Dinsdag 12/11/2019

Standpunt

Mei '68 bezorgt ons vandaag nog altijd kopbrekens

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van De Morgen. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur bij De Morgen.

Wie in deze krant het grote mei ’68-interview leest met Paul Goossens en Mark Elchardus, riskeert die lectuur te beëindigen met enig kopbrekens. De heren hebben een impactvolle en onverdacht progressieve stem in het debat. Voorts zijn ze het over nagenoeg alles gloeiend oneens.

Dat meningsverschil is het probleem niet. Het is uit de botsing van ideeën dat vooruitgang voortkomt. Het punt is dat er voor beide standpunten wel iets te zeggen valt (en dat er op beide ook wat aan te merken valt). Volgens de een heeft de ander het identitaire bedje van rechts gespreid door zelf te hameren op multiculturele samenlevingsproblemen. Luidens de ander is de een dan weer een voorbeeld van de culturele elite die hooghartig de rug keert naar kortgeschoolden die zich ‘dom’ of ‘racistisch’ zouden opstellen.

Vijfsterrenbeweging

Die twist is meer dan intellectuele spielerei. Het meningsverschil leidt vandaag, in mei 2018, naar enkele van de meest urgente politieke vraagstukken in de Europese Unie. De acute crises mogen dan wel volgens premier Charles Michel (MR) bezworen zijn, de onzekerheid en het onbehagen zinderen voort. Die laten zich het best illustreren in de erg tegengestelde politieke situatie in Frankrijk en Italië.

Italië stevent af op een coalitie die op zijn zachtst gezegd ongezien is. De hybride, amper te definiëren Vijfsterrenbeweging gaat er in zee met de populistisch rechtse Lega Nord. Na Oostenrijk wordt Italië daarmee de tweede lidstaat waar een zeer rechtse, eurosceptische partij met een xenofobe rand mee aan het bewind komt. Na een jaar waarin het populisme enigszins getemd scheen in Europa, is dat schrikken.

Voor progressieven blijft er de ongemakkelijke waarheid dat het de ontgoochelde kiezers van links zijn die deze coalitie mogelijk hebben gemaakt. Wat te doen? Die kiezers wijzen op het riskante karakter van hun keuze, of juist tegemoet komen aan de vraag om bescherming en begrenzing? Het is het dilemma van Goossens en Elchardus in een actuele notendop.

De Derde Weg

Hetzelfde dilemma maar anders zie je in Frankrijk, waar president Emmanuel Macron zijn Europese ambities hernieuwt. Zoveel hervormingsdrang levert hem in bepaalde progressieve hoek veel krediet op. Tegelijk valt te vrezen dat achteraf juist de kleine man weer de dupe zal blijken te zijn, met minder sociale bescherming tegen hogere machten. Exact zo ging het bij de Derde Weg van Tony Blair & co van weleer. Als de remmende veto’s tegen meer Europese sociale rechten en fiscale gelijkheid niet afgelegd worden, is dat risico reëel. En de democratische kater navenant.

“Ik denk dat we met de crisis van 2008 het einde van het neoliberale tijdperk hebben gezien”, zegt Mark Elchardus in het interview. “Het vervelende is dat we nog niet weten wat er nu gaat volgen.” Op dit punt sprak Paul Goossens hem alvast niet tegen. Wij evenmin. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234