Woensdag 08/12/2021

Analyse

Mega Tuesday: dit zijn de cijfers en de conclusies

Donald Trump lijkt op weg naar de Republikeinse nominatie. Maar wanneer haalt hij het? Beeld getty
Donald Trump lijkt op weg naar de Republikeinse nominatie. Maar wanneer haalt hij het?Beeld getty

Is de buit nu al binnen voor Donald Trump? Mathematisch nog lang niet, maar de kaarten liggen voor hem wel het best, gezien de staten die de komende weken naar de stembus trekken. Toch zal het wellicht nog wachten zijn tot in juni - en mogelijk tot op de conventie in juli - voor we weten of de miljardair de uiteindelijke Republikeinse genomineerde wordt.

Bij de Republikeinen beleefde miljardair Donald Trump opnieuw een goede nacht, met als uitschieter de belangrijke en grote staat Florida. Door het winner-take-allprincipe kon Trump er vannacht alle 99 afgevaardigden achter zich scharen, ook al haalde hij 'maar' 45,8 procent van de stemmen. Al de rest blijft over met 0 afgevaardigden.

Belangrijkste slachtoffer van Florida en de Trumpmania is ongetwijfeld Marco Rubio, die met amper 27 procent in zijn eigen thuisstaat vernederd werd door Trump. Rubio gooide meteen de handdoek in de ring. Amper een jaar geleden werd Rubio nog opgevoerd op de cover van Time Magazine als de nieuwe ster aan het Republikeinse firmament, maar daar blijft vandaag niet veel meer van over. Rubio kon in zijn eigen staat zelfs enkel maar zijn eigen kiesdistrict Miami-Dade binnenhalen.

Marco Rubio gooide gisteren de handdoek in de ring. Beeld AFP
Marco Rubio gooide gisteren de handdoek in de ring.Beeld AFP

"Ik ben het met je eens"

Trump was er als de kippen bij om een uitspraak van Rubio te omarmen over wat de winnaar van Florida straks te wachten staat. "Ik geloof met heel mijn hart dat de winnaar van de voorverkiezing in Florida de Republikeinse presidentskandidaat zal worden", zei Rubio vorige week op campagne. Rubio, afkomstig uit Florida, bedoelde uiteraard dat hij de gelukkige zou zijn. Trump versloeg hem echter met een verschil van maar liefst 440.000 stemmen. "Bedankt Marco, ik ben het met je eens", tweette Trump met groot plezier. Wat er met de gedelegeerden van Rubio gaat gebeuren, is onduidelijk. Rubio kan ze gebruiken om op de Republikeinse conventie in juli een kandidaat aan een meerderheid te helpen.

Ohio

De vernedering voor Rubio bleef trouwens niet enkel beperkt tot Florida. In Ohio bijvoorbeeld scoorde de jonge senator slechts een schamele 2,9 procent. De staat in het midwesten was vannacht trouwens de enige die Trump niet kon winnen. Gouverneur John Kasich ging in zijn eigen staat lopen met 46,8 procent van de stemmen en alle 66 afgevaardigden. Het is het enige minpuntje aan Trumps nacht, ook al is Kasichs overwinning uiteindelijk wel het beste dat Trump kon overkomen, zegt Amerikakenner Bart Kerremans (KU Leuven). Trump kreeg in Ohio 35,7 procent.

John Kasich kon gisteren uiteindelijk zijn eerste staat binnenhalen: thuisstaat Ohio. Beeld AP
John Kasich kon gisteren uiteindelijk zijn eerste staat binnenhalen: thuisstaat Ohio.Beeld AP

North Carolina

Trump kon in North Carolina zijn zuidelijke zegetocht van de voorbije weken wel verderzetten, al was zijn marge op zijn meest succesvolle uitdager Ted Cruz hier niet meer zo groot. Trump won met 40,2 procent tegenover 36,8 procent voor Cruz. Door de proportionele verdeling in afgevaardigden in deze staat blijft de schade voor Cruz bovendien beperkt: 29 tegen 26.

Illinois

Maar niet alleen de zuidelijke staten vielen vannacht voor Trump. Ook Illinois in het noorden schaarde zich achter de koploper met 38,8 procent. John Kasich hoopte hier mogelijk te kunnen profiteren van zijn populariteit in het nabijgelegen Ohio, maar dat is niet gelukt. Zelfs in het stedelijke Chicago lukte het hem niet Trump het vuur aan de schenen te leggen. Kasich moest met 19,7 procent zelfs Cruz laten voorgaan (30,3 procent). Rubio kwam er ook hier niet aan te pas en haalde amper 8,7 procent.

Missouri

De spannendste race van vannacht vond plaats in Missouri, ook al in het noorden, waar Trump met 99,9 procent getelde stemmen 0,2 procent voorligt op Cruz: 40,8 tegen 40,6 procent. De race is nog steeds niet officieel beslist, en ook over het aantal afgevaardigden bestaat nog onduidelijkheid. Kasich (10,1 procent) en Rubio (6,1 procent) speelden geen rol van betekenis.

Nog lange weg te gaan

De vijf uitslagen maken duidelijk dat hoewel Trump zijn voorsprong opnieuw kon vergroten, de race nog altijd niet gelopen is. Omdat Cruz niet van wijken weet en zichzelf als de enige realistische uitdager van Trump ziet, en Kasich aangemoedigd is door zijn overwinning in Ohio, zal de Republikeinse race nog lang aanslepen. Cruz en Kasich zien allebei dat Trump nog veel moeite zal moeten doen om aan de benodigde 1.237 gedelegeerden te komen. Maar tegelijkertijd spelen ze Trump wel in de kaart door elkaar stemmen af te snoepen.

Volgens de laatste berekeningen van het verkiezingsteam van CNN heeft de miljardair nu 640 gedelegeerden en Cruz 405. Trump kan nog verder uitlopen in de komende uren omdat de gedelegeerden van Missouri nog verdeeld moeten worden. Vermoedelijk zal hij na vandaag nog een vijfhonderdtal gedelegeerden moeten verzamelen. De opgestapte senator Marco Rubio heeft 170 gedelegeerden achter zich en gouverneur John Kasich 138.

In kaart

Wie won welke staat? Ontdek het op onze interactieve verkiezingskaarten.

Gematigde staten

61 procent van de afgevaardigden is na gisteren verdeeld. Trump moet vanaf nu ongeveer 60 procent van de afgevaardigden gaan winnen om de Republikeinse kandidatuur veilig te stellen. Tot gisteren won hij 42 procent. De taak is niet onmogelijk, maar het zal wel nog maanden duren.

In de komende weken zijn staten aan de beurt met een relatief klein aantal gedelegeerden, zoals Utah (40), Arizona (58) en Wisconsin (42). Pas op 19 april is het aan weer een grote staat, New York. Omdat dit de thuisstaat is van Trump, zal de miljardair een fors deel van de 95 gedelegeerden winnen. Een week later zijn vijf andere gematigde staten in het noord-oosten aan de beurt, samen goed voor 118 gedelegeerden. Trump bewees met Massachusetts eerder al dat hij in die regio goed kan scoren. Hij zette er met 49 procent zelfs zijn beste score tot nu toe neer.

Bovendien zal Cruz het hier naar verwachting slechter, en Kasich beter doen dan gemiddeld tot nu toe, zodat de anti-Trumpstem nog meer verdeeld zal worden tussen de twee achtervolgers. Tel daar dan nog eens bij dat van die in totaal negen staten die tegen eind april naar de stembus trekken, er vijf zijn met een winner-take-allsysteem, en vier met een winner-take-most. Dat zijn twee kiessystemen die mathematisch erg in het voordeel spelen van de populairste kandidaat.

De komende belangrijkste voorverkiezingen

22 maart: Arizona, Utah
5 april: Wisconsin
19 april: New York
26 april: Connecticut, Delaware, Maryland, Pennsylvania, Rhode Island
3-24 mei: Indiana, Nebraska, West Virginia, Oregon, Washington
7 juni: Californië, Montana, New Jersey, New Mexico, South Dakota

Californië

Toch zal het meer dan waarschijnlijk nog altijd wachten zijn tot 7 juni om te weten of Trump het haalt of niet. Die dag vindt de allerlaatste voorverkiezingsdag plaats, met de laatste 303 afgevaardigden te verdelen. Grootste prijs is Californië met 172 afgevaardigden. Die staat lijkt dan ook cruciaal te gaan worden voor de overwinning.

Lukt het voor Trump zelfs in juni nog niet, dan wordt de grootste nachtmerrie van de Republikeinse partij werkelijkheid: een partijconventie eind juli in Cleveland, Ohio, waar het vooraf niet duidelijk is wie de genomineerde wordt. Het is het scenario waar Kasich op hoopt: het rekken tot op de conventie, Rubio's 168 afgevaardigden inpikken, naderen op Cruz en Trump, en de afgevaardigden die na de eerste stemrondes 'vrijgelaten' worden in hun stemkeuze, proberen te overtuigen dat hij de beste kans heeft tegen Hillary Clinton.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234