Donderdag 25/02/2021

Meisje van 11 ontsnapt aan huwelijk: "Ik ben liever dood"

Twee kindbruidjes in Jemen. Deze foto won in 2012 de eerste prijs bij World Press Photo, in de categorie 'verhalen'. Beeld EPA
Twee kindbruidjes in Jemen. Deze foto won in 2012 de eerste prijs bij World Press Photo, in de categorie 'verhalen'.Beeld EPA

In een YouTube-filmpje vertelt een 11-jarig Jemenitisch meisje dat ze thuis is weggelopen omdat haar ouders haar wilden uithuwelijken. "Dan pleeg ik liever zelfmoord", aldus Nada al-Ahdal.

Het onderhand vijf miljoen keer bekeken filmpje toont een leuk meisje van 11 in een rijdende auto. Ze vertelt dat ze van huis is weggelopen om te ontkomen als een leven als kindbruid. Haar ouders konden een flinke bruidschat krijgen maar voor Nada zou een huwelijk een einde betekenen aan onderwijs en kindertijd. Dat haar oom haar heeft geholpen, voegt ze eraan toe, en dat voor haar de zaken nu zijn geregeld. Ze kan bij haar verwant blijven, naar haar vader en moeder wil ze nooit meer terug. "Maar er zijn zoveel meisjes als ik. Ze plegen zelfmoord, lijden in stilte, raken alles kwijt waar ze van droomden. Wat voor een leven is dat?"

Het filmpje, waarvan de authenticiteit niet kon worden gecontroleerd, werd gemaakt door het Middle East Media Research Institute (MEMRI), een Amerikaanse organisatie die Arabische mediaberichten vertaalt en aldus in het Westen onder de aandacht brengt. Sommigen beweren dat MEMRI er altijd als de kippen bij is om de Arabische wereld in een slecht daglicht te plaatsen. Maar tegelijk valt niet te ontkennen dat Nada in Jemen bepaald geen alleenstaand geval is. De VN schreef in een recent rapport dat minstens één op zeven meisjes van jonger dan vijftien al gehuwd is, onderzoek van het Jemenitische Bureau voor Sociale Zaken gewaagt zelfs van één op vier.

Bovendien is Nada niet de eerste Jemenitische tiener die om deze redenen wereldnieuws wordt. In april en mei van 2008 haalden Nujaad en Arwi zelfs de New York Times met hun verhalen over naar een vlucht naar respectievelijk de rechtbank en het ziekenhuis. De kinderen waren tien en acht en reeds in de echt verbonden. Voor Nujaad had palief 1.000 dollar gekregen, Arwa was onderdeel van een zogenaamd 'wisselhuwelijk'. Dat houdt in dat twee verwanten met twee familieleden uit een andere familie trouwen en aldus verzaken aan de bruidschat. Zowel Arwa als Nujaad werden van hun echtgenoten gescheiden, zij het na enige weken of maanden van brutaliteit en seksuele barbarij. Bovendien is onzeker of ze in de toekomst nog een goede huwelijkspartner zullen vinden.

De meisjes hadden in elk geval meer geluk dan Ilham, een 13-jarige die haar eerste seksuele contacten met een man die ongeveer twee keer zo oud was als zij, geeneens overleefde. Het hele onderlichaam van het kind was verwoest, terwijl de schoonfamilie het had over 'kwade geesten' die bezit van haar hadden genomen.

Op het eerste gezicht lijken de verhalen van Nada, Nujaad, Arwi en Ilham te verwijzen naar oude, mysogiene tradities. In Jemen leeft in sommige milieus alvast de overtuiging dat meisjes best vroeg wordt ingewijd in huiselijke en echtelijke taken omgehoorzame huisvrouwen te worden. Maar uit in maart gepubliceerd onderzoek van de Britse organisatie World Vision blijkt dat dit niet het hele verhaal is. Een kwetsbare socio-economische situatie blijkt veel vaker aan de grondslag te liggen van kindhuwelijken dan loutere tradities. 'Ouders regelen huwelijken voor hun dochters omdat ze al te veel monden te voeden hebben, omdat hun veiligheid niet kunnen garanderen of omdat ze vrezen dat hun eer zal geschonden worden als hun dochters het slachtoffer worden van aanranding. Daarom zien we dat als een land wegglijdt in een interne destabilisering dan wel een openlijk conflict, het aantal kindhuwelijken haast automatisch toeneemt', aldus rapportschrijfster Hannah Stevenson.

Bovendien blijken kindhuwelijken geen lijnrecht uit het verleden overgeërfde praktijken te zijn: ook in Jemen is in de voorbije decennia wel degelijk gestreden voor de uitbanning ervan. In 1979 bedroeg de huwbaarheidsleeftijd voor meisjes 16, maar dat werd in 1992 naar beneden bijgesteld tot 15. Reden: in de strijd tussen het traditionele noorden en het communistische zuiden, haalde het noorden de bovenhand, mits hulp van extremistische groepen die eerder ook in Afghanistan tegen de Sovjets hadden gevochten. Die schatplichtigheid van de herenigde republiek onder president Saleh vertaalde zich in verschillende conservatieve maatregelen, zoals het verlagen van de minimumleeftijd. Zes jaar later kwam daar nog de clausule bij dat 'seksuele rijpheid' doorslaggevend was. Jonger dan 15 mocht dus ook als het meisje 'geschikt' was. In het daaropvolgende decennium werd vanuit progressieve hoek voor een verhoging gevochten, met na de dood van Ilham een nieuw wetsvoorstel. Alleen wisten conservatieve krachten dat andermaal tegen te houden als 'onislamitisch'. Bovendien is het juridische aspect in een land als Jemen geenszins doorslaggevend: wanbestuur en corruptie maken het toezicht op de naleving van de wet in het algemeen erg zwak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234