Dinsdag 25/06/2019

Megastofzuigers voor een schonere lucht

Kan de lucht in de stad schoner worden door met reuzenstofzuigers fijnstof te verwijderen? Eindhoven gaat hier de komende drie maanden mee experimenteren.

De proef, die in samenwerking met de TU Eindhoven wordt gehouden bij de ondergrondse parkeergarage bij het stadhuisplein, moet duidelijk maken of de lucht in de omgeving opgeschoond kan worden met zulke stofzuigers. Er is voor deze locatie gekozen omdat de garage wordt omgeven door hoge gebouwen, waardoor de vervuilde lucht makkelijk in de relatieve luwte blijft hangen. Met metingen in de buitenlucht willen de onderzoekers kijken of deze toepassing op grotere schaal kan bijdragen aan een gezondere stadslucht.

Door te kijken naar onder meer het effect van windrichting- en snelheid, kunnen de onderzoekers hun modellen testen. Uit berekeningen die vorig jaar zijn gemaakt, kwam naar voren dat de directe omgeving profiteert van het opschonen van de relatief vuile lucht uit de parkeergarage. Met de praktijkopstelling moet blijken of die modellen kloppen. "Het effect hangt af van vele factoren, zoals windsnelheid, windrichting, temperatuur, vochtigheid", zegt hoogleraar bouwfysica Bert Blocken, die namens de TU Eindhoven bij het project betrokken is. "De effecten zijn uiteraard het grootst in de buurt van installaties. Het doel van deze test is om het effect te kunnen bepalen."

Het is volgens de TU Eindhoven voor het eerst ter wereld dat op deze manier wetenschappelijk onderzoek wordt verricht naar het zuiveren van stadslucht.

De installatie bij de garage maakt gebruik van het principe van ionisatie. Door de passerende roet- en stofdeeltjes een positieve lading te geven, zweven ze naar een negatief geladen plaat onder in de installatie, waar ze aan blijven 'plakken'. Een schraper verwijdert vervolgens de roet- en stofkoek, vergelijkbaar met hoe een krabber rijp van een voorruit verwijdert na nachtvorst. Het zwarte poeder kan vervolgens worden opgeslagen en als afval verwerkt.

Groene stroom

De effectiviteit van een fijnstofstofzuiger als deze is het grootst op plekken waar zeer lokaal relatief hoge concentraties fijnstof voorkomen, zoals in parkeergarages en verkeerstunnels. Hierdoor kan met relatief weinig inspanning vuile lucht worden opgeschoond. Volgens de onderzoekers wijzen modellen erop dat de installatie van tientallen tot honderden van dit soort installaties in de openlucht de hoeveelheid fijnstof met de helft kan verminderen. Hoeveel er precies nodig zijn, moet ook uit de test blijken. "Het zullen er veel zijn", zegt Blocken. "Hoe veel precies kan ik beantwoorden wanneer deze studie afgerond is. Maar het is een groot probleem, en meestal hebben grote problemen ook grote oplossingen nodig."

Wordt het probleem nu niet verplaatst? Door de benodigde energie (266 kilowattuur per dag in de huidige opstelling) moet de stroomcentrale verderop harder draaien. "Of dit gebeurt hangt af hoe de energie wordt opgewekt. Dit zou uiteraard met groene stroom moeten gebeuren", zegt Blocken.

Afhankelijk van de effectiviteit van de gekozen filteroplossing kan het volgens het RIVM positief zijn om de concentraties in de stad te verlagen, ten koste van een hogere uitstoot in een gebied waar minder mensen wonen. Met andere woorden: als de elektriciteit fossiel wordt opgewekt en de centrale buiten de stad staat, kan de uitwerking positief zijn.

In Eindhoven zijn de concentraties fijnstof (de zogenoemde PM10-deeltjes) sinds 2010 met 30 procent gedaald, aldus het RIVM. De gemiddelde concentratie in de stad is nu 28 tot 30 microgram per kubieke meter lucht, wat onder de Europese norm van 40 microgram is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden