Zaterdag 26/09/2020

AnalyseVenezuela

Meesterzet van Maduro zet oppositie voor dilemma

De Venezolaanse president Nicolas Maduro (links) benadrukte tijdens een interview eind augustus nog dat hij 'geen seconde zal aarzelen' om oppositieleider Juan Guaidó te laten arresteren als justitie hem daarom om vraagt.Beeld AFP

Het is misschien wel de slimste zet van Maduro tot nu toe om zijn macht als president van Venezuela te behouden. Door ruim honderd politieke tegenstanders gratie te verlenen, creëert hij verdeeldheid onder de oppositie. Wie krijgt hem nu nog weg?

De amnestie voor 110 politieke tegenstanders leverde de Venezolaanse president Maduro in eerste instantie nog complimenten op van de VN-mensenrechtencommissaris. Zou de Latijns-Amerikaanse heerser dan toch de macht gaan delen bij de aankomende parlementsverkiezingen op 6 december? Een week later is van die hoop weinig over.

Maduro blijft voorlopig gewoon zitten waar hij zit. Het lukt de oppositie al zeven jaar niet om de handen ineen te slaan en een einde te maken aan ‘de verwoestende dictatuur’ die ertoe leidde dat inmiddels al een zesde van de bevolking het land is ontvlucht. Dat onvermogen heeft alles te maken met Maduro’s slimme pogingen om verdeeldheid te zaaien onder zijn tegenstanders. Ook aan de vooravond van nieuwe verkiezingen in Venezuela lijkt hem dat te lukken.

Tot eind augustus was de voltallige oppositie voornemens de verkiezingen aanstaande 6 december volledig te boycotten, waardoor Maduro’s partij nooit als ‘terechte winnaar’ naar voren zou kunnen komen. Maar de gratie voor politieke tegenstanders zorgt ervoor dat een klein deel van de oppositie, onder leiding van Henrique Capriles, nu toch wil overwegen om mee te doen. Tot woede van het oppositiedeel dat onder leiding staat van Juan Guaidó en Leopoldo López. Zij houden vast aan een boycot van de verkiezingen.

Verdeel en heers

“Meewerken aan fraude en verdeeldheid zaaien, helpt alleen maar de dictatuur”, schreef Guaidó deze week op Twitter, in een duidelijke sneer aan collega’s die toch overwegen mee te doen aan de verkiezingen. Guaidó, die sinds vorig jaar door onder meer de VS en EU wordt erkend als de legitieme president van Venezuela, waarschuwt dat de presidentiële gratie een valstrik is. Maduro zou ten onrechte de indruk willen wekken dat hij bereid is om de oppositie eerlijk te laten deelnemen aan de verkiezingen, terwijl de winnaar in werkelijkheid al vaststaat: hijzelf.

Henrique Capriles gelooft er wel in en liet in een vlammend interview deze week weten dat je net als Guaidó kunt blijven wachten op hulp van de internationale gemeenschap of zelfs op het Venezolaanse leger dat ingrijpt, maar als dat niet gebeurt, schiet het ook niet op. “Het is waarschijnlijk dat het zal mislukken, maar ik moet het proberen”, zegt hij over zijn poging om Maduro’s macht via de verkiezingen te beperken. “We moeten vechten. Als we dat niet doen, betekent het dat we ons al overgeven.”

Oppositieleiders tegen elkaar opzetten is een klassiek verdeel- en heersspel dat Maduro tot in de puntjes beheerst. Terwijl Guaidó en Capriles elkaar in de media beledigen, blijft de president aan de macht. Ook al ligt hij in de peilingen zwaar achter. Ook al is zijn land in de economische afgrond gestort sinds hij in 2013 het presidentschap overnam van de overleden Hugo Chavez, ook al zijn sindsdien vijf miljoen Venezolanen het land ontvlucht, en ook al worden burgers genadeloos hard getroffen door corona terwijl ze al kampen met een ingestort gezondheidsstelsel.

Oneindig presidentschap

Een oplossing is niet snel voorhanden. Guaidó houdt voet bij stuk en heeft maandag zelfs een pact gesloten met de vier grootste oppositiepartijen en tientallen andere politieke organisaties die de verkiezingen boycotten zolang Maduro aan de macht is. Ze willen steun van de internationale gemeenschap om verandering teweeg te brengen. 

De Amerikaanse onderminister voor Latijn-Amerika gaf die steun door deze week openlijk te twitteren dat “vrije en eerlijke verkiezingen alleen mogelijk zijn als Maduro vertrekt”. De VS breidde vorig jaar ook al sancties uit tegen Venezuela, waardoor het land geen olie meer kan exporteren en geen benzine meer kan importeren. 

Toch zit Maduro nog altijd comfortabel op zijn presidentsstoel. De kans is groot dat hij nog jaren blijft zitten, denkt Venezuela-expert Phil Gunson van de International Crisis Group. Zeker zolang hij de steun geniet van zijn eigen legertop en grootmachten als China en Rusland. 

Capriles vraagt om de verkiezingen in december onder toezicht van EU-waarnemers te laten doorgaan zodat er een kansje is om Maduro via democratische weg te dwarsbomen. Een logische eis, vindt Gunson. Oppositieleiders als Guaidó moeten volgens hem inzien dat sancties niet de juiste strategie zijn om Maduro’s macht in te perken. “Ze kunnen beter erkennen dat de verkiezingen in december een realiteit zijn en kunnen zich beter gaan beraden op hun eisen voor betere voorwaarden. Anders kan het presidentschap van Maduro weleens oneindig lang gaan duren, met al het leed voor Venezolanen van dien.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234