Woensdag 26/06/2019

Megametropool in de maak

Het aantal mensen dat jaarlijks vanuit Brussel vertrekt naar 'de ommelanden' is groot. De centrumsteden in die ommelanden zien hun bevolking jaar na jaar stijgen. Volgens het Federaal Planbureau zal Brussel nog zeker tot 2020 blijven uitdijen.

Grote consternatie afgelopen week. Een derde van de relschoppers in Brussel vorig weekend bleek uit Vlaanderen afkomstig te zijn, sommigen uit de Denderstreek. Niet zo verwonderlijk, zeiden experts, want die Denderstreek is een van de 'nieuwe banlieues' van Brussel.

Een banlieue is een buitenwijk van een grote stad die zich buiten de stedelijke agglomeratie bevindt, maar zich toch voor leven, werk en ontspanning richt op die stad. En Brussel krijgt er blijkbaar steeds meer bij. In 2008 vertrokken 20.007 mensen uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest richting Vlaanderen en nog eens 14.655 richting Wallonië. In 2016 waren er dat al respectievelijk 23.844 en 15.280.

De meerderheid van die verhuizers vestigt zich in Vlaams- of Waals-Brabant. Maar een deel zoekt het verderop, in centrumsteden zoals Aalst. Zo zag Aalst zijn inwonersaantal tussen 2010 en 2016 stijgen van 80.043 naar 84.329, een stijging die voor een groot stuk door de gestage instroom van migranten uit Brussel komt. En het aantal Vilvoordenaars steeg zelfs van 39.628 naar 43.017.

De evolutie wordt weleens de olievlek Brussel genoemd, maar het is een normaal demografisch fenomeen, meent VUB-demograaf Patrick Deboosere. Mensen zoeken nu eenmaal de voor hen best mogelijke plaats om te wonen. "Sinds 2000 groeit de bevolking in Brussel weer aan", stelt hij. "De immomarkt in Brussel ving dat op door veel bij te bouwen, vooral bedoeld voor de midden- en hogere inkomens."

Wie niet kon betalen, zocht naar alternatieven. Ofwel binnen Brussel, in buurten als Molenbeek of Kuregem. Maar veelal buiten Brussel. Professor Deboosere: "De directe rand rond Brussel is vrij duur, dus wordt er verder getrokken. Richting Aalst, Dendermonde, Denderleeuw, maar evengoed ook naar Mechelen, Tienen en Diest. Op zoek naar gemeenten waar de huizen wél nog betaalbaar zijn, zowel om te huren als om te kopen."

10.000 per jaar

En Brussel blijft gestaag voortgroeien. Enerzijds door een hoog aantal geboortes, anderzijds door buitenlandse migratie, voornamelijk vanuit andere Europese lidstaten. De stad groeit met ongeveer 10.000 man per jaar. "Er ontstaat nog meer druk en dat heeft vooral effect op de buitenste rand rond Brussel, wat wij de derde gordel noemen", stelt professor emeritus geografie Eric Corijn.

Eigenlijk moeten we de hoofdstad en de banlieues zien als een groot metropolitaan gebied, met ondertussen ongeveer 3 miljoen 'Groot-Brusselaars'. En wie waar terechtkomt, heeft te maken met het profiel van de verhuizer", stelt Corijn. "Er zijn verschillende soorten bewegingen bezig. Je hebt allereerst de opwaartse sociale mobiliteit. Mensen van voornamelijk Turkse of Marokkaanse afkomst die gestudeerd hebben en werken, maar die de hoge woningprijzen in Brussel niet willen betalen. Die vestigen zich een beetje overal."

En dan heb je de stroom 'armeren', die vooral in westelijke richting trekken. Naar het Pajottenland en de oude textielkernen Aalst, Dendermonde en Ninove, maar ook richting Tubize en Charleroi. Allemaal oude industriële gemeenten, waar er nog arbeidershuisjes te huur zijn voor een aanvaardbare prijs.

"De middenklasse die Brussel te duur vindt, vestigt zich in Waver of Mechelen. En de upper class trekt dan weer naar de 'universitaire' driehoek Brussel, Leuven, Louvain-la-Neuve en het hele Hageland dat daartussen ligt", stelt professor Corijn.

Het ziet er ook naar uit dat de huidige tendens zich nog zal voortzetten. Volgens het Federaal Planbureau is de verwachting dat Brussel tot in 2020 blijft 'uitdijen'. Daarna zal de interne migratie vanuit Brussel volgens het Planbureau stagneren. Volgens het Planbureau wordt de migratie vanuit Brussel zelfs de belangrijkste oorzaak van groei in zowel het Vlaamse als het Waalse Gewest.

Hoe die gemeenten moeten omgaan met de uitstroom van Brussel is een belangrijke vraag, meent professor Corijn. "Je ziet nu vooral een defensieve reactie, zeker bij de Vlaamse gemeenten. Maar het is een feit dat Vlaanderen multicultureel en meertalig wordt. We kunnen dat beter als een verrijking gaan zien en het beleid op afstemmen. Hier is dringend een debat over nodig."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden