvoudig kunnen zijn. “Vrouwen worden chronisch te weinig bediend door Hollywood”, zegt Melissa Silverstein, oprichtster van de invloedrijke blog Women and Hollywood, die genderdiversiteit in de filmwereld bestudeert. “52 procent van de bioscoopbezoekers zijn vrouwen, en toch krijgen ze vrijwel alleen mannelijke actie- en superhelden voorgeschoteld. Niet onlogisch dus dat we hunkeren naar films met vrouwen in de hoofdrol. En als er dan eentje uitkomt, gaan we vaak massaal kijken.” De statistieken geven haar gelijk: het publiek van The Hunger Games: Mockingjay Part 1 was bijvoorbeeld voor 57 procent vrouwelijk, voor de Twilight-films zou dat cijfer zelfs rond de 80 procent liggen. Ter vergelijking: mannelijke superheldenfilms als Man of Steel en Iron Man 3 trokken respectievelijk 40 en 42 procent vrouwen aan.

Wat Wonder Woman nu zo bijzonder maakt, is dat die film zich niet uitdrukkelijk als een mannen- of een vrouwenfilm positioneert. Na het zeer succesvolle openingsweekend kopten heel wat filmsites dat het vooral vrouwen waren die de film tot een hit hadden gemaakt. Dat klopt technisch gezien ook: 52 procent van de tickets werden door vrouwen gekocht. Maar is het niet minstens even opvallend dat er dus ook 48 procent mannen zijn komen kijken? Wonder Woman zou wel eens de eerste min of meer genderneutrale blockbuster kunnen zijn: ja, hij gaat over een vrouw en hij werd geregisseerd door een vrouw. In het eerste kwartier van de film komt zelfs geen man voor. En toch voelden zowel mannen als vrouwen zich duidelijk aangetrokken door deze film. Zo’n evenwichtig verdeeld publiek is de natte droom van elke filmstudio: als je de volledige wereldbevolking weet aan te spreken, kan de opbrengst door het dak gaan.

Rey uit het 'Star Wars'-universum krijgt ook de komende jaren meer aandacht. Beeld RV

Het zal u dus wellicht niet verbazen dat de toekomst van de Hollywood-blockbuster steeds vrouwelijker kleurt. Star Wars was al mee op de kar gesprongen, en zal ook de komende jaren haar nieuwe Episodes rond heldin Rey laten draaien. Ook Warner Brothers (dat ook Wonder Woman produceerde) heeft begrepen dat Harley Quinn de sterkste schakel van het belabberde Suicide Squad was: de onvoorspelbare dame krijgt haar eigen, all female spin-off Gotham City Sirens. In het DC Extended Universe, het filmuniversum waarin ook Superman en Batman rondlopen, krijgt ze bovendien gezelschap van Batgirl, die al 50 jaar op een eigen film zat te wachten. En zelfs oude bekenden als Lara Croft worden nu weer opgevist: Alicia Vikander vertolkt haar binnenkort in de nieuwe Tomb Raider-film. Die zal tonen hoe de intelligente Croft haar roeping als archeologe vond: meer inhoud, minder borsten en billen zowaar?

Niet te vroeg victorie kraaien

Is het tij dan definitief gekeerd voor vrouwen in Hollywood? Melissa Silverstein blijft voorlopig sceptisch. “We moeten niet te vroeg victorie kraaien. Iedereen is nog een beetje high nu, door het enorme succes van Wonder Woman. Maar we zullen over een halfjaar eens zien wat er nog van dat enthousiasme overschiet.” 

Dat 2016 met 29 procent een recordjaar was qua vrouwelijke hoofdpersonages, vindt ze hoopgevend, “maar wie weet was het gewoon een tijdelijke anomalie. Akkoord, steeds meer studio’s zien het potentieel van vrouwelijke blockbusters in, maar ze blijven de uitzondering. We moeten naar een fiftyfifty verhouding, dan pas zal er echte gelijkheid zijn.”

Films met vrouwen in de hoofdrol worden ook nog steeds volgens andere standaarden beoordeeld, zegt Silverstein. “Als een vrouwelijke blockbuster het goed doet, is iedereen enthousiast. Maar als er eentje flopt, dan wil niemand er plots nog één maken. Stel je voor dat ze ook zo zouden reageren als een film met een mannelijke ster het slecht deed: dan zouden ze de hele industrie mogen opdoeken. Ik ben ongelooflijk blij dat Wonder Woman zo’n hit is, maar ik zal pas echt gerust zijn als er eens een grote vrouwelijke blockbuster gigantisch flopt, en de studio’s er toch nieuwe blijven maken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234